sgriptiwr ffilm a chyfansoddwr a aned yn 1926 From Wikipedia, the free encyclopedia
Llenor, canwr, ymgyrchydd gwleidyddol a dramodydd Eidalaidd oedd Dario Fo (24 Mawrth 1926 – 13 Hydref 2016), ac enillydd Gwobr Lenyddol Nobel ym 1997.[1] Ymhlith ei ddramâu enwocaf mae: Non tutti i ladri vengono a nuocere (The Virtuous Burglar), Gli arcangeli non giocano al flipper (Dydy Archangylion Ddim Yn Chwarae Pinball), Mistero Buffo, Morte accidentale di un anarchico (Accidental Death of an Anarchist), Non Si Paga! Non Si Paga! (Can't Pay? Won't Pay!), Clacson, trombette e pernacchi (Trumpets and Raspberries), Coppia aperta, quasi spalancata (Elizabeth: Almost by Chance a Woman) ac Il Papa e la strega (Y Pab a'r Wrach).
Dario Fo | |
---|---|
![]() | |
Ganwyd | Dario Luigi Angelo Fo ![]() 24 Mawrth 1926 ![]() Sangiano, Leggiuno ![]() |
Bu farw | 13 Hydref 2016 ![]() Luigi Sacco Hospital, Milan ![]() |
Dinasyddiaeth | ![]() |
Alma mater | |
Galwedigaeth | cyfarwyddwr theatr, actor llwyfan, sgriptiwr, cyfansoddwr, dramodydd, actor ffilm, darlunydd, arlunydd, bardd, cynllunydd llwyfan, dychanwr, ysgrifennwr, dylunydd gwisgoedd, actor, artist, cyfarwyddwr, stage author, Nobel Prize winner, theater director ![]() |
Adnabyddus am | Archangels Don't Play Pinball, Mistero Buffo, Accidental Death of an Anarchist, Can't Pay? Won't Pay!, Trumpets and Raspberries, Elizabeth: Almost by Chance a Woman, The Pope and the Witch, The Two-Headed Anomaly ![]() |
Arddull | comedi ![]() |
Plaid Wleidyddol | Communist Refoundation Party ![]() |
Priod | Franca Rame ![]() |
Plant | Jacopo Fo ![]() |
Perthnasau | Alessandro Fo, Laura Fo ![]() |
Gwobr/au | Gwobr Lenyddol Nobel, Sonning Prize, Urdd Teilyngdod Diwylliannol Gabriela Mistral, Dinasyddiaeth Anrhydeddus Palermo, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Brwsel, Q3910482, honorary doctor of the Sorbonne Nouvelle University ![]() |
Gwefan | http://www.dariofo.it/ ![]() |
llofnod | |
![]() |
"Gellir dadlau mai ef yw'r dramodydd cyfoes mwyaf poblogaidd drwy Ewrop,"[2] ac mae llawer o'i waith yn dibynnu ar ddawn yr actor i lenwi'r bylchau ei hun ac ymateb byw[2][3][3] a'r math o arddull Eidalaidd a elwir yn commedia dell'arte.[1]
Darlledwyd cyfres deledu o'i waith, Il teatro di Dario Fo, ar Sianel 2 yn yr Eidal. Roedd un o'r dramâu yn y gyfres, Parliamo di donne, (a ysgrifennwyd yn arbennig ar gyfer y gyfres ac ail-ryddhawyd yn rhyngwladol fel Let's Talk About Women) yn ymdrin â themâu cyfoes megis ysgariad, rhyw a'r "Teulu Sanctaidd".[4] Yn y 2010au symbylodd y mudiad gwrth-awdurdod "Pum Seren".[5][5] a chyfeiriwyd ato gan eu harweinwyr fel "Y Meistr".[6]
Mae ei waith pièce célèbre, Mistero Buffo wedi'i berfformio ar hyd a lled Ewrop, Canada, ac America Ladin dros 30 mlynedd yn cael ei gydnabod fel un o'r gweithiau mwya dadleuol a phoblogaidd erioed. Fe'i disgrifiwyd gan y Fatican fel "y cablu mwyaf yn hanes y teledu".[1] Mae teitl Saesneg Non Si Paga! Non Si Paga! (Can't Pay? Won't Pay!) bellach wedi'i dderbyn yn yr iaith honno ac ar dafod leferydd.[7]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.