From Wikipedia, the free encyclopedia
Gwleidydd, cyfreithiwr, a llenor o Wrwgwái oedd Emilio Frugoni (30 Mawrth 1880 – 28 Awst 1969). Sefydlodd Blaid Sosialaidd Wrwgwái, a mynegodd ei syniadau gwleidyddol yn ei ysgrifeniadau, gan gynnwys Socialismo, batllismo y nacionalismo (1928), La revolución del machete (1935), Ensayos sobre marxismo (1936), a Génesis, esencia y fundamentos del socialismo (1947). Cyhoeddodd 12 cyfrol o farddoniaeth delynegol.
Emilio Frugoni | |
---|---|
![]() | |
Ffugenw | Urgonif, Imulio Urgonif, Tritón ![]() |
Ganwyd | Emilio Frugoni Queirolo ![]() 30 Mawrth 1880 ![]() Montevideo ![]() |
Bu farw | 28 Awst 1969 ![]() Montevideo ![]() |
Dinasyddiaeth | Wrwgwái ![]() |
Alma mater | |
Galwedigaeth | newyddiadurwr, diplomydd, ysgrifennwr, cyfreithiwr, athro, gwleidydd, bardd ![]() |
Swydd | Member of the Chamber of Deputies of Uruguay, llysgennad ![]() |
Cyflogwr | |
Plaid Wleidyddol | Plaid Sosialaidd Wrwgwai ![]() |
Er ei daliadau Marcsaidd, roedd Frugoni yn cefnogi'r Arlywydd José Batlle y Ordóñez (1903–07, 1911–15), arweinydd y Partido Colorado, a chanddi ideoleg ryddfrydach. Dadleuodd Frugoni o blaid diwygiadau moesol Batlle, gan gynnwys cyfreithloni ysgariad a diddymu'r gosb eithaf, yn ogystal â chefnogaeth dros y mudiad llafur, gweithiau cyhoeddus, ac adeiladau ysgolion. Yn 1910, cefnogodd Frugoni y llywodraeth yn erbyn bygythiad chwyldro gan y Partido Blanco a'r Radicalwyr.[1]
Dadleuodd Frugoni ers 1904 dros ffurfio mudiad sosialaidd i drefnu'r gweithwyr yn wleidyddol, a sefydlwyd y Blaid Sosialaidd ganddo yn 1910. Ysgrifennodd faniffesto'r blaid, gan ddatgan ei chefnogaeth dros y cyfansoddiad a'r drefn wleidyddol yn hytrach nag ymgyrchoedd chwyldroadol a threisgar yr anarchwyr. Etholwyd Frugoni i'r gyngres genedlaethol ar gyfer y tymor 1911–14, a chydweithiodd gyda'r Arlywydd Batlle wrth ddeddfu dros les y dosbarth gweithiol.[1]
Penodwyd Frugoni yn ddeon Prifysgol y Weriniaeth yn 1933. Gwasanaethodd yn llysgennad Wrwgwái i'r Undeb Sofietaidd o 1945 i 1948, ac ysgrifennodd lyfr am ei brofiadau, La esfinge roja (1948), sy'n canmol datblygiadau'r Sofietiaid ond yn mynegi pryder am gamdriniaethau hawliau dynol yn y wlad.[1]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.