From Wikipedia, the free encyclopedia
Pitango[2] estas la frukto de pitangarbo[2] (Eugenia uniflora), apartenanta al la orienta marbordo de tropika Sudameriko, ekde Surinamo, Franca Gujano ĝis suda Brazilo, same kiel Urugvajo kaj partoj de Paragvajo kaj Argentino.[3][4][5] tiu eta planto apartenas al la familio de Mirtacoj. La pitango estas serĉata de pluraj birdoj kiuj ŝatas ĝian dolĉan kaj acidan guston. La arbo estas kutime kultivata en ĝardenoj kaj kortoj en Brazilo. Ĝi estas ofte uzata en ĝardenoj kiel heĝo aŭ ŝirmejo. La arbo estis enkondukita en Bermuda por ornamaj celoj sed nun estas listigita kiel entruda specio.[6] La arbo ankaŭ estis enkondukita en Florido, Usono[7].
![]() |
Tiu ĉi artikolo temas pri frukto kaj arbo. Por la birdo samnoma serĉu Pitango (birdo) |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Eugenia uniflora estas granda arbedo aŭ malgranda arbo kun konusa formo, kreskanta malrapide ĝis 8 metroj (26 futoj) alta. Kiam kontuzitaj, dispremitaj aŭ tranĉitaj, la folioj kaj branĉoj havas spican rezinan parfumon, kiu povas kaŭzi spiran malkomforton ĉe sensivaj individuoj. La folioj estas sen stipuloj, ovalaj, brilaj kaj tenataj en kontraŭaj paroj.[8] Novaj folioj estas bronza, kupro aŭ kuprokolora-rozkolora, maturiĝante ĝis profunda brila verdo, ĝis 4 centimetrojn (1,6 colo) longa. Dum vintro la folioj ruĝiĝas.
Floroj havas kvar blankajn petalojn kaj estas portataj sur maldikaj longaj pedunkloj, kun videbla centra areto de blankaj stamenoj finiĝantaj per flavaj anteroj. Floroj disvolviĝas en riphavaj fruktoj longaj 2 ĝis 4 centimetrojn (0,79 ĝis 1,57 in), komencante kiel verdaj, kaj poste tra oranĝaj, skarlataj kaj kaŝtanbrunaj dum ili maturiĝas. Ĉar la semoj estas distribuataj de fruktomanĝantaj birdoj ĝi povas iĝi fiherbo en taŭgaj tropikaj kaj subtropikaj vivejoj, delokigante indiĝenan flaŭron.[8]
La manĝebla frukto estas botanika bero. La gusto varias de dolĉa ĝis acida, depende de la kulturvario kaj nivelo de maturiĝo (la pli malhela ruĝa ĝis nigra stadioj estas sufiĉe dolĉa, dum tiuj verda aŭ oranĝa estas forte acida). Ĝia superrega manĝuzo estas kiel aromaĵo kaj bazo por konfitaĵoj kaj ĵeleoj.[9] La frukto estas alta en vitamino C kaj fonto de provitamino A. Oni uzas ĝin en sukoj kaj glaciaĵoj.
La folioj estas disvastigitaj sur iuj domaj plankoj en Brazilo, tiel ke kiam dispremitaj sub la piedoj, ili elspiras odoron, kiu forpuŝas muŝojn.La folioj ankaŭ estas uzataj por teo en iuj partoj de Urugvajo.
Eugenia uniflora havas plurajn signifajn farmakologiajn ecojn.[10] Ĝia esenca oleo estas kontraŭhipertensa,[10][11] kontraŭdiabeta,[12] kontraŭtumora[13] kaj kontraŭdoloriga,[14] kaj ĝi montris kontraŭvirusan kaj kontraŭfungan agadon.[15] Ĝi agis kontraŭ mikroorganismoj kiel Trichomonas gallinae (in vitro),[16] Trypanosoma cruzi[17] kaj Leishmania amazonensis.[10][18].
Ĝi ankaŭ montras signifajn kontraŭinflamajn ecojn,[10][19] kaj estas vaste uzata kiel popola kuracilo en Sudameriko kontraŭ stomakaj malsanoj.[10][20]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.