Kinshasa, 1881-1966 bitartean Léopoldville (frantsesez: Léopoldville, nederlanderaz: Leopoldstad) Kongoko Errepublika Demokratikoko hiriburua eta hiririk handiena da. 11.855.000 biztanle zituen 2017an.[1] Afrikako hiririk handienetan hirugarrena da, Lagos eta Kairoren atzetik, eta Frankofoniako hirigunerik handiena, Parisen aurretik.
Kinshasa Kinshasa | |||
---|---|---|---|
lehen mailako herrialde azpibanaketa | |||
![]() | |||
| |||
Administrazioa | |||
Estatu burujabe | ![]() | ||
Probintzia | Kinshasa | ||
Izen ofiziala | Kinshasa Kinshasa Léopoldville Leopoldstad Киншаса | ||
Jatorrizko izena | Kinshasa | ||
Geografia | |||
Koordenatuak | 4°19′19″S 15°18′43″E | ||
![]() | |||
Azalera | 9.965 km² | ||
Altuera | 240 m | ||
Mugakideak | Kongo-Central, Brazzaville, Mai-Ndombe Province (en) ![]() ![]() ![]() | ||
Demografia | |||
Biztanleria | 11.855.000 (2016)![]() | ||
Dentsitatea | 1.190 bizt/km² | ||
Informazio gehigarria | |||
Sorrera | 1881 | ||
Telefono aurrizkia | 0987- | ||
Ordu eremua | UTC+01:00 | ||
Hiri senidetuak | Dakar, Brazzaville, Brusela, Teheran, Utrecht, Ankara eta Incheon | ||
Hizkuntza ofiziala | frantses eta nederlandera | ||
kinshasa.cd |
Geografia
Kongo ibaiaren ezkerreko ertzean dago; beste aldean Kongoko Errepublikako Brazzaville dago. Munduan hurbilen dauden bi hiriburuak dira, Erroma eta Vatikano Hiria alde batera utzita.
Klima
![]() ![]() | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 36 | 36 | 38 | 37 | 37 | 37 | 32 | 33 | 35 | 35 | 37 | 34 | ' |
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 30.6 | 31.3 | 32.0 | 32.0 | 31.1 | 28.8 | 27.3 | 28.9 | 30.6 | 31.1 | 30.6 | 30.1 | 30.4 |
Batez besteko tenperatura (ºC) | 25.9 | 26.4 | 26.8 | 26.9 | 26.3 | 24.0 | 22.5 | 23.7 | 25.4 | 26.2 | 26.0 | 25.6 | 25.5 |
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 21.2 | 21.6 | 21.6 | 21.8 | 21.6 | 19.3 | 17.7 | 18.5 | 20.2 | 21.3 | 21.5 | 21.2 | 20.6 |
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 18 | 20 | 18 | 20 | 18 | 15 | 10 | 12 | 16 | 17 | 18 | 16 | ' |
Pilatutako prezipitazioa (mm) | 163 | 165 | 221 | 238 | 142 | 9 | 5 | 2 | 49 | 98 | 247 | 143 | 1482 |
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 12 | 12 | 14 | 17 | 12 | 1 | 0 | 1 | 6 | 10 | 16 | 14 | 115 |
Eguzki orduak | 136 | 141 | 164 | 153 | 164 | 144 | 133 | 155 | 138 | 149 | 135 | 127 | 1739 |
Hezetasuna (%) | 83 | 82 | 81 | 82 | 82 | 81 | 79 | 74 | 74 | 79 | 83 | 83 | 80.3 |
Iturria (1): climate-Data.org (tenperatura)[2] weatherbase (muturrekoak)[3] | |||||||||||||
Iturria (2): Danish Meteorological Institute (prezipitazioak, eguzkia, eta hezetasuna)[4] |
Historia
Henry Morton Stanleyk sortu zuen 1881ean, eta Léopoldville izena hartu zuen Leopoldo II.a Belgikakoa erregearen omenez. Hiri hau eta Matadi lotzen zituen burdinbidea zabaldu zuten 1898an, garapen sozioekonomiko azkarra ekarri ziona. 1914an sistema bat ezarri zuten petrolioa eramateko Mataditik. 1923an, Kongo Belgikarraren hiriburu bilakatu zen, Boma hiriaren ordez. Hiri garrantzitsua izan zen garai kolonialean. 1959an gertatu zen matxinadak abiarazi zuen herrialdea independentziarantz. 1966an eman zioten egungo izena.
Banaketa administratiboa
Kinshasa hiria eta probintzia da era berean eta hiri-probintzia hau 24 udalerritan dago banaturik. Gune administratibo eta ekonomiko nagusia La Gombe da. Kinshasa udalerriak eman zion izena hiri osoari, baina ez da metropoliaren bihotz ez administratibo ezta ekonomikoa.
Ekonomia
Herrialdeko hiri eta porturik handiena da, eta komunikabideen eta merkataritzaren gune nagusia. Industriagunea da: kotoia, jutea, burdina, eztainua, kimika eta farmazia gaiak, xaboia, garagardoa, itsasontziak eta makinak. Nazioarteko aireportua dauka.[5]
Kultura
2012ko urrian, munduko biltzar frankofonoa antolatu zuten bertan. Frantsesaz gain, lingala da kaleko lingua franca.