Πρωθυπουργός της Ιρλανδικής Δημοκρατίας From Wikipedia, the free encyclopedia
Ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας (στα ιρλανδικά: Τίσεχ, Taoiseach i// [1]) είναι ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Ιρλανδικής Δημοκρατίας.
Πρωθυπουργός της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας
Taoiseach | |
---|---|
![]() Θυρεός του Πρωθυπουργού της Ιρλανδίας (Taoiseach) | |
Κατοικία | Merrion Street, Δουβλίνο |
Διορισμός από | Πρόεδρος της Ιρλανδίας |
Αρχικός κάτοχος | Γ. Τ. Κοσγκρέιβ |
Δημιουργία | 1922 |
Ιστοσελίδα | επίσημη ιστοσελίδα |
Ο κάτοχος του αξιώματος διορίζεται από τον Πρόεδρο της χώρας έπειτα από την εκλογή του από την Dáil Éireann, όπως λέγεται η κάτω βουλή του Oireachtas (κοινοβούλιο). Παραμένει στη θέση του όσο απολαμβάνει της εμπιστοσύνης της πλειοψηφίας των μελών του Ιρλανδικού Κοινοβουλίου (Dáil).
Η ιρλανδική λέξη taoiseach σημαίνει «αρχηγός» και υιοθετήθηκε στο Σύνταγμα της Ιρλανδίας του 1937 ως ο τίτλος του «αρχηγού της κυβέρνησης ή του πρωθυπουργού[lower-greek 1]». Είναι ο επίσημος τίτλος μόνο του αρχηγού της κυβέρνησης της Ιρλανδίας. Δεν χρησιμοποιείται ούτε στα αγγλικά ούτε στα ιρλανδικά για τους πρωθυπουργούς άλλων χωρών, οι οποίοι αντ' αυτού αναφέρονται στα ιρλανδικά με τον γενικό όρο príomh-aire.
Σημερινός πρωθυπουργός της Ιρλανδίας (τίσεχ) είναι ο Λίο Βαράντκαρ, ηγέτης του κόμματος Fine Gael, ο οποίος ανέλαβε ξανά τα καθήκοντά του στις 17 Δεκεμβρίου 2022 μετά από προγραμματισμένη εναλλαγή ως μέρος της συμφωνίας συνασπισμού μεταξύ των κομμάτων Fianna Fáil, Fine Gael και του Κόμματος των Πρασίνων[3]. Ο Μιχόλ Μάρτιν κατείχε τη θέση από τον Ιούνιο του 2020 έως τον Δεκέμβριο του 2022 στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας.
Πριν τεθεί σε ισχύ το Σύνταγμα του 1937, ο αρχηγός της κυβέρνησης αναφερόταν ως Πρόεδρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου. Στο αξίωμα αυτό υπηρέτησε πρώτος ο Γουίλιαμ Κογκρέιβ του κόμματος Cumann na nGaedheal την περίοδο 1922–32 και στη συνέχεια ο Έιμαν ντε Βαλέρα του Fianna Fáil την περίοδο 1932–37. Οι πρωθυπουργοί είναι, παραδοσιακά, αριθμημένοι με τέτοιον τρόπο ώστε να συμπεριλαμβάνουν τον Κοσγκρέιβ[4][5][6][7]. Έτσι, ο Λίο Βαράντκαρ θεωρείται ο 14ος Τίσεχ, όχι ο 13ος.
Σειρά | Εικόνα | Όνομα (Γέννηση–Θάνατος) Εκλ. περιφέρεια |
Διάρκεια θητείας | Κόμμα | Εκτ. Συμβούλιο Σύνθεση |
Αντιπρόεδρος | Βουλή (Dáil) (εκλεγμένη) | |||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Πρόεδρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου | ||||||||||
1 | ![]() |
Γ. Τ. Κοσγκρέιβ (1880–1965) TD για το Carlow–Kilkenny ως το 1927 TD για το Cork Cork Borough από το 1927 |
6 Δεκεμβρίου 1922[lower-greek 2] |
9 Μαρτίου 1932 |
Σιν Φέιν (υπέρ της συνθήκης) |
1η (1ο Εκτελεστικό Συμβούλιο) | SF (PT) (μειοψηφία) | Κέβιν Ο'Χίγκινς | 3η (1922) | |
Cumann na nGaedheal | 2η | CnG (μειοψηφία) | 4η (1923) | |||||||
3η | Έρνεστ Μπλιθ | 5η (Ιούν.1927) | ||||||||
4ο Εκτελεστικό Συμβούλιο | 6η (Σεπτ.1927) | |||||||||
5ο Εκτελεστικό Συμβούλιο | ||||||||||
2 | ![]() |
Έιμαν ντε Βαλέρα (1882–1975) TD στην Clare |
9 Μαρτίου 1932[lower-greek 3] |
29 Δεκεμβρίου 1937 |
Fianna Fáil | 6η | FF (μειοψηφία) | Σιν Τ. Ο' Κέλι | 7η (1932) | |
7η | 8η (1933) | |||||||||
8ο Εκτελεστικό Συμβούλιο | 9η (1937) | |||||||||
Taoiseach | ||||||||||
(2) | ![]() |
Έιμαν ντε Βαλέρα (1882–1975) TD για την Clare |
29 Δεκεμβρίου 1937 |
18 Φεβρουαρίου 1948 |
Fianna Fáil | 1η | FF (μειοψηφία) | Σιν Τ. Ο' Κέλι | 9η ( ···· ) | |
2η | FF | 10η (1938) | ||||||||
3η | FF (μειοψηφία) | 11η (1943) | ||||||||
4η | FF | Σιν Λέμας | 12η (1944) | |||||||
3 | ![]() |
Τζον Α. Κοστέλο (1891–1976) TD για την έδρα Νοτιοανατολικό Δουβλίνο |
18 Φεβρουαρίου 1948 |
13 Ιουνίου 1951 |
Fine Gael | 5η | FG–Εργ.–CnP–CnT–NL–Αν. | Ουίλιαμ Νόρτον | 13η (1948) | |
(2) | ![]() |
Έιμαν ντε Βαλέρα (1882–1975) TD στην Clare |
13 Ιουνίου 1951 |
2 Ιουνίου 1954 |
Fianna Fáil | 6η | FF (μειοψηφία) | Σιν Λέμας | 14η (1951) | |
(3) | ![]() |
Τζον Α. Κοστέλο (1891–1976) TD στο Δουβλίνο Νοτιοανατολικό |
2 Ιουνίου 1954 |
20 Μαρτίου 1957 |
Fine Gael | 7η | FG–Εργ.–CnT | Ουίλιαμ Νόρτον | 15η (1954) | |
(2) | ![]() |
Έιμαν ντε Βαλέρα (1882–1975) TD στην Clare |
20 Μαρτίου 1957 |
23 Ιουνίου 1959 |
Fianna Fáil | 8η | FF | Σιν Λέμας | 16η (1957) | |
4 | ![]() |
Σιν Λέμας (1899–1971) TD στο Δουβλίνο Νότιο-Κεντρικό |
23 Ιουνίου 1959 |
10 Νοεμβρίου 1966 |
Fianna Fáil | 9η | FF | Σιν Μακέντι | ||
10η | FF (μειοψηφία) | 17η (1961) | ||||||||
11η | FF | Φρανκ Έικεν | 18η (1965) | |||||||
5 | ![]() |
Τζακ Λιντς (1917–1999) TD στην Cork Borough ως το 1969 TD στην Cork City North-West από το 1969 |
10 Νοεμβρίου 1966 |
14 Μαρτίου 1973 |
Fianna Fáil | 12η | FF | |||
13η | FF | Έρσκιν Χ. Τσάλντερς | 19η (1969) | |||||||
6 | ![]() |
Λίαμ Κοσγκρέιβ (1920–2017) TD στην Dún Laoghaire and Rathdown |
14 Μαρτίου 1973 |
5 Ιουλίου 1977 |
Fine Gael | 14η | FG–Εργ. | Μπρένταν Κόρις | 20ή (1973) | |
(5) | ![]() |
Τζακ Λιντς (1917–1999) TD στην Cork City |
5 Ιουλίου 1977 |
11 Δεκεμβρίου 1979 |
Fianna Fáil | 15η | FF | Τζορτζ Κόλεϊ | 21η (1977) | |
7 | ![]() |
Τσαρλς Χόχεϊ (1925–2006) TD στην Dublin Artane |
11 Δεκεμβρίου 1979 |
30 Ιουνίου 1981 |
Fianna Fáil | 16η | FF | |||
8 | ![]() |
Γκάρετ Φιτζέραλντ (1926–2011) TD στην περιφέρεια Δουβλίνο Νοτιοανατολικό |
30 Ιουνίου 1981 |
9 Μαρτίου 1982 |
Fine Gael | 17η | FG–Εργ. (μειοψηφία) | Μάικλ Ο' Λίρι | 22η (1981) | |
(7) | ![]() |
Τσαρλς Χόχεϊ (1925–2006) TD στο Δουβλίνο Βόρειο-Κεντρικό |
9 Μαρτίου 1982 |
14 Δεκεμβρίου 1982 |
Fianna Fáil | 18η | FF (μειοψηφία) | Ρέι Μακσάρι | 23η (Φεβρ.1982) | |
(8) | ![]() |
Γκάρετ Φιτζέραλντ (1926–2011) TD στο Δουβλίνο Νότιο-Ανατολικό |
14 Δεκεμβρίου 1982 |
10 Μαρτίου 1987 |
Fine Gael | 19η | FG–Εργ. FG (μειοψηφία) από τον Ιαν. 1987 |
Ντικ Σπρινγκ | 24η (Νοεμ.1982) | |
Πίτερ Μπάρι | ||||||||||
(7) | ![]() |
Τσαρλς Χόχεϊ (1925–2006) TD στο Δουβλίνο Βόρειο-Κεντρικό |
10 Μαρτίου 1987 |
11 Φεβρουαρίου 1992 |
Fianna Fáil | 20ή | FF (μειοψηφία) | Μπράιαν Λένιχαν | 25η (1987) | |
21η | FF–PD | 26η (1989) | ||||||||
Τζον Π. Γουίλσον | ||||||||||
9 | Άλμπερτ Ρέινολντς (1932–2014) TD στο Longford–Roscommon |
11 Φεβρουαρίου 1992 |
15 Δεκεμβρίου 1994 |
Fianna Fáil | 22η | FF–PD FF (μειοψηφία) από τον Νοέμ. 1992 | ||||
23η | FF–Εργ. FF (μειοψηφία) από τον Νοέμ. 1994 |
Ντικ Σπρινγκ | 27η (1992) | |||||||
Μπέρτι Αχέρν | ||||||||||
10 | ![]() |
Τζον Μπρούτον (1947-2024) TD στην Meath |
15 Δεκεμβρίου 1994 |
26 Ιουνίου 1997 |
Fine Gael | 24η | FG–Lab–DL | Ντικ Σπρινγκ | ||
11 | ![]() |
Μπέρτι Αχέρν (1951-) TD για το Κεντρικό Δουβλίνο |
26 Ιουνίου 1997 |
7 Μαΐου 2008 |
Fianna Fáil | 25η | FF–PD (μειοψηφία) | Μέρι Χάρνεϊ | 28η (1997) | |
26η | FF–PD | 29η (2002) | ||||||||
Μάικλ Μακντάουελ | ||||||||||
27η | FF–Πράσινοι–PD | Μπράιαν Κάουεν | 30ή (2007) | |||||||
12 | ![]() |
Μπράιαν Κάουεν (1960-) TD στη Laois–Offaly |
7 Μαΐου 2008 |
9 Μαρτίου 2011 |
Fianna Fáil | 28η | FF–Πράσινοι–PD FF–Πράσινοι–Αν. από τον Νοέμ. 2009 FF (μειοψηφία) από τον Ιαν. 2011 |
Μαίρη Κάφλαν | ||
13 | ![]() |
Έντα Κένι (1951-) TD στην Mayo |
9 Μαρτίου 2011 |
14 Ιουνίου 2017[8] |
Fine Gael | 29η | FG–Εργ. | Έιμαν Γκίλμορ | 31η (2011) | |
Τζόαν Μπέρτον | ||||||||||
30ή | FG–Αν. (μειοψηφία) | Φράνσις Φιτζέραλντ | 32η (2016) | |||||||
14 | ![]() |
Λίο Βαράντκαρ (1979-) TD για το Δυτικό Δουβλίνο |
14 Ιουνίου 2017[9] |
27 Ιουνίου 2020 |
Fine Gael | 31η | FG–Αν. (μειοψηφία) | |||
Σάιμον Κόβενεϊ | ||||||||||
15 | ![]() |
Μιχόλ Μάρτιν (1960–) TD για την έδρα Cork South-Central |
27 Ιουνίου 2020 |
17 Δεκεμβρίου 2022 |
Fianna Fáil | 32η | FF–FG–Πράσινοι | Λίο Βαράντκαρ | 33η (2020) | |
(14) | ![]() |
Λίο Βαράντκαρ (1979-) TD για το Δυτικό Δουβλίνο |
17 Δεκεμβρίου 2022 |
9 Απριλίου 2024 |
Fine Gael | 33η | FF–FG–Πράσινοι | Μιχόλ Μάρτιν | ||
16 | Σάιμον Χάρις (1986-) TD για το Wicklow |
9 Απριλίου 2024 |
Σήμερα | Fine Gael | 34η | FF–FG–Πράσινοι |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.