یکی از شهرستان های استان فارس From Wikipedia, the free encyclopedia
شهرستان قیر و کارزین، یکی از شهرستانهای استان فارس با مرکزیت شهر قیر است.
شهرستان قیر و کارزین | |
---|---|
![]() موقعیت در استان | |
اطلاعات کلی | |
کشور | ![]() |
استان | فارس |
مرکز شهرستان | قیر |
سایر شهرها | کارزین، امامشهر، مبارکآباد و افزر |
بخشها | مرکزی، افزر |
سال تأسیس | ۱۳۸۰ خورشیدی |
اداره | |
فرماندار | مسلم رحیمی |
حوزهٔ انتخابیه | فیروزآباد، فراشبند و قیر و کارزین |
مردم | |
جمعیت | ۷۱٬۲۰۳ نفر (۱۳۹۵) |
تراکم جمعیت | ۲۱ نفر بر کیلومتر مربع |
مذهب | شیعه |
جغرافیای طبیعی | |
مساحت | ۳،۴۰۳ کیلومتر مربع |
دادههای دیگر | |
پیششمارهٔ تلفن | ۰۷۱ |
وبگاه | فرمانداری قیر و کارزین |
این شهرستان در تاریخ ۱۸ مهر ۱۳۸۰ از شهرستان فیروزآباد جدا شد و مستقل گردید.[1]
شهرستان قیر و کارزین با شهرستانهای فیروزآباد در شمال، جهرم و جویم در شرق، خنج در جنوب و فراشبند در غرب هممرز است.
شهرستان قیر و کارزین با پوشش گیاهی بسیار غنی در فصل بهار و همچنین با وجود درختان کُنار یکی از مرغوبترین عسلهای دارویی و درمانی ایران را دارد که عسلهای خالص این منطقه بیشتر راهی کشورهای حوزه خلیج فارس میشود. این شهرستان قطب تولید لیمو ترش و لیمو شیرین در کشور است. همچنین این شهرستان جزء ۳۰ شهرستان برتر در دنیا در حوزهٔ تولید محصولات باغی است. این شهرستان با قدمتی ۵۰۰۰ساله جزء ولایت اردشیر خوره بودهاست و سیاحانی چون زاهد قیری ابن بلخی، اصطخری و … به آن اشاره کردهاند.
شهرستان قیر و کارزین دارای ۲ بخش، ۵ دهستان و ۵ شهر به شرح زیر است:
بخش | مرکز بخش | جمعیت بخش ۱۳۹۵ | نام دهستان | مرکز دهستان | جمعیت دهستان ۱۳۹۵ | شهر | جمعیت شهر ۱۳۹۵ |
---|---|---|---|---|---|---|---|
مرکزی | قیر | ۵۴،۳۷۷ نفر | فتحآباد | کارزین | ۶،۰۳۶ نفر | قیر | ۲۰،۰۱۰ نفر
۸،۸۴۱ نفر ۵،۸۰۳ نفر ۴،۷۰۷ نفر |
هنگام | هنگام | ۴،۷۳۶ نفر | |||||
مبارکآباد | مبارکآباد | ۴،۲۴۴ نفر | |||||
افزر | افزر | ۱۴،۹۲۴ نفر | افزر | افزر | ۸،۱۷۲ نفر | افزر | ۲،۶۵۷ نفر |
زاخرویه | مزرعه پهن | ۴،۰۹۵ نفر |
شهرستان قیر و کارزین سابقه تاریخی نسبتاً کهنی دارد و مورخین و سیاحانی همچون ابن حوقل بغدادی، اصطخری، ابن بلخی، مستوفی ودیگران بدین شهرستان اشاراتی داشتهاند و در فارسنامه ناصری این شهرستان مهد و خاستگاه دانشمندان و فرهیختگانی همچون شیخ ابوطاهر مجد الدین محمد یعقوب کارزینی صاحب قاموس شریف قلمداد گردیدهاست. قیر و کارزین با قدمتی بیش از هزار سال جزء ولایت اردشیر خوره یکی از پنج ولایت فارس در زمان ساسانیان بودهاست.[2]
علت نامیدن این شهر به نام قیر مربوط به دوره سلجوقیان بوده که قلعه پرگان نشانگر حاکمیت آنان بر این محدودهٔ جغرافیای است. قیر در زبان پهلوی به معنی مرز است و علت این نامگذاری قرار گرفتن این شهر بر روی مرز گرما و سرما است. بهطوریکه ۱۰ کیلومتر از شمال قیر، آب و هوا سردسیری و کیلومتر به سمت جنوب قیر آب و هوا و طبیعت گرمسیری میشود.[2]
قیر و کارزین در زلزله فروردین سال ۱۳۵۱ مخروبه شد و مردم این شهرستان ناچار به کوچ از آن منطقه شدند. شهری که در حال حاضر به قیر مشهور است مقداری از شهر کهنه فاصله دارد که اکنون جز مخروبههایی از آن باقی نمانده و در قسمت جنوبی قیر کنونی واقع است.[2]
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان قیر و کارزین برابر با ۷۱٬۲۰۳ نفر بودهاست.[3]
دین اکثریت اسلام و مذهب شیعه دوازده امامی میباشد. زبان اکثریت مردم شهرستان، فارسی و اقلیتی ترکی قشقایی است.
همچنین در دهستان افزر و دهستان هنگام (قیر و کارزین) و دهستان زاخرویه و همچنین بخشهای جنوبی شهر قیر (محله موصلوها) و بندبست پایین، مردم به زبان فارسی سخن میگویند.[2]
به دلیل قرار گرفتن در منطقه آب و هوایی نیمه خشک سالانه حدود ۱۵۰هزار تن لیمو ترش و حدود ۵۶۰ هزار تن لیمو شیرین در قیر و کارزین تولید میکند.[4] قیر و کارزین دارای بیش از ۲۵ هزار هکتار اراضی مرغوب زراعی و ۱۴ هزار هکتار باغهای مرکبات و نخل است که حدود ۹۰٪ از باغهای مورد نظر به روش مکانیزه آبیاری میشود. [نیازمند منبع]
این شهرستان وضعیت خوبی از نظر تولید مرکبات و خرما دارد. بهطوریکه در زمینه تولید لیموترش رتبهٔ اول در کشور و از نظر کیفیت لیموشیرین کشت شده رتبهٔ اول در جهان را داراست. البته شهرستانهای دیگر نام مرکبات قیر و کارزین زا به نام خود مینامند[2]
بیش از ۲۰ درصد خرمای استان فارس در شهرستان قیر و کارزین تولید میشود. ارقام مرغوب خرمای شهرستان زاهدی، شاهانی، هلیله، خاصوئی و کبکاب است که بخشی از این محصول هم به کشورهای امارات متحده عربی، افغانستان، پاکستان، قزاقستان، قرقیزستان و دیگر کشورها صادر میشود. بیش از ۲۷ هزار تن خرما از نخلستانهای شهرستان قیر و کارزین برداشت شود. خرمای زاهدی این شهرستان یکی از مرغوبترین در نوع خود در جهان است اما نبود صنایع تبدیلی، سبب شده تا خرمای این شهرستان توسط دلالان و واسطهها با بستهبندی با نام دیگر شهرستانها حتی با نام دیگر استانها به بازار عرضه شود.[5]
در این شهرستان حدود ۴۰۰۰ حلقه چاه محفور آبرفتی و آهکی وجود دارد که به وسیلهٔ موتورهای دیزل و الکتروپمپ از آنها استحصال آب میگردد. این شهرستان دارای تعدادی بیشمار ادوات کشاورزی از قبیل تراکتور و دنباله بندهای آن، کمباین، موتورهای دیزلی، پمپهای آب، سمپاش و… میباشد. از نظر سازگاری آب و هوا و خاک این شهرستان جزء مناطق منحصر به فرد کشاورزی و باغداری در سطح جهان میباشد و در تولید مرکبات با قریب ۴۰۰ هزار تن تولید سالانه مقام اول را در استان داراست.[نیازمند منبع]
شهرستان قیر و کارزین از نظر صنایع دستی همچون قالیبافی، گلیم بافی، جاجیم بافی و غیره دارای ظرفیت است و سهم چشمگیری در تولید ناخالص شهرستان دارد ولیکن از نظر صنایع جدید بهره چندانی جز کارگاههای محلی، ایستگاه سیلندر پرکنی گاز ندارد.[2] کارخانهٔ سیمان سپهر نیز از سال ۱۳۹۹ در معرض تعطیلی قرار گرفتهاست.[6]
از جاذبههای گردشگری و تاریخی شهرستان میتوان به موارد زیر اشاره نمود[7]:
تفرجگاههای شهرستان به ترتیب زیر است:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.