From Wikipedia, the free encyclopedia
Nofelydd a newyddiadurwr o Wlad Pwyl oedd Henryk Adam Alexander Pius Sienkiewicz (5 Mai 1846 – 15 Tachwedd 1916) a enillodd Wobr Lenyddol Nobel ym 1905. Mae'n nodedig am ei nofelau hanesyddol, yn enwedig ei glasur Quo Vadis (1896). Ysgrifennai dan y ffugenw Litwos.
Henryk Sienkiewicz | |
---|---|
![]() Ffotograff o Henryk Sienkiewicz ym 1896 | |
Ganwyd | Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz ![]() 5 Mai 1846 ![]() Wola Okrzejska ![]() |
Bu farw | 15 Tachwedd 1916 ![]() o clefyd cardiofasgwlar ![]() Vevey ![]() |
Dinasyddiaeth | Ymerodraeth Rwsia, Gwlad Pwyl ![]() |
Alma mater | |
Galwedigaeth | nofelydd, sgriptiwr, newyddiadurwr, ysgrifennwr ![]() |
Cyflogwr | |
Adnabyddus am | Janko Muzykant, With Fire and Sword, The Deluge, Fire in the Steppe, Quo Vadis, The Knights of the Cross, In Desert and Wilderness ![]() |
Arddull | nofel, nofel fer, reportage, nofel fer, stori fer, feuilleton ![]() |
Prif ddylanwad | Henryk Rzewuski ![]() |
Mudiad | Q11761905, Positivism in Poland ![]() |
Priod | Maria Szetkiewicz, Maria Romanowska-Wołodkowicz, Maria Babska ![]() |
Plant | Jadwiga Korniłowiczowa ![]() |
Llinach | House of Sienkiwicz ![]() |
Gwobr/au | Gwobr Lenyddol Nobel, Chevalier de la Légion d'Honneur ![]() |
llofnod | |
![]() |
Ganed yn Wola Okrzejska, Gwlad Pwyl y Gyngres, lle'r oedd ei deulu yn berchen ar ystâd fach. Wedi iddynt golli eu harian a'u tir, symudodd y teulu i Warsaw ac yno astudiodd Henryk lenyddiaeth, hanes, ac ieitheg ym Mhrifysgol Warsaw. Dechreuodd gyhoeddi erthyglau ym 1869 ar bynciau gwyddonol ac yn clodfori Positifiaeth. Gadawodd y brifysgol ym 1871 heb iddo ennill ei radd.[1]
Cyhoeddodd ei nofel gyntaf, Na marne, ym 1872 a'i stori fer gyntaf, "Stary sługa", ym 1875. Teithiodd Sienkiewicz i Unol Daleithiau America ym 1876–78, ac ymwelodd â Pharis am gyfnod hir cyn iddo ddychwelyd i Wlad Pwyl. Cyhoeddodd gyfres o straeon byrion llwyddiannus, gan gynnwys "Janko muzykant" (1879), "Latarnik" (1882), a "Bartek zwyciezca" (1882). Sienkiewicz oedd cyd-olygydd y papur newydd dyddiol Słowo o 1882 i 1887. Nofelau enwocaf Sienkiewicz yw'r triawd am hanes Gwlad Pwyl yn y 17g—Ogniem i meiczem (1884), Potop (1886), a Pan Wołodyjowski (1887–88)—a Quo Vadis (1896) a leolir yn Rhufain hynafol yn ystod teyrnasiad yr Ymerawdwr Nero.
Ym 1900, i nodi 30 mlynedd ers cychwyn ar ei yrfa lenyddol, gwobrwywyd iddo ystâd Oblęgorek, ger Kielce, ac yno fe drigai nes 1914. Ar ddechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf, symudodd Sienkiewicz i'r Swistir, a chyda'r pianydd a chyfansoddwr Ignacy Jan Paderewski (a fyddai'n Brif Weinidog ei wlad wedi diwedd y rhyfel) ymgyrchai dros annibyniaeth Gwlad Pwyl. Bu farw yn Vevey, Vaud, y Swistir, yn 70 oed.[1]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.