Polusa lumo[1] (tio estas aŭ norda brilo, latine: Aurora borealis aŭ suda brilo, latine: Aurora australis), ankaŭ nomata brila lumo aŭ nordlumo[2], estas vualeca brilado sur la nokta ĉielo en ambaŭ polusaj regionoj. Ĝi ekestas, kie partikloj de la suna vento povas - ne ŝirmitaj de la tera magnetkampo - eniri la teran atmosferon kaj kolizii tie kun partikloj.
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Aurora_Australis.gif/320px-Aurora_Australis.gif)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Aurora_Borealis_Salangen1.jpg/640px-Aurora_Borealis_Salangen1.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Aurora_borealis_over_Eielson_Air_Force_Base%2C_Alaska.jpg/640px-Aurora_borealis_over_Eielson_Air_Force_Base%2C_Alaska.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Aurora2.jpg/640px-Aurora2.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Starfish_Prime_aurora_from_Honolulu_1.jpg/320px-Starfish_Prime_aurora_from_Honolulu_1.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Structure_of_the_magnetosphere-en.svg/320px-Structure_of_the_magnetosphere-en.svg.png)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Aurora_Space.jpg/320px-Aurora_Space.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Aurora_Saturn.jpg/640px-Aurora_Saturn.jpg)
Historio
La fenomeno de norda brilo konitas de ĉiam, sed nur en la 17-a jarcento oni komencis studi ĝin science. En jaro 1621, franca sciencisto kaj filozofo Gassendi priskribas tiun fenomenon, kiu, kvankam maloftege, povas observiĝi ĝis latitudo de Provenco; En la 18-a jarcento la angla Halley ekkomprenas ke la tera magnetkampo rolas en ties estiĝo; Cavendish, en 1768, sukcesas pritaksi je kia alteco disvolviĝas la fenomeno.
Rakonto de atestinto
![]() |
|
Vidu ankaŭ
- Aŭroro (apartigilo)
- Zonoj de Van Allen
- Arkta magnetpoluso kaj Antarkta magnetpoluso
Eksteraj ligiloj
- Fotoj de Thomas ULICH (angle)
- Aurora Borealis, Northern Lights Pictures (Fotoj) (angle) Arkivigite je 2005-06-23 per la retarkivo Wayback Machine
Referencoj
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.