Gerra nuklear
From Wikipedia, the free encyclopedia
From Wikipedia, the free encyclopedia
Gerra nuklearra edo gerra atomikoa arma nuklearrak, suntsipen handiko arma mota bat, erabiliz gauzatuko litzatekeen gerra mota bat da. Gerra nuklear mugatua edo erabateko gerra nuklearra izan daiteke. Konflikto mota honek bere teoria, estrategia, taktika eta kontzeptu propioak ditu, gerra konbentzionalekoak ez bezalakoak, hamarkadetan zehar aldatuz joan direnak. Lurrean, itsasoan, airean, espazioan eta baita lurpean ere libra daiteke, eskala desberdinetan, oso baliabide desberdinekin.
Erabateko gerra nuklear batean, erradiazioak eta horrek eragingo lukeen klima-aldaketak Lurraren atmosfera oso kaltetuta utziko luketela eta, beharbada, giza espezieak eta munduko gainerako izaki bizidunek negu nuklearraren ondorioak jasango lituzketela proposatu da. Bizirik atera direnek baldintza oso zailetan egin beharko lituzkete planetako azpiegiturak. Florak eta faunak hainbat mutazio jasango lituzkete.[1]
Orain arte, historiako eraso bakarra alde bakarrekoa izan da, Ameriketako Estatu Batuek Japoniako Hiroshima eta Nagasaki hirien bonbardaketa estrategikoa hain zuzen ere. Bi bonba horiek 200.000 hildako inguru eragin zituzten, eta zauritu eta kaltetu gehiago, gehienak zibilak. Hala eta guztiz ere, erabilitako arma horien kopuru txikia eta ahalmen txikia direla eta, ezin dira eskala handiko gerra nuklearraren emaitzak ondorioztatu, egungo armamentuarekin. Autore batzuek diotenez, eskala handiko gerra atomiko bat desagertzearekin lotutako gertaera baten baliokidea izango litzateke. Muturrera iritsi gabe, zalantza gutxi dago arma horiek herriak, nazioak eta zibilizazio-eredu osoak suntsitzeko duten gaitasunari buruz, ehunka eta are milaka milioi baja izanik.[2]
Gerra nuklearraren ondorioz giza zibilizazioa erabat suntsitzeko aukerak egungo mugimendu bakezalea ere inspiratu zuen, Zientzialari Atomikoen Larrialdi Batzordearen lanetatik abiatuta. Komite hori mota horretako lehen armen garapenean parte hartu zuten pertsona ospetsuek osatzen zuten, eta haien aukera suntsitzaileez erabat jabetzen ziren. Horien artean Albert Einstein, Harold C. Urey, Linus Pauling eta Leó Szilárd zeuden. Indar suntsitzaile handia dutenez, arma nuklearrak askotan nazioarteko itun eta negoziazio askoren xede dira, eta zaintza-, babes- eta ikuskapen-erregimen berezien mende daude.
Gerra nuklearra zientzia fikziozko lanetan erabili ohi den baliabide bat da, Gerra Hotzean modan jarri zena bi superpotentzien arteko tentsioaren ondorioz, biak arma nuklearren jabe baitziren, eta ondorioz, kontakizun ugari sortu ziren, non arma nuklearrak eta haien efektuak protagonista ziren. Potentzia handien arteko liskarren kasuan gatazka hori itxuraz saihestezina denez, pertsona askok uste dute gerra nuklearra eta Hirugarren Mundu Gerra sinonimoak direla praktikan. Gerra nuklearrak egile eta artista ugari inspiratu ditu gaizkiaren, estatu-arrazoiaren abusuaren, indarkeriaren, heriotzaren edo erabateko suntsipenaren sinbolo gisa.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.