تصادفی
From Wikipedia, the free encyclopedia
تصادفی، کاتورهای یا استوکاستیک (به انگلیسی: Stochastic) به سیستمهایی گفته میشود که رفتارشان قابل پیشبینی نیست.[1] به معنای واضحتر میتوان گفت قوانین یا پارامترهایی در مسئلهٔ مورد بررسی ما نقش دارند که گاهی به دلیل پیچیدگیهای فراوان و گاهی به دلیل عدم دانش کافی، قادر به بررسی آنها نیستیم. به عنوان مثال برای فهم بهتر مطلب، پرتاب یک تاس را در نظر بگیرید: هیچگاه شما نمیتوانید قبل از پرتاب تاس، از عدد تاس رو شده مطمئن باشید؛ مثلاً بگویید: عدد رو شده ۵ خواهد بود. چون عوامل متعدّدی بر روی تاس اثر میگذارند. مانند: مقدار نیروی وارد بر تاس، سرعت پرتاب تاس، مقاومت و اصطکاک هوا، نحوهٔ چرخش تاس و بسیاری از عوامل دیگر، که فهمیدن و محاسبهٔ آنها نیازمند فیزیک بسیار پیچیدهای است. از این رو چون نمیتوانیم با قطعیّت بگوییم که عدد رو شده چند است، میگوییم: مقدار عدد رو شده در پرتاب تاس کاتورهای است. امّا اگر روزی دستگاهی ساخته شود که همهٔ محاسبات لازم را انجام دهد و عدد رو شده را به ما بدهد، آنگاه میگوییم عدد رو شده در پرتاب تاس کاتورهای نیست.[2]