From Wikipedia, the free encyclopedia
Паска — у беларускай, украінскай, паўднёва-рускай і бесарабскай (рускай) кухні велікодны хлеб.
Паска | |
---|---|
Традыцыйная ўкраінская Паска | |
Уваходзіць у нацыянальныя кухні | |
руская кухня украінская кухня і беларуская кухня |
|
Краіна паходжання | |
Кампаненты | |
Асноўныя | |
![]() |
У рускіх вядома асноўнае назва абрадавага хлеба: «куліч». Назва куліч царкоўнага паходжання, якое прыйшло ў рускую мову з грэцкага, ва якім яно азначае «завітушка»[1].
Традыцыйна як на ўкраінскай, малдаўскай і цыганскай мовах, так і на паўднёвым дыялекце рускай мовы, некалі існуючых ў Бесарабіі і Украіне, велікодная булачка называецца паскай. Адпаведна пясочныя формачкі называюцца пасачкамі ці паскамі, а не кулічыкамі як у рускіх дыялектах. Паскі звычайна выпякаюць для кожнага члена сям’і, розных памераў, і абавязкова адну вялікую — для ўсіх. Упрыгожваюць яе ўзорамі з тэсту — падвойнымі крыжамі, рашоткамі, вяночкі. Гэтым украінская Паска адрозніваецца ад рускага куліча, які не ўпрыгожваюць узорамі, а проста заліваюць белай цукровай глазурай і пасыпаюць рознакаляровым «просам».
Для выпякання паскі выкарыстоўваюць спецыяльныя формы — паскоўнікі (укр.: пасківники). У нашы дні выкарыстоўваюць і звычайныя каструлі, а таксама бляшаныя банкі з пад кансерваў (добра падыходзяць банкі з пад ананасаў, там няма пластыка). Паскоўнікі змазваюць шмальцам (выцепленым нутраным свіным салам) або сметанковым маслам, калі пячы ў банцы з-пад кансерваў — то яе выкладваюць лісцікамі белай паперы і масцяць алеем, потым ёмістасць на траціну напаўняюць цестам і даюць «падысці». Яшчэ паскі аздабляюць узорамі з цеста, «шышачкамі». Паску ставяць у печ і вымаюць з яе, прамаўляючы малітву. Пажадана, каб пры выпяканні паскі на кухні была цішыня, а да печы падыходзіла як мага менш людзей.
Паску пякуць у Страсную пятніцу.
Самі паскі пякуць так: робяць рошчыну на малацэ, да рошчыны дадаюць муку і яйкі і месяць цеста. У цеста кладуць імбір: жоўты — для «прыгажосці», белы — для «паху». Дадаюць таксама настойку на шафране. Цеста кладуць у высокія формы, а зверху наляпляюць крыж з цеста і «шышачкі». Формы ставяць на некаторы час у цёплае месца, каб цеста ўзнялося, потым — у распаленую печ. Паскі пякуць заўсёды з белай пшанічнай мукі і толькі адзін раз у год — на Вялікдзень.
Гатоўнасць паскі правяраюць, асцярожна ўваткнуўшы ў яе тоненькую драўляную палачку: калі яна застаецца сухой, тады паска гатовая. Каб верх паскі не надгарэў, можна, калі ён досыць падрумяніцца, пакласці на яго змочаны ў вадзе ліст паперы.
Есці паску можна толькі пасля яе асвячэння ў царкве, спрабаваць яе да гэтага лічыцца грахом. Нават гаспадыня, вымаючы паску з печы, не разломлівае і не спрабуе яе, так як гэта з’яўляецца грубым парушэннем традыцыі.
У Галіцыі і Закарпацці паску пякуць у выглядзе круглага хлеба з асаблівым арнаментам зверху: жаваранкам складзенымі ў форме васьмёркі крыламі, геаметрычны колас, «барановы рожкі» і кветкі.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.