From Wikipedia, the free encyclopedia
ڕۆژھەڵاتی دوور ئەو ناوچە جوگرافییەیە کە ڕۆژھەڵاتترین بەشی کیشوەری ئاسیا دەگرێتەوە، لەوانەش ڕۆژھەڵات و باکوور و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا.[1][2]
ئەم زاراوەیە بۆ یەکەمجار لە سەدەی پازدەھەمدا لە گوتارێکی جیۆپۆلەتیکی ئەورووپیدا بەکارھات، بەتایبەتی بەریتانییەکان، کە ڕۆژھەڵاتی دوور وەک «دوورترین» سێ «ڕۆژھەڵات» دیاری دەکات.[3] بە ھەمان شێوە لە سەردەمی شانشینی چینگ لە سەدەی نۆزدەھەم زاراوەکە بەکار ھاتووە.[4]
لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمەوە، ئەم زاراوەیە زیاتر بۆ ناوچەی دەزگاکانی ڕاگەیاندنی گشتیی نێودەوڵەتیدا بەکارنەھاتووە بەھۆی واتا سیاسییەکانییەوە.[5][6][7] باکووری ئاسیا ھەندێک جار بەھۆی جیاوازی کولتووری و نەتەوەیییەوە لەم زاراوە جوگرافییە دوورخراوەتەوە.[8]
لە نێو ئەورووپییەکانی ڕۆژاوادا، پێش سەردەمی کۆلۆنیالیزم، ڕۆژھەڵاتی دوور ئاماژەی بە ھەر شتێک دەکرد کە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست زیاتر بێت. لە سەدەی شازدەیەمدا، شا جۆنی سێیەمی پورتوگال، ھیندستانی بە «وڵاتێکی دەوڵەمەند و سەرنجڕاکێش» لە ڕۆژھەڵاتی دوور[9] (بە پورتوگالی: Extremo Oriente) ناوبرد، ئەم زاراوەیە لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیدا وەک زاراوەیەکی تەواوکەر بۆ زەوییەکانی ڕۆژھەڵاتی ھیندستانی بەریتانیا بەکار دەھات.[10][11]
ڕێکخراوەکان
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.