From Wikipedia, the free encyclopedia
ام۱۶ (به انگلیسی: m16) با نام رسمی تفنگ کالیبر ۵٫۵۶ ام۱۶ نام سلسله تفنگهای خودکار و نیمهخودکار مجهز ساخت شرکت کُلت و تحت امتیاز نیروی زمینی ایالات متحده است که نخستین بار با الهام از سلاح تهاجمی آلمانی اشتورمگور ۴۴ طراحی شد. ام۱۶ که در طبقه تفنگهای تهاجمی (تفنگهای مخصوص جنگ که از فشنگ اندازه متوسط استفاده میکنند) است دارای چند نسل مختلف میباشد که مدلهای ام۱۶/آ۱، ام۱۶/آ۲، ام۱۶/آ۳، ام۱۶/آ۴ را شامل میشوند.
ام۱۶ | |
---|---|
![]() از پایین به بالا: M16A1, M16A2, M4A1, M16A4 | |
نوع | تفنگ تهاجمی |
خاستگاه | ایالات متحده آمریکا |
تاریخچه خدمت | |
خدمت | ۱۹۶۲-اکنون |
استفادهشده توسط | استفادهکنندگان را ببینید. |
جنگها | جنگ ویتنام جنگ داخلی لائوس جنگ داخلی کامبوج The Troubles Cambodian–Vietnamese War جنگ ۱۹۸۲ لبنان تهاجم آمریکا به گرانادا South Lebanon conflict (1985–2000) Bougainville Civil War حمله ایالات متحده آمریکا به پاناما Oka Crisis جنگ خلیج فارس جنگ داخلی سومالی جنگهای یوگسلاو Operation Deny Flight Operation Joint Endeavor جنگ افغانستان (۲۰۰۱–۲۰۱۴) جنگ عراق جنگ مواد مخدر در مکزیک جنگ داخلی سوریه نبرد ۲۰۰۷-۲۰۰۸ غزه 2014 pro-Russian unrest in Ukraine جنگ داخلی در عراق (۲۰۱۷–۲۰۱۴) Several other conflicts |
تاریخچه تولید | |
طراح | Eugene Stoner و L. James Sullivan |
تاریخ طراحی | ۱۹۵۶ |
سازنده |
|
تاریخ تولید | ۱۹۵۹-اکنون |
تعداد ساختهشده | ~۸ میلیون |
ویژگیها (M16) | |
وزن | ۷٫۱۸ پوند (۳٫۲۶ کیلوگرم) (در حالت غیر مسلح) ۸٫۷۹ پوند (۳٫۹۹ کیلوگرم) (در حالت مسلح) |
طول | ۳۹٫۵ اینچ (۱٬۰۰۳ میلیمتر) |
طول لوله | ۲۰ اینچ (۵۰۸ میلیمتر) |
فشنگ | ۵٫۵۶×۴۵میلمتری ناتو |
عملکرد | Gas-operated, rotating bolt (direct impingement) |
نرخ آتش | 12–15 rounds/min sustained 45–60 rounds/min semi-automatic 700–950 rounds/min cyclic |
سرعت دهانه | ۳٬۱۱۰ فوت بر ثانیه (۹۴۸ متر بر ثانیه) |
برد مؤثر | ۵۵۰ متر (۶۰۱ یارد) (point target) ۸۰۰ متر (۸۷۵ یارد) (area target) |
برد نهایی | ۳٬۶۰۰ متر (۳٬۹۳۷ یارد) |
سامانه تغذیه | 20-round detachable box magazine: ۰٫۲۱۱ پوند (۹۶ گرم) empty / ۰٫۷۳۸ پوند (۳۳۵ گرم) full) 30-round detachable box magazine: ۰٫۲۵۷ پوند (۱۱۷ گرم) empty / ۱٫۰۶ پوند (۴۸۰ گرم) full) Beta C-Mag 100-round double-lobed drum: ۲٫۲۰ پوند (۱٬۰۰۰ گرم) empty / ۴٫۸۱ پوند (۲٬۱۸۰ گرم) full) |
نشانهگیرها | مگسک |
این تفنگ در ابتدا با نام ایآر-۱۵ شناخته میشد و از سال ۱۹۶۳ برای جنگ در جنگلهای ویتنام وارد نیروی زمینی ایالات متحده شد و از سال ۱۹۶۹ جای ام۱۴ را به عنوان سلاح سازمانی استاندارد این نیرو در جنگ ویتنام گرفت. یک سال بعد در ۱۹۷۰ سلاح سازمانی نیروی زمینی در ایالات متحده، اروپا و کره جنوبی هم از تفنگ پرقدرتتر و بزرگتر ام۱۴ بهام۱۶ تغییر کرد. ام۱۴ از فشنگهای پرقدرت ناتو با کالیبر ۷٫۶۲ و طول ۵۱ میلیمتر استفاده میکرد اما فشنگ مخصوص ام۱۶ فشنگ متوسط ۵٫۵۶x۴۵ میلیمتری است. سلاحهای مختلف خانوادهام۱۶ جنگ ویتنام به این سو سلاح سازمانی اصلی نیروی زمینی ایالات متحده بهشمار میروند. سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۱۸ اعلام کرد که تفنگ ام۱۶ و تیربار ام۲۴۹ را بازنشسته و ام۲۷ که یک تفنگ چندمنظوره است را جایگزین هردو خواهد کرد.[1]
از سال ۲۰۱۰ ام۱۶ جای خود را به عنوان سلاح سازمانی اصلی نیروی زمینی ایالات متحده به تفنگ کارابین ام۴ واگذار کرده که در واقع نسخه کوتاه شدهام۱۶ آ۲ است.
دقت و نواخت تیر (تعداد شلیک در دقیقه) ام۱۶، بالاتر از تفنگهای رقیبی همچون ژ۳، افان فال و کلاشنیکف است. کالیبر مسلسل ام۱۶، ۵٫۵۶ است و به روش غیر مستقیم توسط گاز باروت حاصل از شلیک مسلح میشود و سیستم قفل گلنگدن آن به صورت چرخدندهای طراحی شدهاست.
سلاحهای دیگری با الگوگیری از ام۱۶ ساخته شدهاند و کارخانههای اسلحهسازی در کشورهای مختلف دنیا برخی با مجوز و تحت لیسانس شرکت کلت و برخی بدون مجوز به تولید این سلاح و انواع مشابه آن مشغولند. نورینکو سیکیو یک کپی بدون مجوز چینی از ام۱۶ است که هیچ کاربردی در نیروهای مسلح چین پیدا نکرده اما در تعداد محدود در اختیار مجاهدین افغانی برای جنگ با شوروی گذاشته شده و تعداد محدودی نیز به ایران و پاراگوئه صادر شد. در سال ۲۰۰۱ هم ایران سلاح جدیدی به نام S ۵٫۵۶ رونمایی کرد که با وجود آنکه اعلام شده سلاحی با طراحی داخلی ایران است اما شکل ظاهری آن نشان میدهد که یک کپی مستقیم از نورینکو است. تنها تفاوت ظاهری قابل مشاهده این تفنگ با ام۱۶ در شکل ظاهری دستگیره آن است.[2]
ام۱۶ هماکنون در سازمان رزم نیروهای مسلح ۱۵ کشور عضو ناتو و بیش از ۸۰ کشور در کل دنیا قرار داد. کارخانههای متعددی در آمریکا، کانادا و چین تاکنون بیش از ۸ میلیون قبضه از انواع مختلف این سلاح را تولید کردهاند و حدود ۹۰ درصد آنها هماکنون در حال استفاده هستند.[3] در نیروی زمینی ایالات متحده ام۱۶ جایگزین ام۱۴ و کارابین ام۱ به عنوان سلاح استاندارد سازمانی شد. البته ام۱۴ هنوز به عنوان یک تفنگ تکتیرانداز و همچنین در کاربردهای تشریفاتی استفاده میشود.