From Wikipedia, the free encyclopedia
Перламутр (ням.: Perlmutter — «маці жэмчугу») — унутраны пласт ракавін прэснаводных і марскіх малюскаў, з’яўляецца арганіка-неарганічным кампазітам натуральнага паходжання. Жэмчуг і перламутр маюць амаль аднолькавы склад.
Перламутр | |
---|---|
Матэрыял | араганіт і conchiolin[d] |
![]() |
Галоўнымі месцамі здабычы перламутравых ракавін з’яўляюцца Персідскі заліў, Чырвонае мора, Шры-Ланка, Японія, Барнеа і Філіпіны, некаторыя трапічныя астравы Ціхага акіяна. Часта гэтыя ракавіны з’яўляюцца пабочным прадуктам вытворчасці жэмчугу.
Перламутр складаецца з гексаганальных пласцінак араганіта (крышталёў карбанату кальцыю CaCO3) памерамі 10-20 мікрон у шырыню і поўмікрона ў таўшчыню, размешчаных паралельнымі пластамі. Гэтыя пласты падзелены лістамі арганічнай матрыцы, якая складаецца з эластычных біяпалімераў (такіх як хіцін, люстрын і шоўкападобные пратэіны).
Святло, які праходзіць па восі аднаго з крышталёў, адлюстроўваецца і праламляецца іншымі крышталямі, ствараючы эфект вясёлкі. Гэта можна таксама растлумачыць тым, што таўшчыня крышталёў араганіту параўнальна з даўжынёй хвалі бачнага святла і таму святло розных даўжынь хваль выпрабоўвае шматлікую і разнастайную інтэрферэнцыю, якая выліваецца ў розную афарбоўку ў залежнасці ад вугла погляду.
Са старажытнасці перламутр выкарыстоўваецца для інкрустацыі розных прадметаў ужытку і вырабы упрыгожанняў.
Перламутр таксама ўжываецца як матэрыял для выраба гузікаў, клавіш музычных інструментаў, у якасці асновы ў ювелірных вырабах і ў дэкаратыўна-прыкладным жывапісе — напрыклад, у федаскінскай мініяцюры на паверхні асновы для жывапісу часта робяцца ўстаўкі з перламутру. У мастацтве ўсходніх краін — Японіі, Кітая, Карэі, В’етнама — перламутр займае важнае месца, ім інкрустуюцца шырмы, скрыначкі, веера, грабяні, розныя пано.
У наш час перламутр таксама ўжываецца ў касметалагічнай прамысловасці.
У Старажытным Рыме перламутр з’яўляўся знакам улады і мудрасці, лічылася, што ён прыносіць шчасце.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.