From Wikipedia, the free encyclopedia
Volodymyr Iañ Svyatoslavitch "Meur"[2] (Boudnik[3] pe Boudyatitchi[4], ~958 – Kyiv, 15 a viz Gouere 1015) a voe priñs Novgorod adalek 970 betek e-tro 988 ha priñs Kyiv adalek 978 betek e dremenvan e 1015[5],[6].
Volodymyr Iañ Kyiv | |
---|---|
Володимир Святославич | |
Volodymyr war ur pezh-moneiz | |
Priñs Kyiv | |
Ren | 978 – 1015 (37 vloaz) |
En e raok | Yaropolk Iañ Kyiv |
War e lerc'h | Svyatopolk Iañ Kyiv |
Priñs Novgorod | |
Ren | 970 – ~988 |
En e raok | Svyatoslav Iañ Kyiv |
War e lerc'h | Vysheslav Iañ |
Ganedigezh | ~958 e Boudnik pe e Boudyatitchi |
Marv | 15 a viz Gouere 1015 e Kyiv |
Remziad | Рю́риковичі [Ryourikovitched][1] |
Tad | Svyatoslav Iañ Kyiv |
Mamm | Maloucha Malkovna |
Priedoù | Allogia, Rogneda of Polotsk, Adela, Malfrida, Anna Porphyrogennētē (hag all) |
Bugale | Iziaslav Polotsk, Mstislav Tchernigov, sant Boris, sant Gleb, Soudislav, Maria Dobroniega Kyiv (hag all) |
Priñs Novgorod e oa pa varvas e dad Svyatoslav Iañ Kyiv, eus lignez ar Rourikovitched, e 972. Ret e voe dezhañ kemer an tec'h a-zirak e vreur Yaropolk Iañ Kyiv, en devoa lazhet e vreur all Oleg evit na rannañ ar galloud ; goude savet ul lu avat e tistroas da Gyiv e 978 hag e lazhas Yaropolk. Unpenn nemetañ Rous Kyiv e voe Volodymyr Iañ neuze[7].
Ken abred ha 980 en devoa astennet e diriad betek ar Mor Baltel ha gwarezet e harzoù diouzh argadennoù ar Vulgared, ar Valted ha pobladoù kantreer ar Reter. Er bloaz 988 e troas d'ar relijion gristen hag e kristenaas Rous Kyiv ; goude ar bloaz 1240 e voe lakaet da sant gant an Iliz ortodoks ha par d'an ebestel[2].
Mab bastard ha yaouankañ Svyatoslav Iañ hag e servijourez ha serc'h Maloucha Malkovna e oa Volodymyr, a voe kenteliet gant Dobrynya, breur e vamm, ha gant mamm Svyatoslav, Olga Kyiv (~890-969).
E 969 e stalias Svyatoslav Iañ e gêr-benn e Pereyaslavets nes da c'henoù an Danav e korn-bro Odesa[8] ; bloaz war-lerc'h ec'h anvas Volodymyr da briñs Novgorod en ur reiñ Kyiv d'e vab reizhwir Yaropolk (952-978). Goude marv o zad e 972, brezel a darzhas e 977 etre Yaropolk hag e vreur reizhwir all Oleg, a oa bespriñs Drevlinia ; Volodymyr a dec'has, a savas un arme hag a zistroas da Gyiv.
War e hent da Gyiv en devoa kaset ur c'hannad da Briñselezh Polotsk (rann hanternozel Belarus hiziv) da c'houlenn merc'h ar priñs Rogvolod, Rogneda (~900 – ~1000), da bried. Honnezh a nac'has an eured hag a ziuzas Yaropolk[9]. Kerkent e voe arsailhet Polotsk gant Volodymyr, a skrapas Rogneda goude endevout lazhet he zud[10]. Goude-se e kemeras Smolensk[11], ha dre ma oa Polotsk ha Smolensk daou greñvlec'h pouezus war hent Kyiv e voe aesoc'h dezhañ kaout an tu-kreñv war e vreur, e lazhañ ha bezañ mestr war Rous Kyiv a-bezh adalek 978[6].
Goude-se e kendalc'has gant labour e dad, eleze astenn tiriad Rous Kyiv. Er bloaz 981 e kemeras Ruthenia Ruz ((uk) Червона Русь Chervona Rous) e Polonia, e 982 e vougas emsavadeg ar Vyatitched e korn-bro Moskov, e 983 e sujas ar Yotvinged (e Lituania hiziv), e 984 e voe tro ar Radimitched e Tchernihiv en norzh da Gyiv, hag e 985 ec'h argadas Bulgared ar Volga[12]
Dindan levezon e vamm-gozh Olga Kyiv, a oa troet da gristenez ortodoks er bloaz 948, e oa aet Oleg da gristen ivez, ha gounezet e oa bet tachenn gant ar relijion nevez e Rous Kyiv. Evel e dad avat e oa chomet Volodymyr ur pagan : niverusoc'h c'hoazh eget e briedoù niverus e oa e serc'hed, ha war e c'hourc'hemenn e veze savet delwennoù ha lec'hioù nevet gouestlet da zoueoù slavek. Emsavadeg enep ar gristenien a voe, met c'hoant gantañ da c'houzout hiroc'h a-zivout relijionoù ar bed e kasas kannaded da vroioù ar re bennañ : an islam, ar gatoligiezh, kristeniezh Bizantion hag ar yuzeviezh ; e Kergustentin e voent ar frometañ.[13]. A-c'houde ar gweladennoù-se ec'h erruas e Kyiv er bloaz 986 meur a gannad eus meur a relijion, pep unan evit klask gounit feiz ar priñs ; an holl a zisplijas dezhañ war-bouez Kristeniezh ar Reter, hogen feal e chomas da zoueoù ar Slaved[14].
E 988, goude endevout kemeret trevadenn henc'hresian Khersón e Krimea, Volodymyr Iañ Kyiv a c'houlennas digant an impalaer bizantat Vasilev II Porphyrogennetos[15] (958-1025) dorn e verc'h Anna Porphyrogennētē (963 – ~1011) ; nac'het e voe abalamour ma oa Volodymyr ur pagan, neuze e kemeras priñs Kyiv ar vadeziant e Khersón hag an anv kristen Vasilev en enor d'an impalaer ; goude ar vadeziant e voe an eured.
Pa zistroas Volodymyr da Rous Kyiv e lakaas diskar ar monumantoù pagan ha sevel meur a iliz er vro, an hini gentañ o vezañ gouestlet da Vasileus Cæsera. Er bloaz 988 e vadezas Metigai, priñs ar Betcheneged, e 989 e lakaas sevel iliz an Deog ((uk) Десятинна церква Desyatynna tserkva) e Kyiv, hag e 991 e badezas Kouchoug, ur priñs petchenek all[16].
Pelloc'h e vodas e voyared hag e lakaas e zaouzek mab e penn ar priñselezhioù a oa dindan e veli. E 991 e tiazezas keoded Bilgorod-Kyievsky ((uk) Білгород-Київський Bilhorod-Kyyivsʹkyy, en Oblast Kyiv) a-raok arsailhañ ar Groated e 992 ; war hent an distro e voe ret dezhañ stourm ouzh un armead Petcheneged, met goude trec'h kampion Kyiv war hini ar Betcheneged en un emgann penn-ouzh-penn e tistroas ar peoc'h[17]. E peoc'h mui-pe-vui e chomas gant e amezeien ivez : Poled, Magyared ha Tcheked.
Er bloaz 1014 e paouezas e vab Yaroslav Iañ Volodymyrovitch "Ar Fur" (~978-1054) da baeañ truaj d'e dad ; p'edo Volodymyr o vodañ ul lu evit e gastizañ e klañvaas hag e varvas e Kyiv d'an oad a 57 vloaz pe war-dro.
A-c'houde e andro d'ar gristeniezh e oa bet Volodymyr Iañ Kyiv ur rener a lakae kentelioù ar Bibl e pleustr : gwareziñ ar beorien, mont daveto hag o skoazellañ dre reiñ boued ha died dezho, diazezañ skolioù ha lezioù-barn a iliz[18], ha sevel iliz-veur Santez Sofia Kyiv e doare Bizantion[19].
Anavet eo mibien Volodymyr Iañ Kyiv ; diasur eur diwar-benn e briedoù (e-tro nav zo bet) hag e serc'hed ; ne ouzer hogos netra diwar-benn e verc'hed.
Ur briñsez vareg pe dchek e oa Olova, anvet Allogia hag Aourlogia ivez hervez ar mammennoù ; goude 990 e varvas.
Ul leanez c'hresian bet skrapet gant Svyatoslav Iañ ha profet d'e vab Yaropolk ; gant Volodymyr e voe goude marv he fried e 978.
Goude dibriediñ ec'h eas Rogneda d'ul leandi kristen ma voe anavet evel Anastasiya ; er bloaz 1000 e varvas, hervez ar Primary Chronicle[24].
Da Vulgarez e vez lakaet Adela, hogen diasur eo.
Ur briñsez eus Bohemia e oa Malfrida moarvat ; er bloaz 1000 e varvas hervez ar Primary Chronicle, a ra "Malfrid" anezhi[24].
Ur verc'h-vihan d'an impalaer Otto Iañ e oa ar vamm-se ; Rechlinda Otona e oa moarvat, met diasur eo.
N'eur ket asur diwar-benn ar vugale-se.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.