![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Irish_gypsies_in_Anglesey_%25286435402561%2529.jpg/640px-Irish_gypsies_in_Anglesey_%25286435402561%2529.jpg&w=640&q=50)
Teithwyr Gwyddelig
From Wikipedia, the free encyclopedia
Pobl nomadaidd sydd yn frodorol i Iwerddon a sydd hefyd yn byw ym Mhrydain Fawr a rhannau o Unol Daleithiau America a Chanada[1] yw'r Teithwyr Gwyddelig (Pavees, Mincéiri[2] neu Mincéirs,[3] neu yn Wyddeleg an lucht siúil).[4][5] Prif iaith y Teithwyr Gwyddelig ydy'r Saesneg, a mae nifer ohonynt hefyd yn siarad Sielta, iaith gymysg sydd yn seiliedig ar Saesneg, Gwyddeleg, a Romani.[6] Mae'r mwyafrif ohonynt yn Gatholigion. Yn ôl cyfrifiad 2016, roedd 32,302 o Deithwyr Gwyddelig yn byw yng Ngweriniaeth Iwerddon,[7] ac yn cyfri am 0.7 % o boblogaeth y wlad.[8]
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Irish_gypsies_in_Anglesey_%286435402561%29.jpg/640px-Irish_gypsies_in_Anglesey_%286435402561%29.jpg)
Yn hanesyddol, gelwir y Teithwyr Gwyddelig yn Sipsiwn neu Sipsiwn Gwyddelig, er nad ydynt yn perthyn yn genetig i'r Roma.[9][10] Yn ôl astudiaethau genetig, maent yn Wyddelod o ran tarddiad, ac mae'n debyg iddynt ymwahanu oddi ar y boblogaeth sefydledig yn Iwerddon yn yr 17g, yn ystod goresgyniad yr ynys gan Oliver Cromwell. O ganlyniad i wahaniad y ddwy boblogaeth ers sawl canrif, mae Teithwyr Gwyddelig yn grŵp genetig ar wahân i'r Gwyddelod sefydledig.[11] Yn 2017 cydnabuwyd statws ethnig unigryw y Teithwyr Gwyddelig gan lywodraeth Gweriniaeth Iwerdddon.[12]