From Wikipedia, the free encyclopedia
Abdel Fatah Saeed Hussein Khalil al-Sisi (arabieraz: عبد الفتاح سعيد حسين خليل السيسي ʿAbdel-Fattāḥ Saʿīd Ḥusayn Khalīl as-Sīsi; Kairo, 1954ko azaroaren 19a) egiptoar militar eta politikaria da. Egiptoko Arabiar Errepublikako presidentea da 2014ko ekainetik.
Abdel Fatah al-Sisi | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() (2017) | |||||||
2019ko otsailaren 10a - 2020ko otsailaren 10a ← Paul Kagame - Cyril Ramaphosa →
2014ko ekainaren 8a - ← Adli Mansur
2012ko abuztuaren 12a - 2014ko martxoaren 26a ← Mohammed Hussein Tantawi - Sedki Sobhi (en) ![]() | |||||||
Bizitza | |||||||
Jaiotza | Kairo, 1954ko azaroaren 19a (69 urte) | ||||||
Herrialdea | ![]() | ||||||
Lehen hizkuntza | arabiera | ||||||
Familia | |||||||
Ezkontidea(k) | Entissar Amer (1977 - | ||||||
Seme-alabak | |||||||
Hezkuntza | |||||||
Heziketa | Egyptian Military College (en) ![]() United States Army War College (en) ![]() | ||||||
Hizkuntzak | arabiera | ||||||
Jarduerak | |||||||
Jarduerak | politikaria eta militarra | ||||||
Parte-hartzailea
| |||||||
Jasotako sariak | ikusi
| ||||||
Zerbitzu militarra | |||||||
Adar militarra | Egiptoko Armada | ||||||
Gradua | landa-mariskal | ||||||
Parte hartutako gatazkak | Golkoko Gerra Sinai insurgency (en) ![]() | ||||||
Sinesmenak eta ideologia | |||||||
Erlijioa | sunismoa | ||||||
Alderdi politikoa | hautagai independente Junta militar | ||||||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||||||
![]() |
Abdel Fatah al-Sisi 1954ko azaroaren 19an sortu zen Kairoko alde zaharraren bihotzean. Haren aitak eta osabak arabesque estiloko altzariak egiten zituzten, eta artisau ospetsuak bilakatu ziren Egipton. Hala ere, berak ez zion familiaren tradizioari heldu, eta Egiptoko Akademia Militarrean sartu zen. 1977an, 23 urte zituela, zientzia militarren titulua lortu zuen, eta hurrengo hamarkadetan infanteria brigadetan aritu zen buru-belarri.
1992an, Erresuma Batura salto egin zuen, eta 2005ean, Ameriketako Estatu Batuetako Army War College zentrora. Bertan, Pennsylvanian, bere bizitzako saiakera politiko bakarra idatzi zuen: "Democracy in the Middle East" ("Demokrazia Ekialde Hurbilean").[1][2] 11 orriko hausnarketa hori, Al-Sisiren pentsamendu politikoaren oinarritzat jotzen da. "Historiak erakutsi du demokrazia berriek hamar urteko barne eta kanpo gatazkak pairatzen dituztela, eredu demokratikoa heldu arte", dio agiriaren hasierako atalean.[1]
Al-Sisik gai mordoxka bat landu zuen saiakera hartan: Ekialde Hurbileko baliabide naturalen erabilera, eskualdean nagusi diren erregimen autokratikoak, palestinarren eta Israelen arteko gatazka... Iraultzaz ere mintzo da: "Demokraziaren aldeko mugimenduek indarra hartzen badute ere, militarrek olatu berri hori babestuko duten bermerik ez dago. Segurtasun indarrek nazioarekiko konpromisoa erakutsi beharko lukete, ez erregimenarekiko mendekotasuna".[1]
2012ko abuztuan, 2011ko Egiptoko Iraultzaren ondoan, Defentsa ministro izendatu zuen Mohammed Mursi presidenteak, Mohammed Hussein Tantawiren ordez. 2013ko uztailaren 3an, ordea, Mursiren aurkako estatu kolpea eman zuen; horren ondoren, Adli Mansur bilakatu zen behin-behineko presidente. Gobernu berriak Anaia Musulmanak talde islamistaren kontrako jarrera zorrotza hartu zuen; atxiloketa masiboak agindu, eta Rabaa al-Adauijako eta Al-Nahdako hutsarazte odoltsuak antolatu zituen.[1] Militarrek eragindako sarraski hartan, Mursiren aldeko ehunka zibil hil ziren.[3]
2014ko martxoan, karrera militarra alboratu eta presidentetzarako hauteskundeetara aurkeztuko zela iragarri zuen.[4] Maiatzaren 26-28 bitartean egin ziren bozetan Hamdeen Sabahi izan zuen aurkari bakarra; parte hartzea % 46koa izan zen, eta botoen % 96 jaso zituen Al-Sisik.[5] Honek kontrolik gabeko boterea eman zion armadari, eta hedabide askok diktadortzat jo zuten.[6][7] 2018ko presidentetzarako hauteskundeetan ez zuen oposizioko areriorik izan, eta bozen % 97 jaso arren, parte hartze txikia izan zen (% 41).[8]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.