From Wikipedia, the free encyclopedia
Londonski sporazum (1913) potpisan je 30. maja 1913. nakon Londonske konferencije 1912–1913. Sporazum se bavio teritorijalnim prilagođavanjima koja su nastala nakon završetka Prvog balkanskog rata.[1] Londonska konferencija je završena 23. januara 1913, kada se dogodio osmanlijski državni udar 1913. i kada je osmanlijski veliki vezir Kamil-paša bio primoran da podnese ostavku.[2] Vođa državnog udara Enver-paša povukao je Osmanlijsko carstvo sa Konferencije, a Londonski sporazum je potpisan bez prisustva osmanlijske delegacije.[2]
![]() Granice balkanskih država nakon Londonskog i Bukureštanskog sporazuma | |
Potpisan | 30. maj 1913. |
---|---|
Lokacija | London, Britansko Carstvo |
Potpisnici | Kneževina Bugarska Kraljevina Srbija Kraljevina Grčka Kraljevina Crna Gora Kraljevina Italija Njemačko Carstvo Ruska Imperija Austro-Ugarska |
Balkanski savez (Kraljevina Srbija, Kraljevina Grčka, Kraljevina Bugarska i Kraljevina Crna Gora) je bio pobjednička strana a Osmansko carstvo poraženo. Velike sile su predstavljale Britansko Carstvo, Njemačko Carstvo, Ruska Imperija, Austro-Ugarska i Kraljevina Italija.[3]
Neprijateljstva su zvanično prestala 2. decembra 1912, osim za Grčku koja nije učestvovala u prvom primirju. Tri glavne tačke su bile sporne:
Sporazum[4] je pregovaran u Londonu na međunarodnoj konferenciji koja je tamo otvorena u decembru 1912, nakon što je Albanija proglasila nezavisnost 28. novembra 1912.
Austro-Ugarska i Italija snažno su podržavale stvaranje nezavisne Albanije. Djelomično je to bilo u skladu s prethodnom politikom Austro-Ugarske koja je pružala otpor srpskoj ekspanziji na Jadran; Italija je svoje planove za teritoriju, manifestovane 1939, Rusija je podržavala Srbiju i Crnu Goru a Njemačka i Britanija su ostale neutralne. Odnos snaga između članica Balkanskog saveza bio je pod pretpostavkom da neće biti formirana albanska država i da će kasnija albanska teritorija biti podijeljena između njih.
Uslovi koje su nametnule velike sile su:[4]
Međutim, podjela teritorija predatih Balkanskom savezu nije obrađena u Sporazumu, a Srbija je odbila da izvrši podjelu dogovorenu sa Bugarskom u njihovom sporazumu iz marta 1912. Kao rezultat bugarskog nezadovoljstva de facto vojnom podjelom Makedonije, Drugi balkanski rat je izbio između zaraćenih strana 16. juna 1913.[5] Bugari su bili poraženi, a osmanlije su ostvarile neke pobjede zapadno od linije Enos-Midija. Konačni mir je dogovoren Bukureštanskim sporazumom 12. augusta 1913. Između Bugara i Turaka zaključen je poseban sporazum, Carigradskim mirom, kojim su u velikoj mjeri definisane današnje granice između dvije zemlje.
Iscrtavanje tačnih granica albanske države prema Firentinskom protokolu (17. decembra 1913.) bilo je krajnje nepopularno među grčkim stanovništvom južne Albanije, koje je nakon svoje pobune uspjelo proglasiti Autonomnu Republiku Sjeverni Epir, međunarodno priznato kao autonomna oblast unutar Albanije pod uslovima Krfskog protokola.[6]
Albanci su imali tendenciju da smatraju Sporazum nepravdom koju su nametnule velike sile, jer je otprilike polovina pretežno albanskih teritorija i 40% stanovništva ostavljeno van granica nove zemlje.[7][8]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.