Frantziako erregearen aginduak From Wikipedia, the free encyclopedia
Lettre de cachet bat, Frantziako Antzinako Erregimenean, erregearen agindu bat helarazteko balio zuen gutun bat zen. Espainiako Erregimen Zaharrean, Agindu erreserbatua (gaztelaniaz: Orden reservada) zen baliokidea. Gutun horren bidez, epaitegietatik kanpo, erregeak pertsona bati zerbait agintzen zion.[1]
Kontzeptuaren esanahia denborarekin aldatzen joan zen. Orokorrean, gutun itxi bat zen, sekretupean zegoela adierazten zuen zigiluarekin. Hasieran gutun horiek erregeak Parisko Parlamentura bidaltzen zituen agiri bat plazaratzeko.
XVIII. mendean esanahia aldatu zen. Gutuna norabiti zigor bat ezartzen zion agindu bat zen. Zigorra espetxeratzea, erbesteratzea edo kanporatzea agintzen zuen. Nolabait, Lettre de cachet garai batean erregeak izan zuen boterea berreskuratzen zuen, epaitegien gainetik. Izan ere, gutun horiek jasotzen zituzten pertsonak ez zituzten epaitzen, estatuko espetxe batera (Bastilla, Vincennesko gotorlekua) edo eroetxe batera joaten ziren zuzenean.
Lettre de cacheten bidez hiru motako zigorrak ezartzen ziren:
Lettre de cachet bat zuzenean erregeak bidal zezakeen — «Grand cachet». Voltaire edo Diderot bezalako espetxeratze politikoen kasua izan zen.
Partikular batek eskatuta ere bidal daiteke — «Petit cachet» da. Horrela, Voltairek berak lettre de cachet bat eskatzen zuen auzoan eskandalizatzen ari zen emakume bat atxilo zezaten. Esku-hartze hori delitu txikietarako erabiltzen zen teorian, krimenak alde batera utzita. Askotan eskatzen zen bost kategoria nagusitarako:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.