مجتهد شیعهٔ ایرانی (۱۳۰۶–۱۳۹۳) From Wikipedia, the free encyclopedia
یحیی انصاری شیرازی (زادهٔ ۱۳۰۶ –درگذشته ۱۴ دی۱۳۹۳) مجتهد شیعی ایرانی و استاد اخلاق، عرفان و فلسفه حوزه علمیه قم[1] و از مهمترین مدرسان حکمت متعالیه و شرح منظومه ملا هادی سبزواری بود و از این رو به «شیخالاشراق» و «قدوة المتألهین» لقب گرفته بود.
یحیی انصاری شیرازی یحیی انصاری شیرازی | |
---|---|
![]() | |
عنوان(ها) | آیتالله (آیتالله العظمی) |
اطلاعات شخصی | |
زاده | یحیی انصاری شیرازی ۱۳۰۶ روستای نوایگان داراب |
درگذشته | ۱۴ دی ۱۳۹۳ |
محل دفن | حرم فاطمه معصومه ، قم |
محل اقامت | شیراز ، قم |
آثار معروف | شرح منظومه و حکمت |
تحصیلات | شیراز - قم |
استادان | علامه طباطبائی سید روحالله خمینی سید حسین طباطبایی بروجردی |
یحیی انصاری شیرازی در سال ۱۳۰۶ در روستای نوایگان شهرستان داراب زاده شد. پدر و جد وی از روحانیون ناحیه فارس و داراب بودند. جد وی زکریا انصاری از همرزمان سید عبدالحسین لاری علیه نفوذ انگلیس بهشمار میرفت و طرفدار نهضت مشروطه بود؛ وی از سوی آخوند خراسانی (رهبر مشروطه ایران) انگشتری را به عنوان تبرک دریافت داشته بود و هنگام کشته شدن نیز آن را به دست داشت.
یحیی انصاری در سال ۱۳۲۰ برای ادامه تحصیل، وارد حوزه علمیه شیراز شد و پس از ۱۰ سال، برای دروس خارج عازم قم شد. در آنجا وی از شاگردان سید محمدحسین طباطبایی در درس فلسفه و از شاگردان خصوصی روحالله خمینی و از همدرسان و دوستان جوادی آملی، و حسنزاده آملی بود و با ابراهیم امینی، سید عباس ابوترابی، احمد احمدی و غلامحسین ابراهیمی دینانی نیز رابطه دوستی داشت.
سید رضابهاءالدینی ومحمد جواد انصاری همدانی[نیازمند منبع]، سید حسین طباطبایی بروجردی، سید روحالله خمینی، سید محمد رضاگلپایگانی، مرتضی حائری، سید محمد حسین طباطبایی، الهی طباطبایی، سید محمدباقر سلطانی و محمد علی اراکی از استادان وی بودند.
تدریس در حوزه علمیه را به صورت رسمی از سال ۱۳۴۰ آغاز کرد. وی علاوه بر تدریس دروس فقهی و رسمی حوزه در زمینه فلسفه و عرفان مدرس کتب شرح فصوص قیصری، تمهید القواعد و مصباح الانس، منازل السائرین، منظومه ملاهادی سبزواری و «اسفار اربعه» ملاصدرا بود.
وی سابقه مبارزه با دولت پهلوی و بازداشت در زندانهای ساواک و سه سال تبعید در کوهدشت لرستان و نائین اصفهان را دارد. انصاری شیرازی، یکی از دوازده نفری بود که پس از رحلت بروجردی، مرجعیت روحالله خمینی را در سال ۱۳۴۲ تأیید کرد.[2]
در مرداد ماه سال ۱۳۴۳ پس از منبر رفتن در مسجد امام حسن (ع)، مورد تذکّر قرار گرفت. در مورخه ۱۲ / ۱۲ / ۴۳ به جرم اقدام ضد امنیت داخلی دستگیر و بازداشت شد و در مورخه ۷ / ۱ / ۴۴ از زندان آزاد و قرار بازداشت وی به قرار التزام عدم خروج از حوزه قضایی تهران تبدیل گردید. او در پی ایراد سخنرانیهای افشاگرانه در مورخه ۲ / ۱۰ / ۴۴ از سوی ساواک ممنوعالمنبر شد. در یکی از گزارشهای ساواک دربارهٔ وی چنین آمدهاست: «نامبرده بالا از روحانیون ناراحت و اخلالگر و طرفدار خمینی در شهرستان قم بوده که در فعالیتهای ضد امنیتی و تحریک طلاب علوم دینی و متعصبین مذهبی به شورش و بلوا دخالت داشته که به همین جهت وضعیت یاد شده در کمیسیون امنیت اجتماعی مورخه ۲۲ / ۵ / ۵۲ شهرستان قم مطرح و نتیجتاً به سه سال اقامت اجباری در کوهدشت لرستان محکوم گردیده که در حال حاضر متواری میباشد.»
شعری از او در توصیف خمینی: «بنگر نشسته چون ماه/ با یک جهان نباهت/ مرد رشید عرفان/ بر مسند فقاهت.»
در جریان سفر تاریخی و مهم سید علی خامنهای به قم در سال ۱۳۸۹ که مراجع به دیدار او رفتند انصاری شیرازی نیز به دیدار او رفت و در یک مصاحبه، گلهمندی خود را از عدم حضور و دیدار حسین وحید خراسانی از رهبر نظام چنین بیان کرده بود: «بنده خیلی در این روزها در تشویش هستم که چرا آقای وحید به دیدن آقای خامنهای نیامد و این واقعاً یک نقیصهای شدهاست برای بیت ایشان.»[3]
وی سابقه عضویت و همکاری با جامعه مدرسین حوزه علمیه قم داشتهاست. انصاری منبر را از اوّل جوانی شروع کرده و بارها در فسادرروستایی صحرارود، رفسنجان، شیراز، قم و دیگر مناطق به منبر رفتهاست. منبر او شامل روشنگریهایی دربارهٔ رژیم طاغوت، توجه و هشدار به التقاط و دفاع و تلاش برای حکومت شیعه بودهاست.[4]
انصاری شیرازی سحرگاه روز یکشنبه ۱۴ دیماه ۱۳۹۳ مصادف با ۱۲ ربیعالاول ۱۴۳۶ در شهر قم درگذشت.
در ساعات اولیه مراجع تقلید از جمله مکارم شیرازی و نوری همدانی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و مدیریت حوزه علمیه استان قم درگذشت وی را تسلیت گفتند؛ و نمایندگان مراجع تقلید، سید هاشم حسینی بوشهری (مدیر حوزه قم) و سید حسن خمینی برای تسلیت به منزل وی مراجعه کردند. سپس روسا قوای سهگانه،[5] رئیس مصلحت نظام و بعضی دیگر مسئولین نظام و پس از آن علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی،[6][7] عبدالله جوادی آملی[8] و دبیرکل مجمع نیروهای خط امام(سید هادی خامنهای)[9] پیام تسلیت ارسال کردند. در پیامهای تسلیت از وی به عنوان عارف وارسته یا عالم ربانی یاد شدهاست.
پیکر وی در روز دوشنبه ۱۵ دی ۱۳۹۳ در قم تشییع و پس از اقامه نماز میت توسط مکارم شیرازی در حرم فاطمه معصومه به خاک سپرده شد.[10]
سید روحالله خمینی دربارهٔ او گفته بود: «تا ما امثال آقای شیخ یحیی انصاری را داریم، آسیبی به این مملکت نمیرسد.» و وی را ذوالشهادتین میدانست. همچنین محمدتقی بهجت دربارهٔ او گفته بود: «ما تا آقای انصاری را داریم، مشکلی نداریم.»[14]
احمد عابدی در روز درگذشت وی در ابتدای درس خارج فقه و اصول اظهار داشت: «اگر بگویم بعد از حجت بن الحسن، متواضعترین انسان روی زمین، آقای انصاری شیرازی است، اغراق نکردهام.»[نیازمند منبع]
مصطفی بروجردی در مقالهای که به مناسبت درگذشت او منتشر کرد، نوشت: «این عالم ربانی مجسمه عفت و حیا، اخلاق و تواضع، حلم و خویشتنداری بود.»[15]
کاظم صدیقی: «آیتالله انصاری شیرازی درس که میگفتند -معمولاً استاد جلوتر از شاگردان از کلاس خارج میشد- تا ایشان قدمش را از کلاس بیرون میگذاشت شروع به جفت کردن کفشهای طلاب میکرد و کسی هم حریفش نمیشد.»[16]
مجمع عالی حکمت اسلامی در سال ۱۳۸۹ از مقام علمی یحیی انصاری شیرازی تجلیل کرد. متن لوح تقدیر همایش را جوادی آملی نوشت و سبحانی و مصباح یزدی آن را امضاء کردند. جوادی آملی در این متن وی را «قدوة المتالهین» خطاب کرده بود.[17]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.