From Wikipedia, the free encyclopedia
Еўрапейская жамчужніца, таксама Звычайная жамчужніца[1] (Margaritifera margaritifera) — від двухстворкавых малюскаў з атрада Unionoida. Засяляе чыстыя прэсныя ручаі і рэкі многіх краін Паўночнага паўшар'я[2]. У цяперашні час еўрапейскія жамчужніцы рэдкія і знаходзяцца пад пагрозай знікнення.
Еўрапейская жамчужніца | |||||||||||||||||||||||||||
![]() Створкі ракавіны Margaritifera margaritifera | |||||||||||||||||||||||||||
Навуковая класіфікацыя | |||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
прамежныя рангі
| |||||||||||||||||||||||||||
Міжнародная навуковая назва | |||||||||||||||||||||||||||
Margaritifera margaritifera (Linnaeus, 1758) | |||||||||||||||||||||||||||
Ахоўны статус | |||||||||||||||||||||||||||
|
Лічынка-глахідзій паразітуе ў покрывах карпавых рыб[3]. Служылі аб'ектам промыслу для здабычы перламутру і рачнога жэмчугу, аднак з-за скарачэння колькасці промысел стаў нерэнтабельны[3].
У 2004 годзе расійскі даследчык В. В. Зюганаў апублікаваў інфармацыю, што еўрапейская жамчужніца, якая насяляе ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы, мае самае доўгае жыццё сярод прэснаводных беспазваночных жывёл — максімальная працягласць жыцця 210—250 гадоў — і для яе характэрна нязначнае старэнне[4].
Ракавіна еўрапейскай жамчужніцы падоўжаная, звужаецца да задняга края. У даўжыню дасягае 9—12 см[2]. У месцы сучлянення створак маюцца выступы ракавіны (адзін на правай створцы, два — на левай), якія ўтвараюць замок, які забяспечвае больш жорсткае злучэнне[2].
Таўшчыня створак моцна залежыць ад жорсткасці вады і хуткасці плыні. Найбольш тоўстыя ракавіны выяўляюцца ў раўчуках са слабым цягам і жорсткай вадой[5]. Пры нізкім утрыманні соляў утворыцца больш лёгкая ракавіна, якая змяшчае бялковыя праслойкі паміж парцалянавым і перламутравым пластамі («тульбергаўскія палоскі»)[5]. Акрамя таго, у мяккай вадзе інтэнсіфікуюцца працэсы эрозіі ракавіны, у першую чаргу — у галіне вяршыні[5].
У жніўні на жабрах еўрапейскіх жамчужніц з'яўляюцца шматлікія (да 3 мільёнаў на асобіну) лічынкі-глахідзіі, якія адрозніваюцца вельмі малымі памерамі (50 мкм)[3]. У канцы жніўня-пачатку верасня матчына асобіна выкідвае лічынак у тоўшчу вады, дзе для паспяховага развіцця яны павінны прымацаваць да пакроваў рыбы[3]. У ролі гаспадароў могуць выступаць гальяны (Phoxinus)[3].
Лічынкам ў халодных рэчках Паўночнай Еўропы для завяршэння паразітычнай фазы развіцця патрабуецца ад 8 да 11 месяцаў, таму малюск падаўжае жыццё рыбе, якая інакш загінула б неўзабаве пасля нерасту, запавольваючы яе старэнне, робячы больш жывучай і дазваляючы, у канчатковым рахунку, нераставаць некалькі разоў у жыцці.
Занесена ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.