From Wikipedia, the free encyclopedia
Francisco José AYALA (naskiĝis la 12-an de marto 1934 en Madrido, Hispanio - 5-an de marto 2023) estis hispanusona genetikisto, evolucia biologo kaj filozofo. Li estis profesoro pri biologio kaj filozofio en Kalifornia Universitato (Irvine).
Francisco José Ayala studis en la Madrida Universitato, kie li diplomitiĝis en 1955 per B.S.. Li laboris je muŝoj Drosophila, kiu tiel rapide plimultiĝas, ke ĝi estas ideala esplora objekto de la evoluciaj genetikistoj. Ayala studis ankaŭ teologion kaj estis en 1960 ordinita pastro. Li iris en 1961 en Usonon kaj akiris la gradojn M.A. (1963) kaj PH.D. (1964) en la Kolumbia Universitato en Novjorko. Poste laboris li en la Universitato Rockefeller en Novjorko. Li iĝis en 1971 usona ŝtatano.
Li translokiĝis kun sia edzino Hana kaj la infanoj al Kalifornio. Tie li eklaboris en 1971 kiel profesoro en Department of Genetics en la Kalifornia Universitato (Davis). Lia iam instruisto Theodosius Dobzhansky – kiun li ekkonis en 1960 – eklaboris same en Davis. Ayala tie verkis la librojn 'Evolving', 'Molecular Evolution' kaj 'Modern Genetics'. Li estis en 1981 la ĉefa atestanto dum la juĝ-proceso (McLean vs. Arkansas Board of Education) en Arkansas, kie temis pri stato de religio kaj evolucio en edukado (kreismo – evolucia teorio). Li ŝanĝis en 1987 la katedron al Department of Ecology & Evolutionary Biology en la Kalifornia Universitato (Irvine), kie oni ofertis al li profesoran pozicion en Department of Philosophy. Tie li povis interligi sian intereson je religio, metafiziko kaj filozofio kun sia scienca esploro. Tie esploris li ankaŭ je Trypanosoma cruzi, kaŭzanto de la Ĥagas-malsano.
Liaj gravaj esploraj temoj estis:
Ayala estis ekde 1992 membro en „Scientific Advisory Committee“ de prezidento Clinton. De 1994 ĝis 2001, li estis prezidanto de „American Association for the Advancement of Science“ (AAAS) samtempe laboris en „Committee of Advisors on Science and Technology“ de la usona prezidento. Li estas aŭtoro de pli ol 700 artikoloj kaj 15 libroj.
Ayala estis kritika al la religia-fundamenta movado de intelligent design. Li vidis tiun teorion plene je eraroj, ĉar konstruo de la organismo montras malperfektecon, malkompletecon kaj ne tiun perfektecon, kion atendas iu de inteligenta dizajnisto.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.