Η Βουλή - ύστερα από πρόταση της κυβέρνησης - διέκοψε τις εργασίες της, από την 1η Μαΐου έως τις 30 Σεπτεμβρίου1936. Τη νομοθετική της εξουσία την εκχώρησε για το διάστημα αυτό σε Νομοθετική Επιτροπή (στην οποία θα μετείχαν όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί καθώς και βουλευτές κατά αναλογία κοινοβουλευτικής δύναμης του κάθε κόμματος και με συνολικό αριθμό μελών 40), η οποία θα έλεγχε το έργο της κυβέρνησης.
Τον Μάιο του 1936, μια σειρά απεργιών και εργατικών διεκδικήσεων -με αποκορύφωμα την απεργία των καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη - θα κατασταλούν με ιδιαίτερη βία από τα σώματα ασφαλείας, ενώ θα δώσουν στον Μεταξά την αφορμή που αναζητούσε για την επιβολή δικτατορικού καθεστώτος.[4]
Τους επόμενους λίγους μήνες, συνεχίστηκαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κομμάτων για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας. Ο ξαφνικός θάνατος του Π. Τσαλδάρη διέκοψε τις (από ότι φαινόταν) καρποφόρες συνομιλίες του με τον Θ. Σοφούλη, και ο αρχηγός των Φιλελευθέρων έστρεψε την προσοχή του στα μετριοπαθή αντιβενιζελικά κόμματα. Έτσι, προς τα τέλη Ιουλίου του 1936, ήρθε σε συμφωνία σχηματισμού κυβέρνησης με τον αρχηγό του Εθνικού Λαϊκού κόμματος, Ιωάννη Θεοτόκη. Στις 22 Ιουλίου, ανακοίνωσε μάλιστα και στον βασιλιά τη συμφωνία που επετεύχθη, αλλά χωρίς να πιέσει για επίσπευση των διαδικασιών, περιμένοντας να τελειώσει το διάστημα των θερινών διακοπών της Βουλής.[5]
Ο βασιλιάς Γεώργιος όμως, και ο Ιωάννης Μεταξάς, σπεύδοντας να προλάβουν τα γεγονότα, και παραμονή μιας ακόμα μεγάλης απεργίας, επιβάλλουν, στις 4 Αυγούστου 1936, δικτατορία.
Από την απεργία των καπνεργατών, η εικόνα που ενέπνευσε τον Γιάννη Ρίτσο για τη συγγραφή του Επιτάφιου
Έλληνας στρατιώτης στο Καλπάκι, τον Νοέμβριο του 1940
Στις 4 Αυγούστου του 1936, με το «Διάγγελμα προς τον Ελληνικόν λαόν», ο Ιωάννης Μεταξάς αναγγέλει ότι «...προέβη τῇ ἐγκρίσει τῆς Αὐτοῦ Μεγαλειότητος τοῦ Βασιλέως εἰς τὴν κήρυξιν τοῦ Στρατιωτικοῦ Νόμου καθ’ ἅπασαν τὴν Χώραν καὶ τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς. και ζητάει από τον Ελληνικό λαό «...πλήρη πειθαρχίαν πρὸς τὸ Κράτος, ἀπαραίτητον διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας καὶ ἄνευ τῆς ὁποίας πειθαρχίας πραγματικὴ ἐλευθερία δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ.
Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω ἐπίσης κατηγορηματικῶς ὅτι πᾶσαν οἱανδήποτε ἀντίδρασιν κατὰ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου ἔργου τῆς Ἑλληνικῆς Ἀναγεννήσεως εἶμαι ἀποφασισμένος νὰ τὴν ἐξουδετερώσω διὰ τοῦ τραχυτέρου τρόπου. [7]
Την ίδια ημέρα, ανεστάλησαν τα άρθρα «5», «6», «10», «12», «14», «20» και «95» του Συντάγματος,
επιβλήθηκε στρατιωτικός νόμος , διαλύθηκε η «Γ΄αναθεωρητική βουλή»
και επιστρατεύτηκαν όλοι οι σιδηροδρομικοί, ταχυδρομικοί, τηλεγραφικοί, τηλεφωνικοί υπάλληλοι, οι αρτεργάτες και οι εργάτες των μύλων, οι τροχιοδρομικοί υπάλληλοι Αθηνών και Θεσσαλονίκης, οι υπάλληλοι της ηλεκτρικής εταιρείας Αθηνών και Θεσσαλονίκης, που ετοιμάζονταν να συμμετάσχουν στη γενική απεργία της Γ.Σ.Ε.Ε., την επόμενη ημέρα.[8]
Σύνθεση υπουργικού συμβουλίου
«Πρωθυπουργός» - («Πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου»): Ιωάννης Μεταξάς
Γεώργιος Μαυρογορδάτος: «Μεταξύ δυο πολέμων: Πολιτική ιστορία 1922 - 1940», από την «Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770 - 2000», τόμος 7ος εκδ. "ΤΑ ΝΕΑ", σελ. 30
Στις 31 Αυγούστου 1939 με τον Α. Ν. 1929. 1939 ιδρύθηκε «Υφυπουργείο Συνεταιρισμών»,με αρμόδιο προϊστάμενο τον Πρόεδρο της Κυβέρνησης. Αρμοδιότητα του Υφυπουργείου ήταν η εποπτεία όλων των συνεταιριστικών οργανώσεων ή σωματείων, οποιασδήποτε νομικής μορφής καθώς και ο «Οίκος του Αγρότου»
Στις 31 Αυγούστου 1936 με τον «Αναγκαστικό νόμο 43. 1936» συστάθηκε «Υφυπουργείο Εξωτερικών». Αρμοδιότητες του υφυπουργού ήταν οι διορισμοί και προαγωγές των υπαλλήλων του υπουργείου και των διπλωματικών υπαλλήλων - εκτός των Πρέσβεων - και εν γένει η συν-διαχείριση του Υπουργείου ή αναπλήρωση του Υπουργού όποτε ήταν αναγκαίο.
Στις 31 Αυγούστου 1936 και με τον «Αναγκαστικό νόμο υπ' αριθμ. 45. 1936», ιδρύθηκε «Υφυπουργείο Τύπου και Τουρισμού» με αρμοδιότητες τον έλεγχο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης της εποχής, καθώς και των θεατρικών και κινηματογραφικών παραστάσεων ...ίνα αυτά ευρίσκωνται εντός του πλαισίου των εθνικών παραδόσεων και ιδεωδών.... Επίσης, και όσον αφορά τον τουρισμό, αρμοδιότητες του Υφυπουργείου είναι η οργάνωση του τουρισμού στην Ελλάδα, η διαφήμισή του στο εξωτερικό, ο έλεγχος των τουριστικών επιχειρήσεων, η διοργάνωση διεθνών συνεδρίων και εκθέσεων, κ.α. Στο υφυπουργείο υπάγεται και η Τουριστική Αστυνομία(ΦΕΚ Α 379/1936).
Στις 12 Αυγούστου 1936 με τον «Αναγκαστικό νόμο 4. 1936», δημιουργήθηκε δεύτερο Υφυπουργείο Εσωτερικών, με αρμοδιότητα τα θέματα της Δημόσιας Ασφάλειας
Στις 11 Οκτωβρίου 1940 με τον Α.Ν. 2588 /1940 το υπουργείο μετονομάστηκε σε «Υπουργείον Εθνικής Προνοίας». Το νέο υπουργείο περιέλαβε στην αρμοδιότητά του τη διοίκηση των δημόσιων «Αγαθοεργών Ιδρυμάτων», τη διοίκηση και τον έλεγχο των ιδιωτικών και δημόσιων σωματείων φιλανθρωπικού χαρακτήρα, τις διενέργειες εράνων, την προστασία των οικογενειών των στρατευμένων, αλλά και απόστρατων ανδρών, και, γενικά, την προστασία των αναξιοπαθούντων. Επίσης, επιφορτιζόταν με τη στέγαση των, αστέγων ακόμη, προσφύγων και την προαγωγή και προάσπιση της δημόσιας υγείας.
Στις 12 Αυγούστου 1936, με τον «Αναγκαστικό νόμο υπ'αριθμ. 3. 1936» ιδρύθηκε «Υπουργείο Σιδηροδρόμων», οι διευθύνσεις και τα τμήματα του οποίου αποσπάστηκαν από το «Υπουργείο Δημοσίων Συγκοινωνιών»
Το «Υφυπουργείο Εργασίας» δημιουργήθηκε τον Αύγουστο του 1936 με τον «Αναγκαστικό Νόμο 46. 1936» ως υφυπουργείο υπαγόμενο στο «Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας». Αρμοδιότητα του υφυπουργείου ήταν «...να μεριμνά συστηματικώς, υπέρ της εξασφαλίσεως αρμονικής συνεργασίας, εργασίας και κεφαλαίου, προς προαγωγήν της Εθνικής Οικονομίας και προς ηθικήν και υλικήν εξύψωσιν των εργαζομένων τάξεων» (ΦΕΚ Α 379/ 1936). Ωστόσο, τον Νοέμβριο του 1936, επανασυστάθηκε ως αυτόνομο Υφυπουργείο. (ΦΕΚ 499/1936)
Στις 5 Αυγούστου 1936 με τον «Αναγκαστικό Νόμο υπ' αριθμ 1. 1936» ιδρύθηκε το Υφυπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, με τις ανάλογες πλέον αρμοδιότητες (ΦΕΚ Α 328/1936)
Στις 31 Αυγούστου 1936 συστάθηκε ο «Οργανισμός Διοικήσεως Πρωτευούσης» ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Στη Διοίκηση Πρωτευούσης εντάχτηκαν οι πόλεις των Αθηνών και Πειραιώς και οι γύρω αυτών δήμοι. Αρμοδιότητες του οργανισμού ήταν ο έλεγχος των δημοτικών και κοινοτικών πράξεων, η διαχείριση των κοινωφελών οργανισμών, η κοινωνική πρόνοια, κ.α.
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.