Hiru kate-mailako zikloalkanoa (C3H6). Oso anestesiko erabilia da From Wikipedia, the free encyclopedia
Ziklopropanoa hiru kate-mailako zikloalkanoa da eta C3H6 formula du[1]. Oso anestesiko erabilia izan da.
Ziklopropano | |
---|---|
![]() | |
Formula kimikoa | C3H6 |
SMILES kanonikoa | 2D eredua |
MolView | 3D eredua |
Konposizioa | karbono |
Mota | biogenic aliphatic hydrocarbon (en) ![]() ![]() |
Ezaugarriak | |
Momentu dipolarra | 0 D |
Fusio-puntua | −127,62 °C −127,4 °C |
Irakite-puntua | −32,86 °C −32,81 °C (101,325 kPa) |
Fusio-entalpia | 0 D |
Masa molekularra | 42,047 Da |
Erabilera | |
Rola | anesthetic (en) ![]() |
Identifikatzaileak | |
InChlKey | LVZWSLJZHVFIQJ-UHFFFAOYSA-N |
CAS zenbakia | 75-19-4 |
ChemSpider | 6111 |
PubChem | 6351 |
Reaxys | 605256 |
Gmelin | 30365 |
ChEBI | 635 |
ChEMBL | CHEMBL1796999 |
ZVG | 31000 |
EC zenbakia | 200-847-8 |
ECHA | 100.000.771 |
MeSH | C030797 |
Human Metabolome Database | HMDB0250673 |
UNII | 99TB643425 |
KEGG | D03627 |
Ziklopropanoak berez interes teoriko handia du eta, gainera, bere deribatu askok interes komertzial edo biologikoa dute.
August Freund-ek aurkitu zuen ziklopropanoa 1881ean eta, halaber, egitura zuzena proposatu zuen. Sintesian 1,3-dibromopropanoa sodioz tratatu zuen eta molekulabarneko Wurtzen erreakzio baten bidez gertatu zen ziklazioa[2]. 1887an erreakzioaren etekina handitu zen sodioaren ordez zinka baliatuz[3].
Ziklopropanoak ez zuen erabilera edo interes komertzialik izan harik eta 1929an Henderson-ek eta Lucas-ek bere ezaugarri anestesikoak deskubritu zituzten arte[4].
Ziklopropanoa anestesiko nahikoa indartsua, ez-narritagarria eta usain gozokoa da. Oxigenoarekin nahastuta anestesia azkarra eta atsegina da. Hala ere, anestesia luzeen kasuan pazientengan odol-presioaren jaitsiera azkarra eragin lezake, arritmiak agerraraziz eta ziklopentanoaren shocka gertatu[5]. Horrexegatik eta garestia eta leherkorra delako baztertuz joan da ia kasu guztietan[6].
Arestian esan dugunez ziklopropanoa aurrenekoz sintetizatu zenean Wurtzen erreakzioaren bidez izan zen. 1,3-dibromopropanoa sodioa usatzen ziklatu zen. Erreakzio horren etekina emendatzeko zink erabiltzen da agente deshalogenatzaile moduan eta sodio ioduroa katalizatzaile gisa.
Ziklopropanozko eraztunak prestatzeari ziklopropanazio deritzo.
Ziklopropanoaren deribatuak ugariak dira[7]. Biomolekula eta botika asko ziklopropano-eraztunak dituzte beren egituretan. Adibide ezaguna da azido 1-aminoziklopropano-1-karboxilikoa etilenoaren aitzindaria dena.
Oso sukoia da, baina ez da beste alkano batzuk baino leherkorragoa.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.