From Wikipedia, the free encyclopedia
فانکشنە سێگۆشەیییەکان بەو فانکشنانە دەوترێت کە ڕێساکەیان دەربڕەیێکی سێگۆشەیییە. لە بیرکاریدا شەش فانکشنی ساین، کۆساین، تانجێنت، کۆتانجێنت، سێکانت و کۆسێکانت بە فانکشنە سێگۆشەییەکان دەناسرێن، ئەم فانکشنانە پەیوەندی نێوان گۆشەکان و لاکانی سێگۆشەیەکی وەستاو دیاری دەکەن بەم ھۆیەوە ئەم ناوەیان بۆ دانراوە. مێژووی یەکەمین دەقە سێگۆشەییەکان دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی پێش زایین لە میسر و یۆنان. تالیس ماتماتیکزانی یۆنانی لە سەدەی شەشەمی پێش زایین، لە میسر سەلمێنراوی تالیسی پێشکەش کرد، کە بەناوی خۆیەوە ناسراوە. ھەروەھا سەلمێنراوی پیتاگۆرس بە بەردی بناغەی سێگۆشەزانی دادەنرێت. فانکشنە سێگۆشەییەکان بەوە جیا دەکرێنەوە کە بەھایەکانیان بە شێوەیەکی خولی دووبارە دەبنەوە.
لە خشتەی خوارەوەدا بەھای فانکشنە سێگۆشەیییەکانی ھەندێک گۆشەی گۆشەتیژ، نووسراوە:
فانکشن | ٠° | ١٥° (π/١٢) | ٣٠° (π/٦) | ٤٥° (π/٤) | ٦٠° (π/٣) | ٩٠° (π/٢) |
---|---|---|---|---|---|---|
ساین | ٠ | (٣–١√)٢√٤ | ١٢ | √٢٢ | √٣٢ | ١ |
کۆساین | ١ | (٣+١√)٢√٤ | √٣٢ | √٢٢ | ١٢ | ٠ |
تانجێنت | ٠ | ٣√-٢ | √٣٣ | ١ | ٣√ | ∞+ |
کۆتانجێنت | ∞+ | ٣√+٢ | ٣√ | ١ | √٣٣ | ٠ |
سێکانت | ١ | (٣–١√)٢√ | ٢ | ٢√ | √٣٦ | ∞+ |
کۆسێکانت | ∞+ | (٣+١√)٢√ | ٢ | ٢√ | √٣٢ | ١ |
گرتەی دوو فانکشنی سەرەکیی ساین و کۆساین، بە بەکارھێنانی پێناسەی گرتە، ھەژمار دەکرێت. گرتەی یەکەمی فانکشنە سێگۆشەییەکان و فانکشنە بنەڕەتییەکەیان (تەواوکاری) لە خشتەی خوارەوەدا ڕوون کراوەتەوە:
سەرجەم و جیاوازی ساین:
![]() | ئەم «ماتماتیک» وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت. |
![]() |
کۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە فانکشنە سێگۆشەیییەکان تێدایە. |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.