باشگاه فوتبال ایرانی From Wikipedia, the free encyclopedia
باشگاه فوتبال ملوان بندر انزلی یک باشگاه فوتبال در شهر بندر انزلی، گیلان ایران است که در سال ۱۳۴۵ توسط نیروی دریایی ایران بنیانگذاری شده. ملوان یکی از پر افتخار ترین و پر هوادارترین و قدیمی ترین باشگاههای ایران است و از سال ۱۳۴۸ نام این تیم به ملوان نیروی دریایی انزلی تغییر یافت و همزمان با آغاز جام تخت جمشید با همین نام در مسابقات شرکت کرد.
![]() | |||
نام کامل | باشگاه فوتبال ملوان بندر انزلی | ||
---|---|---|---|
لقب(ها) | قوی سپید انزلی ملوان گیلان | ||
تاریخ بنیانگذاری | ۱۳۴۸ (۵۵ سال پیش)[1] | ||
نام ورزشگاه | ورزشگاه سیروس قایقران | ||
گنجایش | ۱۰٫۰۰۰ نفر | ||
مالک | احمد دنیامالی[2] نیروی دریایی ایران | ||
مدیرعامل | آرش فهمیده نودهی[3] | ||
سرمربی | مازیار زارع | ||
لیگ | لیگ برتر فوتبال ایران | ||
۰۳–۱۴۰۲ | ۶ | ||
وبگاه | |||
| |||
این باشگاه در سال ۱۳۴۵ با نام باشگاه نیروی دریایی بندر انزلی، با حمایت ناوبان کریم رستگاری راد و با مربیگری بهمن صالح نیا، که بازیکن این تیم نیز بود، تأسیس گردید. این باشگاه به صورت انحصاری در رشتهٔ فوتبال تیمداری میکرد.[4] پس از حضور تیم نیروی دریایی در مسابقات انتخابی جام تخت جمشید منطقه جنوب در حالی که دو تیم صعود میکردند به عنوان تیم سوم به لیگ یک تخت جمشید صعود کرد. در سال ۱۳۵۲ برای حضور در جام تخت جمشید سه اسم آرتمیس، ملوان و بایندر برای حضور در مسابقات پیشنهاد شد که ملوان انتخاب شد و نام این تیم به ملوان نیروی دریایی بندر انزلی تغییر کرد با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ بازیافتن نام پیشین شهر انزلی نام این تیم نیز به ملوان نیروی دریایی بندر انزلی تغییر یافت.[5][6]
صالح نیا که معلم ورزش مدارس انزلی بود تیم را با جمعی از شاگردان خود تشکیل داد. این تیم که کار خود را از مسابقات دانش آموزی کشور و مسابقات استانی شروع کرده بود طی مدت کوتاهی پا به عرصه لیگ دسته اول کشور گذاشت و از همان ابتدا با ارائهٔ بازیهای زیبا و کسب نتایج شایسته، توجه همگان را به خود جلب نمود. ملوان از سال ۵۲ در لیگ برتر ایران حاضر بوده است و چهار بار در سالهای ۷۵، ۷۸، ۸۱ و ۹۵[7] به دستهٔ یک سقوط کردند.
ملوان تا سال ۸۰ بهترین تیم شهرستانی تاریخ لیگ ایران بوده است. گرچه بعد از آن سپاهان و فولاد، ملوان را به پله سوم سکوی افتخار شهرستانیها بردند. از افتخارات مهم باشگاه فوتبال ملوان میتوان به کسب سه عنوان قهرمانی و چهار عنوان نایب قهرمانی در جام حذفی فوتبال ایران و دو مرتبه حضور در بازیهای آسیایی و کسب عناوین متعدد بهترین تیم شهرستانی در لیگ ایران و در جام تخت جمشید صاحب رکوردی قابل توجه در تاریخ فوتبال ایران است.
در حال حاضر ملوان علاوه بر تیم فوتبال بزرگسالان دارای تیمهای فوتبال نونهالان مدرسه فوتبال، نوجوانان، جوانان، امید و فوتبال بانوان ملوان و تیمهای قایقرانی، بسکتبال و بوکس و نیز قایقرانی و فوتسال و فوتبال برای بانوان میباشد. بهطوریکه بیش از ۶۰۰ جوان در بندر انزلی زیر پوشش این باشگاه فعالیت میکنند.[14]
تاریخ شروع فوتبال در ایران، به حدود یک قرن پیش بازمیگردد یعنی زمانیکه یک گروه انگلیسی برای اکتشاف نفت در جنوب ایران عازم کشورمان شد. پس از حفر اولین چاه نفت در مسجد سلیمان به سال ۱۹۰۸، فوتبال به شکل جدی در استان گیلان و انزلی دنبال گردید.
چندی بعد همین اتفاق در بوشهر افتاد. شهروندان انگلیسی در اوقات فراغت با هیجان رودروی تیمهای محلی کشورمان میایستادند والبته این رقابتها بیشتر حالت تفریحی داشت. فوتبال به تدریج درشهرهای دیگر ایران ازجمله بندرانزلی و بندرعباس در یک زمان حساس و تعیینکننده مطرح شد. قبل از شروع جنگ جهانی اول(۱۹۱۴) فوتبال در مدرسه آلمانیها بازی میشد، اما بعد از خاتمه جنگ، کالج آمریکاییها در تهران پیگیر این ورزش شد. همچنین مسابقاتی بین اعضای سفارتخانههای اروپایی درایران پایهریزی و دنبال گردید. گسترش منظم فوتبال درادامه، مرزهای شهرهایی چون آبادان و مشهد را نیز درنوردید و جوانان بیشتری را به سوی این رشته ورزشی جلب کرد. در بندرانزلی نیز یکی دیگر از نخبگان فوتبال به نام جبار صمدی ظهور نمود. او اعجوبه ای در فوتبال و قهرمانی بی نظیر در رشتههای دو و میدانی، بوکس، والیبال، شنا و نجات غریق بود. در بین سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۴ همزمان با جنگ جهانی دوم و اشغال گیلان به وسیلهٔ قوای متفقین نظامیان انگلیسی و شوروی که در استان حضور داشتند مسابقات مختلفی در رشتههای والیبال، فوتبال با تیمهای گیلان برگزار کردند. برقراری ارتباط ورزشی با شوروی تأثیر مثبتی بر ورزش گیلان خاصه در رشتهٔ فوتبال داشت. جبار صمدی در خانواده بزرگ و ثروتمند فرزند اول بود. هوش بالایی در حفظ اشعار و ادبیات داشت اما علاقه وافرش به ورزش خانواده را مجاب کرد تا با رفتنش به دانشسرا موافقت کنند. جبار صمدی پس از تحصیل آکادمیک و کسب مدرک تربیت بدنی به انزلی منتقل شد و تیم محلی کلنی انزلی را دایر نمود. صمدی شاگردان بسیاری در این رشته تربیت کرد که جواد صالحنیا، بهمن صالح نیا و رضا صالح نیا، محمد اخشت، عزیز اسپندار، منوچهر ناوران، قاسم سلطان زاده از آن دسته هستند. در سالهای دیگر او ترخیص کالا و پره ماهی داشت در ۱۳۳۸ به مدت ۵ الی ۶ سال رئیس تربیت بدنی شهرتان بندرانزلی بود. وی قهرمان دوومیدانی در ماده ۴۰۰متر و ۸۰۰ متر بود. صمدی مدتی بعد مرکز نجات غریق شهرستان بندرانزلی را دایر نمود که بعدها مسئولیت آن را به آقای اسدالله شیرازی سپرد[15]
باشگاه محلاتی گیو بندر انزلی دومین باشگاه ورزشی در ایران است که در رشتههایی نظیر فوتبال، بوکس، والیبال و بسکتبال فعالیت خود را از سال ۱۳۱۹ آغاز کرده است و توسط پهلوان عزیز وکیل منفرد، اولین قهرمان دو ماراتن در ایران، تأسیس گردیده است و همین تیم پایه گذار و ریشه ملوان کنونی قلمداد می شود.[نیازمند منبع]
فوتبال در کمتر شهری از ایران اینچنین با زندگی روزمره و کار مردم عجین است. کوچه پس کوچهها، زمینهای خاکی، سواحل خیس و ماسهای دریای خزر در شهر ساحلی بندر انزلی مهد پرورش بازیکنان بزرگی در فوتبال کشور بوده است. از کاپیتان اسبق تیم ملی سیروس قایقران،[16] و غفور جهانی ملقب به شیر گیلان که با گل تاریخی خود برای اولین بار تیم ملی فوتبال ایران را همانند نامش جهانی کرد تا آرژانتین ۱۹۷۸ اولین حضور ایران در بازیهای جام جهانی فوتبال باشد و تا بازیکنان بزرگی که به خاطر تعصب به پیراهن تیم شهرشان هرگز حاضر به پوشیدن پیراهن تیمهای دیگر نشدند. در انزلی تعصب به پیراهن هنوز حرف اول را میزند.[17] ملوان، نماد شهر انزلیست و ضربان قلب انزلیچیها با بازیهای ملوان تنظیم میشود. کافیست در بندر انزلی دقایقی قدم بزنید همه جا نام و نشانهای از ملوان و قایقران و فوتبال خواهید یافت، در اسامی مغازهها، در دیوار نوشتهها و حتی روی دیوارهای قهوهخانهها.
انزلی به دلیل نفوذ در فرهنگ مردم همواره منبع الهام گرفتن برای اشعار و آهنگهای عامه پسند بوده است. به عنوان مثال شعر و آهنگ ترانه قهرمان شهر باران در ابتدای دهه ۵۰ و به بهانه مسابقهٔ حساس ملوان و تاج تهران در انزلی به صورت بداهه و توسط حسن خوشدل ساخته شد که در آن از ملوان به ملوان شهر باران یاد میشود با اشاره به اینکه انزلی زادگاه ملوان پربارانترین شهر ایران و زادهٔ باران است.
ملوان به عنوان محبوب ترین تیم در استان های شمالی و بالاخص استان گیلان و شهر بندر انزلی محسوب میگردد. بطوریکه هواداران ملوان در تمامی بازیهای خارج از خانه نیز تیم محبوبشان را تنها نگذاشتهاند.[18] درک هوادارن ملوان از تیم و شرایطش اجازه نداده این تیم اسیر حواشی و گرفتاری بشود. ملوان هم در بالاترین قله فوتبال ایران قرار گرفته هم تجربه سقوط را داشته اما هوادارانش اجازه ندادند ملوان دچار بحران شود.[19]
جشن خیابانی
جشنهای خیابانی برخلاف آنچه تصور میشود برای قهرمانان هزینه دارد، محل برگزاری جشن، حضور هواداران و … اما مهمترین هزینه مراقبت از نظم و امنیت مراسم است چرا که هواداران تیمهای رقیب بی میل نیستند شیرینی جشن را به کام تیم قهرمان و هوادارانش تلخ کنند. این هزینهها باعث میشود بسیاری از باشگاههای پر هوادار جشن قهرمانی را در ورزشگاه برگزار کنند. در ایران هیچیک از مدلهای تعریف شده برگزار نمیشود و هواداران باید به همان مراسم اهدای جام اکتفا کنند. ملوان اولین باشگاه ایرانی بود که موفق به انجام این مهم شد. ملوانان بعد از مراسم اهدای مدالها و جام قهرمانی در ورزشگاه، به دلیل یکپارچگی کامل انزلی در حمایت از ملوان و نبود باشگاه و هواداران رقیب در این شهر، بی دغدغه جشن قهرمانی تیم را به داخل شهر انتقال دادند.
ورزشگاه سیروس قایقران بندر انزلی ورزشگاهی است که بازیهای رسمی ملوان در آن برگزار میشود. این استادیوم فرتوت و پیر، به گزارش کنفدراسیون فوتبال آسیا، در بازسازی و مرمت آن از سوی فدراسیون فوتبال ایران کوتاهی شده[نیازمند منبع] و در نهایت از ۸۰۰۰ نفر ظرفیت، به ۱۰۰۰ نفر افزایش یافته و تا هماکنون کاری صورت نپذیرفته شده است و بازیهای ملوان در لیگ برتر ایران نیز در این ورزشگاه برگزار میگردد. سالیان درازی است که هواداران ملوان در بندر انزلی از مسئولان شهر و استان درخواست نامگذاری ورزشگاهی به نام سیروس قایقران کاپیتان فقید تیم ملی را دارند که تا به امروز این خواسته برآورده نشده است.[نیازمند منبع]
با پیشنهاد باشگاه ملوان و پیگیری معاونت فرهنگی باشگاه و همکاری خانواده معزز شهید پیشگاه هادیان، به تصویب شورای عالی فرهنگی شهرستان بندرانزلی، نام مجموعه ورزشی تختی بندرانزلی به نام سیروس قایقران تغییر کرد.
تمرینات ملوان بیشتر در زمین پادگان آموزشی شهید نامجو در حسن رود انزلی برگزار میگردد.
ملوان انزلی با وجود آنکه سالهاست از دوران اوج فاصله دارد اما در دستهبندی فوتبال ایران به دلیل کسب افتخارات و ثبت رکورد در سطح یک قرار دارد
نگاهی به عملکرد فصل به فصل ملوان
فصل | تورنمنت | نتیجه | بازی | برد | مساوی | باخت | زده | خورده |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
۱۹۸۶ | جام باشگاههای آسیا | انصراف در مرحله دوم | ۳ | ۲ | ۱ | ۰ | ۲۰ | ۱ |
۹۲–۱۹۹۱ | جام برندگان جام | یکچهارم نهایی | ۲ | ۰ | ۲ | ۰ | ۱ | ۱ |
مجموع | ۵ | ۲ | ۳ | ۰ | ۲۱ | ۲ |
فهرست بازیکنان در فصل ۰۳–۱۴۰۲
|
|
ملوان یکی از معدود باشگاههای فوتبال ایران بود که از بازیکن خارجی استفاده نمیکرد، اما در آغاز فصل ۸۸–۸۷ ۳ بازیکن خارجی به ملوان پیوستند.[20][21] نخستین بازیکنان خارجی که برای ملوان بازی کردند تومیسلاو استانیچ و آلن باسیچ بودند که در روز ۱۴ مرداد ۱۳۸۷، هفته اول فصل ۸۸–۸۷ برابر راهآهن ۹۰ دقیقه بازی کردند.[22]
# | نام | کشور | پست | دوران بازی | بازی | گل |
---|---|---|---|---|---|---|
۱ | تومیسلاو استانیچ | ![]() | مهاجم | ۱۳۸۷–۱۳۸۸ | ۱۳ | ۰ |
۲ | آلن باسیچ | ![]() | هافبک | ۱۳۸۷–۱۳۸۸ | ۱۹ | ۰ |
۳ | فلیپ آلوز دسوزا | ![]() | هافبک | ۱۳۸۷–۱۳۸۹ | ۶۰ | ۴ |
موقعیت | نام |
---|---|
سرمربی | مازیار زارع |
مربی | سید جلال رافخایی |
مربی | سید محمد حبیبی |
مربی | جلال رافخایی |
مربی | مهدی کریمیان |
مربی دروازهبان | علی حسنی صفت |
بدنساز | یاسر جلالی |
آنالیزور | یونس پیروی |
نام | دوران مربیگری |
---|---|
![]() | ۱۳۷۶–۱۳۴۸ |
![]() | ۱۳۷۹–۱۳۷۶ |
![]() | ۱۳۸۱–۱۳۷۹ |
![]() | ۱۳۸۳–۱۳۸۱ |
![]() | ۱۳۸۳–۱۳۸۱ |
![]() | ۱۳۸۵–۱۳۸۳ |
![]() | ۱۳۸۵–۱۳۸۳ |
![]() | ۱۳۸۹–۱۳۸۵[23] |
![]() | ۱۳۹۱–۱۳۸۹[23][24] |
![]() | ۱۳۹۲–۱۳۹۱[24] |
![]() | ۱۳۹۳–۱۳۹۲ |
![]() | ۱۳۹۳ |
![]() | ۱۳۹۳ |
![]() | ۱۳۹۴–۱۳۹۳ |
![]() | مرداد ۱۳۹۴ – بهمن ۱۳۹۴ |
![]() | اسفند ۱۳۹۴ – اردیبهشت ۱۳۹۵ |
![]() | تیر ۱۳۹۵ – خرداد ۱۳۹۶ |
![]() | خرداد ۱۳۹۶ – خرداد ۱۳۹۷ |
![]() | خرداد ۱۳۹۷ – مهر ۱۳۹۷ |
![]() | مهر ۱۳۹۷ – مرداد ۱۳۹۸ |
![]() | مرداد ۱۳۹۸ |
![]() | ۱۳۹۸ |
![]() | ۱۳۹۹–۱۳۹۸ |
![]() | ۱۴۰۲–۱۳۹۹ |
![]() | ۱۴۰۳–۱۴۰۲ |
![]() | ۱۴۰۳-مرداد۱۴۰۳ |
![]() | ۱۴۰۳- |
افتخارات ملوان در یک نگاه
لیگ آزادگان |
جام حذفی ایران |
استانی |
مجموع جامها |
مقام | ||
اول🥇 |
دوم🥈 |
سوم🥉 | ||||
🏆🏆 |
🏆🏆🏆 |
🏆🏆🏆🏆🏆🏆🏆 |
🏆🏆🏆🏆🏆🏆🏆🏆🏆🏆🏆🏆 |
۱۲ |
۸ |
۳ |
کشوری
قهرمانی (۳دوره)
🥇قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۵۵
🥇قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۶۵ (دوگانه)
🥇قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۶۹ (دوگانه)
نایب قهرمانی (۴دوره)
سطح ۲ فوتبال ایران شامل نامهای(لیگ دسته دوم و لیگ آزادگان)
قهرمانی (۲دوره)
🥇قهرمان لیگ دسته دوم ۷۷–۱۳۷۶
🥇قهرمان لیگ آزادگان ۰۱–۱۴۰۰
نایب قهرمانی (۱دوره)
🥈نایب قهرمان لیگ آزادگان ۸۳–۱۳۸۲
سطح اول فوتبال ایران شامل نامهای (لیگ برتر فوتبال ایران، جام قدس، جام تخت جمشید)
سومی (۲ دوره)
🥉مقام سوم فوتبال ایران جام تخت جمشید ۱۳۵۶
🥉مقام سوم فوتبال ایران جام قدس ۶۹–۱۳۶۸
استانی
قهرمان باشگاههای گیلان(۷دوره) 🏆۱۳۶۰🏆۱۳۶۳🏆۱۳۶۵ دوگانه🏆۱۳۶۶🏆۱۳۶۸🏆۱۳۶۹ دوگانه🏆۱۳۷۰
نایب قهرمانی(۲دوره) 🥈۱۳۶۱ 🥈 ۱۳۶۴
حضور بینالمللی
صعود به مرحله گروهی جام باشگاههای آسیا ۱۹۸۶
یک چهارم نهایی جام برندگان جام آسیا ۹۲–۱۹۹۱
🥈مقام دوم جام عمران پاکستان ۱۹۷۳
🥉مقام سوم جام وحدت ۱۹۸۱
نماینده ایران درالمپیک آسیا آفریقا ۲۰۰۳
افتخارات فردی
رکورد
ملوان در جام باشگاههای آسیا ۱۹۸۶ در جام باشگاههای آسیا ۱۹۸۶ ملوان با ۲۱ گل بیشترین گل زده و هجومیترین تیم جام شد. ملوان با پیروزی ۱۲ بر صفر مقابل ویکتوری به پرگل ترین پیروزی جام دست یافت. این برد یکی از ده پیروزی پر گل تاریخ جام باشگاه های آسیا میباشد. محمد احمدزاده با زدن ۹ گل در این بازی رکورد بیشترین گل زده در یک مسابقه را از آن خود کرد که همچنان پابرجاست
افتخارات ملوان سه قهرمانی و چهار نایب قهرمانی در جام حذفی و یک قهرمانی و یک نایب قهرمانی در لیگ یک و یک قهرمانی در لیگ ۲ و صعود به لیگ برتر با بیشترین امتیاز در تاریخ لیگ آزادگان در یک فصل و حضور در جام باشگاههای آسیا و جام برندگان آسیا و قهرمانی در همه ردههای سنی در فوتبال ایران و سطح بینالمللی فوتبال در جهان و بازیکن سازترین تیم ایران
استقلال بندر انزلی بعدها با بازگشت چند تن از ستارگان خود به تیم ملوان مواجه شد، اما با هدایت غفور جهانی به عنوان سرمربی، به قدرتنمایی ادامه داد. آنها در سال ۶۸ در لیگ باشگاهی قدس حضور یافتند.[25]
دروازه سید علی حسنی صفت دروازهبان جوان ملوان بندر انزلی، در دقیقه ۳۷ بازی با نفت آبادان در ورزشگاه تختی آبادان باز شد. اما با ثبت رکورد ۶۶۸ دقیقهای و با توجه به اینکه رکورد او از ۶۶۰ دقیقه گذشت، نام وی در بین دروازهبانان برتر رکورددار جهان قرار گرفت.[نیازمند منبع] در پایان این دیدار که در تاریخ جمعه ۱۴ بهمن ۱۳۹۰ از هفته بیست و چهارم لیگ برتر فوتبال ایران در جریان بود تیم ملوان ۲ بر ۱ تیم میزبان را مغلوب ساخت.[26]