польска-францускі рэжысэр From Wikipedia, the free encyclopedia
Раймунд Раман Т’еры Палянскі (па-польску: Rajmund Roman Thierry Polański; нарадзіўся 18 жніўня 1933 году) — рэжысэр, сцэнарыст і француска-польскі актор габрэйскага паходжаньня. Бацькі Палянскага пераехалі з Парыжу ў Кракаў у 1937 годзе, дзе пасьля пачатку Другой сусьветнай вайны апынуліся ў Кракаўскім гета. За часам вайны маці і бабуля Палянскага загінулі ў Асьвенціме, дзядзька быў забіты ў Бухэнвальдзе. Раман здолеў уцячы, і доўгі час ён жыў у прыёмных сем’ях пад іншымі імёнамі.
Палянскі працаваў у Вялікабрытаніі (1963—1967), ЗША (1968—1976) і Францыі (пасьля 1977 году). Свой першы паўнамэтражны фільм «Нож у вадзе» (1962) ён зьняў у Польшчы. Фільм атрымаў намінацыю на «Оскар» як найлепшы фільм на замежнай мове. У Вялікабрытаніі Палянскі здымаў тры фільмы, пачынаючы з «Агіды» (1965). У 1968 годзе ён пераехаў у ЗША, дзе зьняў фільм жахаў «Дзіцё Размары», атрымаўшы за яго намінацыю на «Оскар» за найлепшы адаптаваны сцэнар.
Асабістае жыцьцё кінарэжысэра было насычана трагічнымі падзеямі. Пераломны момант у жыцьці кінаматаграфіста меў месца ў 1969 годзе, калі ягоная цяжарная жонка, акторка Шэран Тэйт, была жорстка забітая чальцамі «сям’і Мэнсана». У 1976 годзе Палянскі атрымаў францускае грамадзянства. У 1977 годзе 13-гадовая амэрыканская фатамадэлька Саманта Гэйлі зьвінаваціла яго ў згвалтаваньні. 31 студзеня 1978 году, не чакаючы выраку суду, рэжысэр зьбег з ЗША ў Лёндан, а затым у Францыю. Узнагароджаны Оскарам за фільм «Піяніст».
Часта асноўнымі тэмамі ў творчасьці рэжысёра называюць гвалт, сьмерць і вуаерызм. Фільмаграфія Рамана Палянскага налічвае 22 поўнамэтражныя фільмы. Ён ёсьць уладальнікам «Залатой пальмавай галіны» Канскага кінафэстывалю (2002), «Залатога мядзьведзя» Бэрлінскага кінафэстывалю (1966), «Залатога льва» Вэнэцыянскага кінафэстывалю за прыжыцьцёвыя дасягненьні, «Оскара», «Сэзара», «Залатога Глёбуса» і прэміі «BAFTA» за найлепшую рэжысуру, а таксама «Эўрапейскай кінапрэміі» за найлепшы фільм, рэжысуру і ўнёсак у разьвіцьцё кіно.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.