enplegatzaile batek langile bati aldizka ordaintzen dion ordainsaria From Wikipedia, the free encyclopedia
Soldata (ordainsaria ere esaten zaio)[1] enplegu-emailearen langile batek aldizka jasotzen duen diru-kopurua da, lan-denbora jakin baterako, lan jakin bat egiteagatik edo produktu jakin bat fabrikatzeagatik jasotzen duena.
Ordainketa hilerokoa, astekoa edo egunekoa izan daiteke, eta azken kasu horretan, jornal izena hartzen du.[2]
Legez, lansaritzat hartzen dira besteren konturako lan-zerbitzuen prestazio profesionalagatik langileek jasotzen dituzten ordainsari ekonomiko guztiak —dirutan edo gauzatan—, bai benetako lana ordaintzen dutenak, edozein dela ere ordaintzeko modua.[3] Beraz, kanpoan uzten dira norberaren konturako langileak (autonomoak).
Era berean, soldatak, “benetako lana” ordaintzeaz gain, lan denboratzat hartzen diren atsedenaldiak ere ordaintzen ditu: asteko atsedenaldia, laneko jaiak, baimen ordainduak eta urteko oporrak.
Latinezko salarium-etik dator hitza. Hau da, gatz arruntetik. Herri-etimologia hedatuenak azaltzen du lokuzio hori gatzez egindako diru gisa, eta jotzen du soldadu erromatarren ordainsaria gatza zela, oso garestia zelako. Baieztapen horrek ez du oinarri historikorik, ez baitago jasota antzinate klasikoan osorik edo zati batean gatzez egindako ordainketarik, ez eta gatzaren balioa txanponak egiteko erabiltzen ziren metal preziatuena baino askoz txikiagoa zelako ere. Autore moderno batzuen arabera, esaldiak "zilarra gatza erosteko [eta beste zenbait produktu]" esan nahi du; teoria hori onargarriagoa da, nahiz eta egiaztapen argirik gabe iraun.[4]
Langile bakoitzak sorrarazitako balio gordina eta garbia kontabilizatzeko erabiltzen den agiria da, langile bakoitzaren soldata osatzen duten atalak jasotzen dituena.
Agiri ofiziala da, eta nominaren inprimakian enpresaren eta langilearen datu fiskal guztiak agertu behar dira. Langile bakoitzak, ordainketa-txekea, bankuko diru-sarrera edo eskudirutan ordaintzeaz gain, sortutako balio gordina, kenkariak eta ordainketa garbia erakusten dituen nomina-agiria ere jaso behar du.
Soldata arrakala gizonezkoen eta emakumezkoen batez besteko soldaten arteko aldea da, desparekotasunaren ondorio nagusietako bat.[5]
Faktoreen artean daude kristalezko sabaia (segregazio-bertikala), lan-segregazioa, diskriminazio matxista[6], zaintza-lan ez ordainduak[7] eta abar.
Besteak beste, arraza, erlijioa, herritartasuna, sexu-joera... ere hartzen dira kontuan soldata arrakala aipatzean.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.