From Wikipedia, the free encyclopedia
سامانه اتوبوس تندرو (Bus rapid transit به خلاصه BRT) نامش را از سامانه ترابری تندرو گرفته است، که در آن برای ترابری تند وسایل نقلیه عمومی از روشها مختلفی همچون ایجاد روگذر و زیرگذر و خطوط ویژه استفاده میگردد. مدت بسیاری است که در جهان برای افزایش سرعت اتوبوسهای درونشهری از روشهای مختلفی مانند ایجاد مسیرهای ویژه اتوبوسرانی یا دادن اولویت به اتوبوسها در گذر از تقاطعها استفاده میشود.
اما سامانه اتوبوس تندرو تلفیقی از همه کارها بالا است. علاوهبر آن در این سامانه از امکانات رفاهی دیگری مانند استفاده از کارت اعتباری در پرداخت کرایه به جای ارائه بلیط یا ساخت ایستگاههای سرپوشیده ویژه این سامانه و ساخت اتوبوسهای هماهنگ با این ایستگاهها نیز استفاده گردیده است.
در کشورها مختلف اتوبوسها گوناگونی برای استفاده در این سامانه در نظر گرفته میشوند. دو گونه عمده این اتوبوسها یکی اتوبوس چند کابینه است (دو یا سه کابینه) که گونه دو کابینه آن در تهران و تبریز و اصفهان استفاده میشود و یکی دیگر اتوبوسهایی است که به وسیله چرخی مخصوص روی مسیری ویژه راه میروند. گونه دوم تنها در کشورهای انگلیس، آلمان و ژاپن استفاده شده است.
این سامانه هم انعطافپذیری سامانه ترابری اتوبوسی و هم سرعت و اطمینان مترو را دارا است. به این ترتیب که با وجود ایجاد راههای مختلف برای تسریع حرکت اتوبوسهای این سامانه مانند تونل، زیرگذر، روگذر و مسیر ویژه یا چراغهای راهنمایی هوشمند این اتوبوسها با خطر تصادف بسیار کم روبرو هستند؛ و همچنین به علت آنکه میتوانند از راههای عادی نیز استفاده کنند به انعطافپذیری آنها میافزاید. میانگین سرعت این سامانه در سطح جهان میان ۱۹ تا ۴۸ کیلومتر در ساعت میباشد.[1][2][3][4]
یک سامانه اتوبوس تندرو ایدهآل شامل ویژگیهای زیر میشود:
سامانه اتوبوس تندرو تهران، نخستین سامانه اتوبوس تندرو در ایران است. نخستین خط این سامانه که فاصله میان چهارراه تهرانپارس در شرق تهران تا میدان آزادی در غرب تهران میپیماید، در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۶ راهاندازی گردید و سپس به تدریج کامل شد و دیگر خطوط نیز به همین منوال راه اندازی شدند.
خطوط تندرو مشهد که خط1 و 2 بی آرتی مربوط به شرکت خصوصی واحد سیر و خط 3 بی آر تی هم مربوط به شرکت خصوصی به اوران سیر رضوان هستند در حال فعالیت زیر نظر سازمان اتوبوس رانی مشهد هستند. سامانه اتوبوس تندرو مشهد در آبان ماه 1391 راه اندازی شد که خط 1 تندرو و خط 2 تندرو از پایانه امام رضا تا میدان بیت المقدس (فلکه آب) است و در سال 1397 فاز یک خط 3 تندرو و در سال 1399 تمامی خطوط اعم از خط 1 و2 و 3 تندرو تمامی ایستگاه های آنان فعال است ، طبق گفته مسئولین شهری مشهد خط 4 تندرو در مسیر بلوار توس تا آرامگاه فردوسی در حال انجام است
آنچه بعنوان یکی از معضلات در سامانه اتوبوس تندرو در ایران دیده شده، ندرتاً، تردد انواع خودروهای شخصی (با چراغ ال ای دی) در خطوط ویژه است. این خودروها به راحتی در خطوط ویژه تردد میکنند. به گونهای که از گونه رانندگی افراد پشت فرمان احتمال داده میشود که آنها برای فرار از ترافیک است که از خطوط ویژه تردد میکنند. اما بنا به قوانین ایران، تنها خودروهای مشخص شدهٔ امدادرسانی اورژانس یعنی آمبولانسها، خودروی آتشنشانی و خودروهای نیروی انتظامی آن هم در تحت شرایط خاص و اضطراری، میتوانند از اینگونه خطوط استفاده کنند تا به یاری آسیبدیدگان ناشی از سوانح و حوادث یا دیگر کسانی بشتابند که نیاز به کمک یا رسیدگی فوری دارند. بنابر قانون این خودروها باید در «مرتفعترین» نقطهٔ خود، که قسمت سقف است، چراغ گردانِ همراه با آژیر نصب شده داشته باشند، در غیر اینصورت خودرو در گروه خودروهای عادی ارزیابی شده و مطابق قانون با آنان برخورد خواهد شد.[5][6][7]
سامانه اتوبوس تندرو تبریز پس از تهران دومین سامانهٔ اتوبوس از این دست در ایران است. مسیر این سامانه که در ابتدا حدفاصل میدان راهآهن در غرب تبریز تا چهارراه آبرسان در شرق تبریز بود در شهریور ۱۳۸۷ راهاندازی گردید و سپس تا نمایشگاه بینالمللی تبریز (میدان بسیج) گسترش یافت.
مقاله اصلی : سامانه اتوبوس تندرو اصفهان
سامانه اتوبوس تندرو اصفهان پس از تهران و تبریز و مشهد چهارمین سامانه اتوبوس تندرو در ایران است . راه اندازی این سامانه از سال 90 کلید خورد و افتتاحیه اول در سال 93 اتفاق افتاد . خط 1 این سامانه در اصفهان از پایانه باقوشخانه تا پل یزد آباد امتداد دارد .سامانه اتوبوس تندرو در شهر اصفهان محور غرب ، شرق و جنوب شهر را به خوبی متصل میکند . هم اکنون شهر اصفهان دارای 4 خط فعال از این سامانه به طول 66 کیلومتر و 75 ایستگاه می باشد.
سامانه اتوبوس تندرو کرج پنجمین سامانهٔ اتوبوس از این دست در ایران و اولین سامانه مجهز به اتوبوس برقی در ایران است. مسیر این سامانه حدفاصل پایانه دانشگاه خوارزمی (میدان حصارک) در غرب کرج تا میدان کرج در شرق کرج است که در تیر ۱۴۰۳ راهاندازی گردید.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.