یکی از شهرستانهای استان خراسان شمالی، ایران From Wikipedia, the free encyclopedia
شهرستان بام و صفیآباد یکی از شهرستانهای استان خراسان شمالی ایران است. مرکز این شهرستان، شهر صفیآباد است.
شهرستان بام و صفیآباد از شمال شرقی با شهرستان فاروج، از شمال غربی تا غرب با شهرستان اسفراین، از جنوب شرقی تا شرق با شهرستان خوشاب استان خراسان رضوی و از جنوب غربی با شهرستان جوین استان خراسان رضوی همسایه است.
در دومین قانون تقسیمات کشوری ایران (اصلاحیه دی ۱۳۱۶)، بام و صفیآباد به عنوان یکی از بخشهای پنجگانه شهرستان سبزوار تعیین شد.[1] به مرور دهستان طبس و دهستان بالاجوین از بخش جغتای سبزوار جدا و ضمیمه بخش بام و صفیآباد سبزوار شدند. بدین ترتیب در سال ۱۳۲۹ بخش بام و صفیآباد سبزوار متشکل از چهار دهستان مرکزی، بام، طبس و بالاجوین بود.[2] در خرداد ۱۳۳۹ بخشهای بام و صفیآباد و جغتای از شهرستان سبزوار جدا شدند تا به همراه بخش اسفراین از شهرستان بجنورد، شهرستان نوبنیاد اسفراین را تشکیل دهند.[3] دهستان طبس و دهستان بالاجوین به ترتیب در خرداد و دی سال بعد از بخش بام و صفیآباد شهرستان اسفراین منفک و به بخشهای حومه و جغتای شهرستان سبزوار عودت داده شدند.[4][5] در سال ۱۳۶۹ روستاهای خَرق، آرمود آغاجی، شیرین دره و کلاته باغی از بخش بام و صفیآباد شهرستان اسفراین جدا شدند و به بخش فاروج شهرستان قوچان ملحق شدند.[6] در نهایت در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۴۰۱ بخش بام و صفیآباد از شهرستان اسفراین جدا شد و به شهرستان بام و صفی آباد ارتقا یافت.[7]
در حال حاضر شهرستان بام و صفیآباد دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۱ شهر به شرح زیر است:
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان بام و صفیآباد برابر با ۱۶٬۸۷۷ نفر بوده است.[8]
اکثریت جمعیت را ترکها و اقلیتی کرد که به کردی کرمانجی صحبت میکنند تشکیل میدهند
پوشش گیاهی منطقه رامی توان با توجه به موقعیت جغرافیایی آن به دو قسمت کوهستانی و دشتی طبقهبندی کرد:
به غیر از درختان ارس که در بلندیهای شاه جهان، و کوه شاه حسن و بهطور پراکنده قابل مشاهده میباشد، اغلب از درختان پسته، انار، زبان گنجشک، زرشک، ارغوان و انجیر وحشی، بومادران، استاقدوس، قسنی، کتیرا، گون و غیره… تشکیل شده است.
این بخش به دلیل قرار گرفتن در شرایط آب و هوایی گرم و داشتن زمینهای رسی دارای گیاهانی چون پیاز کوهی، درمنه، خارشتر، بارهنگ، اسپند، قارچ، پونه، تلخه، تشکیل میدهد.
شهرستان بام و صفیآباد درقسمت جنوبی ارتفاعات شاه جهان قرار گرفته است که که قسمت شمالی آن کوهستانی و قسمت جنوبی (شهر صفیآباد) بیشتر حالت دشت به خود میگیرد. قدیمیترین سازندههای شناخته شده از دولومیت و آهکهای تریلویت دار تشکیل شده که به دوران اول (کامبرین) زمینشناسی مربوط میشود، بهعلاوه شیلهای سیاه رنگ (اردوویسین)، ماسه سنگ و شیل سبز رنگ (سیلورین)، ماسه سنگهای قرمز رنگ، مارن گچ دارو اهکهای سیاه رنگ دونین نیز متعلق به دوران اول زمینشناسی است که در قسمت شمالی ارغیان بخش (دهستان بام) گسترده است. سازندههای دوران دوم شامل شیل و ماسه سنگ سبز رنگ (سازنده شمشک) همراه بارگههای زغال (زوراستیک تحتانی)، آهک مارنی و مارنهای آمونیت دار (ژوراستیک میانی) و آهکهای کرم رنگ وتودهای ژوراستک فوقانی (سازندلار) که در بخش رخنمون دارند، سازندهای آهکی این دوران ف به ویژه آهکهای کرتاسه، در رابطه با منابع زیر زمینی حائز اهمیت است. رسوبات دوران سوم از شیل، ماسه سنگ، مارن و سنگهای آذرین بیرونی (آندزیت، تراکی آندزیت و توفهای سبز رنگ) تشکیل شده و عمدتاً تأثیر نامطلوب بر منابع آبهای زیر زمینی دارند. رسوبات آبرفتی دوران چهارم که تشکیل دهنده تراسهها، مخروط افکنهها، وارزهها و لس و ماسه بادی است، با گسترش زیادی دشت پایین دست ارتفاعات را فرا گرفتهاند ولی دشت به وسیله مانعی از مارنهای نئوژن در جنوب محدود میگردد.[10]
۱- کوه شاه جهان: این کوه که بلندترین کوه منطقه میباشد در بالای روستای نوده شاه جهان قرار دارد و بلندترین قله آن به ارتفاع ۳۱۵۶متر میباشد.
۲- کوه جهان ارغیان (یارومجا): این رشته کوه در امتداد کوه شاه جهان قرار دارد که بلندترین قله آن به ۲۲۴۱متر در بالای روستاهای گسگ و قنبر باقی است.
۶- کوه پشت پرده: این کوه که به پشت بره معروف است که درروستای گمبروی وبلندترین ارتفاع آن ۱۷۴۳متر میباشد.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.