From Wikipedia, the free encyclopedia
Anas estas genro de birdoj nome plaŭdanasoj. Ĝi inkludas platbekajn anasojn, fajfanasojn, krekojn, pintvostanasojn kaj kuleranasojn en nombraj subgenroj. Kelkaj fakuloj preferas levi tiujn subgenrojn al genran rangon.[1] Tamen, ĉar la moa-naloj estas tre proksimaj al tiu klado kaj povus esti evoluintaj pli poste ol kelkaj el tiuj stirpoj, temas pli pri foresto de plua revizio ol pri manko de neceso ke tiu genro estas tro speciariginta.
![]() | ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Ino de Platbeka anaso (Anas platyrhynchos) kun idaro | ||||||||||||
Biologia klasado | ||||||||||||
| ||||||||||||
Anas ( Linnaeus, 1758 pri la tipa specio Anas platyrhynchos) | ||||||||||||
Aliaj Vikimediaj projektoj | ||||||||||||
La filogenezo de tiu genro estas unu el la plej konfuzaj inter ĉiuj vivantaj birdoj. Priserĉado estas malhelpata de la fakto ke la radiado de la du ĉefaj grupoj de Anas – la grupoj de la krekoj kaj de la platbekaj anasoj – okazis en tre mallonga tempo kaj preskaŭ ĵuse, en mez-fina Pleistoceno. Krome hibridiĝo povus de longe esti ludinta gravan rolon en la evoluo de la genro Anas, kie subgenraj (kaj ekstersubgenraj) hibridoj regule ne malofte estas tute fruktodonaj.[1] La rilataro inter specioj estas multe malklarigita de tiu fakto, kaj informo pri DNA estas de dubinda valoro por solvi ties rilataron;[2] aliflanke, sekvencoj de nuklea DNA evoluas tro malrapide por solvi la filogenion de la subgenro Anas ekzemple.
Kelkaj ĉefaj kladoj devas esti klarigitaj. Ekzemple ke la tradicia subgenro Anas, nome la grupo de platbekaj anasoj, formas monofiletikan grupon (en izola senco, tio estas ne-holofiletika) neniam estis serioze pridiskutita fare de moderna scienco kaj estas tiom bona kiom konfirmata (sed vidu sube). Aliflanke la filogenio de la krekoj estas tre konfuza.
Pro tiuj tialoj, la stirpoj de plaŭdanasoj pli malproksime rilataj al la grupo de platbekaj anasoj (kio inkludas la tipan specion de Anas platyrhynchos) ol la fajfanasoj estus diskutate separataj en siaj propraj genroj. Tio inkludus la speciojn de la Bajkala kreko, la Marĉanaso, la punkteca nigrakrona grupo Punanetta, kaj la kuleranasoj kaj la aliaj bluflugilaj specioj. Ĉu la fajfanasoj, kiu estas tre distingaj laŭ morfologio[3] kaj kutimaro,[4] sed multe malpli laŭ analizoj per DNA,[5] estus ankaŭ konsiderataj distinga genro Mareca (inklude la Knaranason kaj la Falĉilanason) estas esence la ununura restanta punkto de pridisputado pri la afero de kiuj taksonoj restus en tiu genro kaj kiuj ne.
La suba aranĝo estas bazata sur nunaj morfologiaj,[3] molekulaj,[5][6] kaj kondutaj[4] karakteroj kaj prezentas ŝajnajn ĉefajn evoluajn grupigojn kompare al la subgenroj kie la specioj estis lokigitaj en diversaj epokoj.
Probable genro Sibirionetta – Bajkala kreko
Probable genro Querquedula – Marĉanaso (povus inkludi Punanetta)
Probable genro Punanetta
Probable genro Spatula – Bluflugilaj anasoj/Kuleranasoj kaj aliaj (polifiletika)
Eble genro Mareca – fajfanasoj (povus inkludi Chaulelasmus kaj Eunetta)
Subgenro Chaulelasmus – Knaranaso
Subgenro Eunetta – Falĉilanaso
Subgenro Dafila – Pintvostanasoj
Subgenro Nettion – krekoj (parafiletika)
Subgenro Melananas – Afrika nigra anaso
Subgenro Anas – platbekanasoj kaj parencoj (povus inkludi Melananas)
Iam klasita en Anas:
Oni priskribis nombrajn speciojn de Anas el fosilio. Ties rilataro estas ofte sendetermina:
Kelkaj prahistoriaj akvobirdoj supozate parto de la grupo Anas jam ne plu estas klasataj en tiun genron, almenaŭ ne certe:
Tre problemiga estas la klasado de la moa-nalok. Tiuj povus deveni el komuna praulo de la Pacifika brovanaso, de la Lajsana anaso, kaj de la Platbekanaso, kaj de nekonata kvanto de aliaj stirpoj. Filogenetike ili povus eĉ formi kladon ene de la tradicia genro Anas.[8] Tamen, male al tiuj specioj – kiuj estas bonaj reprezentantoj de la plaŭdanasoj ĝenerale – la moa-naloj estas la plej radikala eliro el la anseroforma baŭplano konata al la scienco. Tio bildigas la fakton ke en vera evolua senco, strikta filogenetika taksonomio povus esti malfacile aplikebla.
Anaso en komunuma lingvo.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.