Zelula eukarioto eta prokarioto askok zelularen inguruan izan ohi duten geruza polisakaridoduna From Wikipedia, the free encyclopedia
Glikokaliza[1], glikokalixa edo glukokaliza zelula mintzetik kanporantz ateratzen diren glikolipidoen eta glikoproteinen kate gluzidikoek eta azido hialuronikoak osatzen duten geruza da[2]. Zelulari babes mekanikoa ematen dio, zelulen arteko atxikipena ahalbidetzen du, zelularen identifikazioan laguntzen du eta hormonak hartzen ditu[3].
Glikokaliza grekerazko glykys (azukrea) eta kalyx (oskola) hitzak elkartuz eratzen da.
Zelula mintzetik kanporantz proiektatzen den polisakarido kateek osatzen dute. Fagozitoen aurrean babesa ematen die, biofilma sortzen baitu eta honen bidez sustratuari lotzen baitzaio. Sustratu horien artean azalera bizigabeak, zelula eukariotikoak edo beste bakterio batzuk izan daitezke[4]. Glikokalizari esker mikrokoloniak ere eratu ditzakete ugaztunen aparatuen barnean, eta patogenoak direnek infekzioak sortuko dituzte[5].
Odoleko plaketa helduetan ere bakterioen antzeko glikokaliza azaltzen da. Glikokaliz honi eskel kalteturiko odol hodietako kolagenotara atxikitzen da, horretarako barnean dituen proteina hartzaile asko ditu. Odol hodietako endotelioan ere azaltzen da eta berari esker odolak eragin dezakeen marruskadura txikitzen du eta hodiko paretetan zehar likidoa galtzea ekiditeko barrera osatzen du[4].
Hesteetako epitelioetako zeluletan agertzen da, adsortzio zeluletako mikrobiloetan bereziki, elementuen xurgapena areagotzen baitu. Mukopolisakaridozko 0'3 μm-ko lodierako geruza osatzen dute eta xurgapen azalera handitzeaz gain proteinak eta gluzidoak metabolizatzeko entzimak izaten ditu barnean.
Glikokalizaren degradazioari eragiten dioten faktoreak odol hodietako presioa, hipergluzemia, hiperkolesterolemia, estres oxidatzailea eta hantura eragiten duten hainbat molekula dira[10].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.