Sjadvado
From Wikipedia, the free encyclopedia
Syādvāda (sanskrite: स्याद्वाद , esperantigeble kiel sjadvado) estas dialektika principo de ĝajnismo, nome tiu de "kondiĉa prediko". Ĝi estas praktika apliko de anekantavada (plurismo).
Tiu principo postulas, ke oni diru ĉion per la sanskrita optativa modo (tio ĉi-tie signifas necertecon aŭ kondiĉecon), ĝenerale uzante la optativan formon de la verbo as (esti): syāt.[1] Tio necesas pro tio, ke la realeco malsimplas (kaj do oni ne povas plene esprimi ĝin per unuopaj asertoj)[2]: ĉiu afero havas multajn ecojn (por uzi sanskritan esprimon: ĉio estas anekāntātmaka), kaj unuopa eco (naya) estas nur parto de la tuto.[3]
Laŭ la principo sjadvado, necesas ĉion diri sepope (pro tio oni nomas la principon ankaŭ saptibhaṅgīnāya, "teorio de la sep kondiĉaj predikoj"):[4][5]
- syād-asti (iel estas)
- syān-nāsti (iel ne estas)
- syād-asti-nāsti (iel estas kaj ne estas)
- syād-asti-avaktavyaḥ (iel estas kaj nepriskribeblas)
- syān-nāsti-avaktavyaḥ (iel ne estas kaj nepriskribeblas)
- syād-asti-nāsti-avaktavyaḥ (iel estas kaj ne estas kaj nepriskribeblas)
- syād-avaktavyaḥ (iel nepriskribeblas)
La plej frua konata referenco al sjadvado estas en skribaĵoj de Bhadrabahu (ĉirkaŭe 433 - 357 a. K.).[6]
Laŭ Samantabhadra (ĉirkaŭ 600 p. K.):[7]
![]() |
|