Ю́ры Радзіві́л (31 траўня 1556, в. Лукішкі, цяпер у межах Вільні — 23 студзеня 1600, Рым) — царкоўны і дзяржаўны дзяяч Рэчы Паспалітай.
- У Вікіпэдыі ёсьць артыкулы пра іншых людзей зь імем Юры Радзівіл.
![]() Юры Радзівіл, партрэт XVII ст. | |
![]() Герб «Трубы» | |
Асабістыя зьвесткі | |
---|---|
Нарадзіўся | 31 траўня 1556 Лукішкі каля Вільні |
Памёр | 23 студзеня 1600 (43 гады) Рым |
Пахаваны | |
Род | Радзівілы |
Бацькі | Мікалай Радзівіл «Чорны» Альжбета з Шыдлавецкіх |
Дзейнасьць | дыплямат, каталіцкі сьвятар, каталіцкі біскуп |
Юры Радзівіл — першы каталіцкі кардынал зь Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Jury_Radzivi%C5%82._%D0%AE%D1%80%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB_%28J._Aziamb%C5%82o%C5%ADski%2C_1840%29_%282%29.jpg/640px-Jury_Radzivi%C5%82._%D0%AE%D1%80%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB_%28J._Aziamb%C5%82o%C5%ADski%2C_1840%29_%282%29.jpg)
Паходзіў зь нясьвіскай лініі роду Радзівілаў, сын Мікалая «Чорнага», канцлера вялікага літоўскага, і Альжбеты з Шыдлавецкіх. Меў братоў Альбрэхта, Мікалая Крыштапа і Станіслава, а таксама сясьцёр Ганну Магдалену, Крыстыну, Соф’ю Агнешку і Альжбету.
Выхоўваўся ў духу кальвінізму. Навучаўся ў кальвінскіх школах у Вільні і Нясьвіжы, працягваў адукацыю ў Ляйпцыскім унівэрсытэце (1571—1573). Разам з братам Мікалаем Крыштапам Радзівілам Сіроткам езьдзіў у Францыю па абранага караля Генрыка Валезу. У 1576[1] годзе пры Пятру Скарзе перайшоў у каталіцтва. Вывучаў філязофію і тэалёгію ў Рымскім калегіюме.
Быў каад’ютарам (памочнікам-намесьнікам) біскупа Валяр’яна Пратасевіча (1574—1581). У 1577—1578 гадох зьдзейсьніў пілігрымку ў Сант'яга-дэ-Кампастэля. У 1581—1591 гадох біскуп віленскі, у 1583 годзе атрымаў годнасьць кардынала.
Дзейна змагаўся супраць Рэфармацыі, у 1581 годзе ўвёў у сваёй дыяцэзіі цэнзуру друку. У 1582 годзе на ўласныя сродкі адкрыў Віленскую духоўную сэмінарыю. У 1582—1584 гадох быў намесьнікам караля (губэрнатарам) у Інфлянтах, зь цяжкасьцю выконваў абавязкі.
Па сьмерці Стафана Баторыя на элекцыйным сойме 1587 году падтрымліваў прадстаўніка аўстрыйскае дынастыі Габсбургаў Максіміліяна, аднак каралём і вялікім князем абралі Жыгімонта Вазу. Па збліжэньні ў 1589 годзе з Габсбургам павялічыў свой уплыў пры двары. У 1589 годзе разам з ваяводам кракаўскім Мікалаем Фірлеем езьдзіў з пасольствам да Рудольфа ІІ Габсбурга, у 1591 годзе — у Рым, на зваротным шляху рэпрэзэнтаваў папу Клімэнта VIII. З 1591 году стаў біскупам кракаўскім. Спрыяў шлюбу Жыгімонта Вазы з эрцгэрцагіняй з дому Габсбургаў Ганнай у 1592 годзе. Быў адным з найбліжэйшых дарадцаў караля, у 1596—1597 гадох вёў перамовы пра далучэньне Рэчы Паспалітай да антытурэцкае каталіцкае лігі[1].
Браў удзел у канклавах, на якіх абіралі папамі рымскімі Інакенцыюса IX (1591 год) і Клімэнта VIII (1592 год). Браў удзел у падрыхтоўцы Берасьцейскай уніі. Памёр у Рыме, куды яго запрасілі для ўдзелу ў юбілеі 1600 году. Спачыў у касьцёле Іль Джэзу.
Аўтар напісаных на лаціне дзёньніка паездкі ў Італію 1575 годзе (выйшлі з друку ў 1935 годзе пад назвай «Dziennik podrozy do Wloch w 1575 roku») і ўспамінаў пра Інфлянты (надрукаваныя ў 1899 годзе).
Галерэя
Малярства
- Творы малярства
- З партрэтнай галерэі Радзівілаў у Нясьвіжы, кан. XVI ст.
- Невядомы мастак, 1592 г.
- Варыянт папярэдняга партрэта. Інстытут мастацтва ў Флярэнцыі
- Варыянт папярэдняга партрэта з Валыні
- Невядомы мастак, XVII ст.
- Меркаваны партрэт, XVIII ст.
- Невядомы мастак, XIX ст.
- Невядомы мастак, XIX ст.
Графіка
- Графічныя партрэты
- А. Мыліюс, 1594 г.
- Д. Кустас, 1586 г.
- Д. Кустас, 1600 г.
- Невядомы мастак, 1646—1653 гг.
- Г. Ляйбовіч, 1758 г.
- Ю. Азямблоўскі, 1833—1863 гг.
- М. Старкман, 1857 г.
- Я. Вайнароўскі, XIX ст.
Дадатковыя зьвесткі
Фарны касьцёл у Нясьвіжы набыў свой манумэнтальны барокавы выгляд дзякуючы Юрыю Радзівілу. Менавіта ён ініцыяваў разборку муроў папярэдняга касьцёла, закладзенага ў 1581 годзе і збудаванага ў іншым, састарэлым на той час стылі. Апроч таго, першы будынак меў меншыя памеры, над ім не было купала[2].
Крыніцы
Літаратура
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.