From Wikipedia, the free encyclopedia
R-ecaj konsonantoj (aŭ R-similaj konsonantoj), estas ne-lateralaj likvidoj. Tiu aro, aŭ klaso, de sonoj estas malfacile karakterizeblaj fonetike, kvankam plejparte ili ja kunhavas iajn akustikajn apartaĵojn, plej notinde mallevitan trian formanton en sia sona spektro. Tamen, "esti r-simila" estas strange kapt-evita trajto, kaj la tute samaj sonoj kiuj funkcias kiel R-ecaj konsonantoj en iuj sistemoj povas funkcii pli simile al frikativoj, alproksimantoj/duonvokaloj aŭ eĉ plozivoj en aliaj. La plej tipaj R-ecaj konsonantoj trovitaj en la lingvoj de la mondo estas la jenaj:[1]
Manieroj de artikulacio |
---|
Bruanto |
Klaketo |
Plozivo |
Ejektivo |
Injektivo |
Afrikato |
Frotsono |
Siblanto |
Sonoranto |
Nazalo |
Frapeto |
Trilo |
Alproksimanto |
Fluanto |
Vokalo |
Duonvokalo |
Lateralo |
Ĉi tiu paĝo entenas fonetikan informon en la IFA, kiu eble ne ĝuste montriĝos en ĉiu retumilo. [[Internacia Fonetika Alfabeto#Specialaj_karakteroj|[Helpon!]]] |
redaktu |
Multaj lingvoj, ekzemple la Rusa, la Itala aŭ la Hispana, uzas trilajn R-ecajn konsonantojn. En la Angle-parolanta mondo, la stereotipa (eĉ se fakte ne tre ofta) Skota rulata [r] estas bone konata. La "sceneja prononcado" de la Germana postulas la alveolaran trilon por klaro. Ekzemploj de maloftaj tipoj de triloj estas la Ĉeĥa ř [r̭] (frikativa trilo) kaj la Kimra rh [r̥] (senvoĉa trilo).
En malfajna transskribado R-ecaj konsonantoj kutime estas signataj per /r/ krom se estas du aŭ pli tipoj de R-ecaj konsonantoj en la sama lingvo. La IFA havas plenan aron de diversaj simboloj kiuj uzeblas kiam ajn pli da fonetika precizo estas bezonata:
La fakto ke la sonoj konvencie klasifitaj kiel "R-ecaj konsonantoj" tre multe diversas, kaj laŭ loko de, kaj laŭ maniero de, artikulacio igis kelkajn lingvistojn esplori kion, se entute ion, ili havas komune kio pravigas grupigi ilin kunaj. Unu sugesto estas ke ĉiu membro de la aro R-ecaj konsonantoj samhavas certajn propraĵojn, aŭ trajtojn, kun aliaj membroj de la aro, aŭ klaso, sed ne nepre la samajn propraĵojn kun ĉiuj; tiasence, R-ecaj konsonantoj havas "familian similecon" unu kun la alia anstataŭ strikta, aro, de kunhavataj trajtoj.[2] Alia sugesto estas ke R-ecaj konsonantoj estas difinitaj de sia konduto en la hierarĥio de sonoreco, nome, ke R-eca konsonanto estas ĉia sono kiu kondutas kiel pli sonora ol lateralo sed malpli sonora ol vokalo.[3]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.