Ured visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu
Vrhovni politički položaj u Bosni i Hercegovini, imenovan od Vijeća za provedbu mira From Wikipedia, the free encyclopedia
Vrhovni politički položaj u Bosni i Hercegovini, imenovan od Vijeća za provedbu mira From Wikipedia, the free encyclopedia
Ured visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu (engleski: Office of the High Representative – OHR) jest vodeća organizacija za civilni aspekt implementacije mira u Bosni i Hercegovini.
Visoki predstavnik za Bosnu i Hercegovinu | |
---|---|
![]() | |
Prebivalište | Emerika Bluma 1, Sarajevo Jovana Dučića 25, Banja Luka Svetog Save bb, Bratunac |
Predlagač | Vijeće za provedbu mira |
Imenuje ga | Vijeće sigurnosti Ujedinjenih nacija |
Mandat | neodređeno |
Prethodnik | ![]() |
Osnivanje | Dejtonski mirovni sporazum 14. decembar 1995. |
Prvi nosilac | ![]() |
Zamjenik | ![]() |
Plata | € 20.000 mjesečno[1] |
Veb-sajt | ohr.int |
Glavno sjedište OHR-a je u Sarajevu. Visoki predstavnik, njegov Prvi zamjenik, te njihovi kabineti su također smješteni u Sarajevu. Pored njih u sarajevskom uredu također su smješteni Politički odjel, Ekonomska jedinica za tranziciju, Pravni odjel, Odjel za administrativno-finansijske poslove i kadrovska pitanja, te Pres-ured.
Postoje i dva regionalna ureda, u Banjaluci i Mostaru, arbitražni ured u Brčkom, te satelitski ured u Bratuncu. Predstavništvo OHR-a u Briselu koordinira sa međunarodnim organizacijama van Bosne i Hercegovine.
Daytonskim mirovnim sporazumom, koji je potpisan 1995. godine, visoki predstavnik je u ime međunarodne zajednice zadužen da nadgleda provedbu civilnih aspekata Mirovnog sporazuma u Bosni i Hercegovini. Visoki predstavnik također ima zadatak da koordinira aktivnosti međunarodnih civilnih organizacija i agencija koje djeluju u zemlji.
Mandat visokog predstavnika preciziran je u Aneksu 10, u kojem se visoki predstavnik proglašava konačnim autoritetom u zemlji za tumačenje sporazuma o implementaciji civilnog dijela mirovnog ugovora. Vijeće za provedbu mira (PIC), koje čini grupa od 55 zemalja i međunarodnih organizacija koje sponzoriraju i vode proces implementacije mira, kasnije je dalje razradilo njegov mandat. Visoki predstavnik nema nadležnost nad vojnim Stabilizacijskim snagama (SFOR), koje su pod vođstvom NATO-a.
Visokog predstavnika predlaže Upravni odbor PIC-a, a imenovanje potvrđuje Vijeće sigurnosti Ujedinjenih nacija, koje je odobrilo i Dejtonski mirovni sporazum kao i raspoređivanje međunarodnih vojnika u Bosni i Hercegovini.
Trenutni vršilac ove funkcije je Christian Schmidt.
U februaru 2008. Vijeće za provedbu mira (PIC) postavilo je uslove za zatvaranje OHR-a, tkz. "Program 5+2".[2] Dugoročni cilj PIC-a i OHR-a jeste da Bosna i Hercegovina postane “mirna samoodrživa zemlja koja je nepovratno na putu evropske integracije”. U tom kontekstu, postoji nekoliko dugoročnih ciljeva koje Upravni odbor Vijeća za provedbu mira smatra suštinskim za stvaranje mirne i samoodržive zemlje. Najvažnijim pitanjima smatrati će se ciljevi koje organi BiH treba da realiziraju prije nego što tranzicija bude moguća. Sa dugačkog spiska poznatih prioriteta, izdvojili smo samo ona pitanja koja su ključna za tranziciju, tj. za zatvaranje OHR-a.
Ta pitanja su:[3]
Pored ovih ciljeva, Upravni odbor Vijeća za provedbu mira je također utvrdio dva uvjeta koje treba ispuniti prije zatvaranja OHR-a:
Dodatni nepisani uslov koji treba da se sprovede kroz konačni uslov "procjene Upravnog odbora PIC-a", kasnije usvojene od SAD-a i nekih zemalja EU:[5]
Upravni odbor Vijeća za provedbu mira smatra da je zatvaranje OHR-a preduvjet za članstvo u EU, pa čak i za kandidatski status.[5][6]
# | Službenik | Životni vijek | Mandat | Država | |||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Od | Do | Trajanje | |||||
1 | ![]() |
Carl Bildt | (rođen 1949) | 14. decembar 1995. | 17. juni 1997. | 551 dan | ![]() |
2 | ![]() |
Carlos Westendorp | (rođen 1937) | 18. juni 1997. | 17. august 1999. | 790 dana | ![]() |
3 | Wolfgang Petritsch | (rođen 1947) | 18. august 1999. | 26. maj 2002. | 1012 dana | ![]() | |
4 | ![]() |
Paddy Ashdown | 1941–2018. | 27. maj 2002. | 31. januar 2006. | 1345 dana | ![]() |
5 | ![]() |
Christian Schwarz-Schilling | (rođen 1930) | 1. februar 2006. | 30. juni 2007. | 514 dana | ![]() |
6 | ![]() |
Miroslav Lajčák | (rođen 1963) | 1. juli 2007. | 28. februar 2009. | 608 dana | ![]() |
7 | ![]() |
Valentin Inzko | (rođen 1949) | 1. mart 2009. | 31. juli 2021. | 4535 dana | ![]() |
8 | ![]() |
Christian Schmidt | (rođen 1957) | 1. august 2021. | trenutno | 3 godine, 12 dana | ![]() |
Drugorangirani zvaničnik u Uredu visokog predstavnika nosi titulu "Prvi zamjenik visokog predstavnika". Dugi niz godina, pojedinac koji obavlja ovu poziciju je službenik Vlade Sjedinjenih Američkih Država, u većini slučajeva službenik službe vanjskih poslova State Deparment-a SAD-a. Prvi zamjenik visokog predstavnika također obnaša funkciju Međunarodnog supervizora za Brčko od 2007.[7]
# | Službenik | Mandat | Država | |
---|---|---|---|---|
Od | Do | |||
Prvi zamjenik visokog predstavnika | ||||
1. | Michael Steiner | januar 1996. | juli 1997. | ![]() |
2. | Jacques Paul Klein | juli 1997. | 17. juli 1999. | ![]() |
3. | Ralph Johnson | 17. juli 1999. | 17. juli 2001. | |
4. | Donald S. Hays | 17. juli 2001. | mart 2006. | |
5. | Lawrence Butler | mart 2006. | januar 2007. | |
Prvi zamjenik visokog predstavnika i Međunarodni supervizor za Brčko | ||||
6. | Raffi Gregorian[lower-alpha 3] | januar 2007. | 31. juli 2010. | ![]() |
7. | Roderick W. Moore | 20. septembar 2010. | 21. oktobar 2013. | |
8. | Tamir G. Waser | 21. oktobar 2013. | august 2014. | |
9. | David M. Robinson | 1. septembar 2014. | 2. septembar 2015. | |
10. | Bruce G. Berton | 2. septembar 2015. | oktobar 2017. | |
11. | Dennis W. Hearne | oktobar 2017. | novembar 2018. | |
12. | Michael Scanlan | februar 2019. | 30. juni 2022. | |
13. | Jonathan Mennuti | 30. juni 2022. | trenutno |
Bivši trećerangirani zvaničnik u Uredu visokog predstavnika nosio je titulu "Viši zamjenik visokog predstavnika". Pojedinac koji je objavljao ovu funkciju bio je iz zemalja Evropske unije i bio je angažiran na pitanjima vezanim za reformu odbrane i obavještajnog sektora, poduzimanju napora usmjerenih na jačanje zajedničkih institucija, reformu javne uprave, reformu medija i uspostavu Javnog RTV sistema u skladu sa standardima EU, razvoju civilnog društva u BiH, kao i za pitanja koja se odnose na djecu i mlade.[10] Ova pozicija je ukinuta nakon kraja mandata Petera Bas-Backera u julu 2007.[7]
# | Službenik | Mandat | Država | |
---|---|---|---|---|
Od | Do | |||
1. | Gerd Wagner | juli 1997. | septembar 1997. | ![]() |
2. | Hanns H. Schumacher | novembar 1997. | juli 1999. | |
3. | Matei Hoffmann | oktobar 1999. | oktobar 2000. | |
4. | Mattias Sonn | oktobar 2000. | juli 2002. | |
5. | Gerhard E. Schrömbgens | juli 2002. | august 2003. | |
6. | Bernard Fassier | august 2002. | decembar 2004. | ![]() |
7. | Werner Wnendt | august 2003. | maj 2005. | ![]() |
8. | Martin Ney | juni 2005. | februar 2006. | |
9. | Peter Bas-Backer | februar 2006. | juli 2007. | ![]() |