یک خاننشین تابع دولت ایران From Wikipedia, the free encyclopedia
خانات باکو خاننشینی تابع دولت ایران در منطقه کنونی جمهوری آذربایجان بود که از دوران امپراتوری صفوی تا سال ۱۸۰۶ میلادی بر منطقه باکو و اطراف آن حکومت میکرد. خانات باکو تنها یکی از خانات به وجود آمده در دوران سلطه ایران بر منطقه بودهاست. در دوران تسلط دولت ایران بر این مناطق، حاکم هر خانات را خان میگفتند که در اداره برخی امور دارای استقلال بود اما در کل تابع و خراجگزار شاه ایران بود.
خانات باکو | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
۱۷۳۵–۱۸۰۶ | |||||||||
![]() خانات باکو (کشیدهشده در سال ۱۹۰۱) این نقشه محدوده خانات باکو در سال ۱۸۰۶ را به تصویر کشیده است | |||||||||
وضعیت | خانات زیر تابعیت ایران[1] | ||||||||
پایتخت | باکو | ||||||||
زبان(های) رایج | فارسی (رسمی)،[2][3] ترکی آذربایجانی (اکثریت)،تاتی قفقاز | ||||||||
دین(ها) | اسلام | ||||||||
حکومت | خانات | ||||||||
تاریخ | |||||||||
• بنیانگذاری | ۱۷۳۵ | ||||||||
۱۷۴۷ | |||||||||
• فروپاشی | ۱۸۰۶ | ||||||||
|
این خانات توسط درگاه قلی خان از تبار ایل افشار که این مناطق به پدران قزلباشش اعطا شده بود، بنیانگذاری شد. این خانات در دوران پسر وی، میرزا محمد خان، نسبتاً مستقل بود اما بعدها وابسته به خانات قدرتمندتر قوبا شد. در دهه ۱۷۷۰، مبارزات داخلی و جدالها در این خانات سرانجام باعث شد که حسین قلی خان بتواند حاکمیت بر این خانات را از برادر متمایل به روسیه خود، محمد قلی خان، بدست بگیرد.
روسیه درصدد بود که این مناطق را در دوران جنگهای ایران و روسیه (۱۸۰۴-۱۸۱۳) به اشغال خود درآورد. روسها به فرماندهی پاول سیسیانوف به شهر باکو حمله کردند اما حسین قلی خان، حاکم این شهر توانست سیسیانوف را در فوریه ۱۸۰۶ به هلاکت رساند و سر وی به تهران و نزد فتحعلی شاه فرستاده شد. سرانجام در سپتامبر سال ۱۸۰۶، روسها توانستند وارد شهر شوند. حسین قلی خان نیز توسط روسها تبعید شد و در نهایت این منطقه در نتیجه شکست ایران در جنگ های ده ساله با روسیه، مورخ ۲۴ اکتبر ۱۸۱۳ میلادی طبق معاهده گلستان رسماً از ایران جدا شد و در امپراتوری روسیه ادغام گشت.
نام خان | دوران حاکمیت |
---|---|
درگاه قلی خان | ۱۷۲؟ - ۱۷۲۸ |
میرزا محمد خان | ۱۷۴۷ - ۱۷۶۸ |
فتحعلی خان | ۱۷۶۸ - ۱۷۷۰ |
عبدالله بیگ | ۱۷۷۰ - ۱۷۷۲ |
مالک محمد خان | ۱۷۷۲ - ۱۷۸۳ |
میرزا محمد خان | ۱۷۸۴ - ۱۷۹۱ |
محمد قلی خان | ۱۷۹۱ - ۱۷۹۲ |
حسین قلی خان | ۱۷۹۲ - ۱۸۰۶ |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.