![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Bleu_de_Gex.jpg/640px-Bleu_de_Gex.jpg&w=640&q=50)
Eplesu
From Wikipedia, the free encyclopedia
Mae eplesu[1] yn golygu ocsidiad anghyflawn o gyfansoddion organig heb ocsigen. Mae eplesu felly yn broses anaerobig, a gall, er enghraifft, arwain at ffurfio asidau organig, alcoholau, hydrogen neu garbon deuocsid. Mae'r prosesau eplesu yn ecsothermig, hynny yw, maent yn rhyddhau egni. Gall llawer o wahanol fathau o organebau eplesu, gan gynnwys mewn celloedd cyhyrau dynol yn ystod gwaith dwys neu gan wahanol fathau o ficro-organebau. O fewn y micro-organebau, gall burumau a bacteria achosi gwahanol fathau o eplesu. Mae gan brosesau eplesu lawer o gymwysiadau ymarferol a thechnegol. Fe'i darganfuwyd gan Louis Pasteur a ddisgrifiodd eplesu fel "la vie sans l'air" (bywyd heb aer).[2] Mae'r wybodaeth am eplesu yn hen, cyn-belled yn ôl â'r Oes Efydd, defnyddiwyd eplesu i gadw bwyd.[3] ac fel cwrw adeg yr Hen Aifft.[4]
![]() | |
Enghraifft o'r canlynol | proses fiolegol, dull o goginio ![]() |
---|---|
Math | energy derivation by oxidation of organic compounds ![]() |
Deunydd | defnydd organig ![]() |
![]() |
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Risen_bread_dough_in_tin.jpg/640px-Risen_bread_dough_in_tin.jpg)