мястэчка ў Беларусі From Wikipedia, the free encyclopedia
Дры́бін — мястэчка ў Беларусі, на рацэ Проні. Адміністрацыйны цэнтар Дрыбінскага раёну Магілёўскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 2945 чалавек[1]. Знаходзіцца за 64 км на паўночны ўсход ад Магілёва, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Цёмны Лес (лінія Ворша — Крычаў). Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з Магілёвам і Горкамі.
Дрыбін лац. Drybin | |||||
Аўтобусная станцыя | |||||
| |||||
Першыя згадкі: | 1569 | ||||
Краіна: | Беларусь | ||||
Вобласьць: | Магілёўская | ||||
Раён: | Дрыбінскі | ||||
Вышыня: | 179 м н. у. м. | ||||
Насельніцтва: | 2945 чал. (2018)[1] | ||||
Часавы пас: | UTC+3 | ||||
Тэлефонны код: | +375 2248 | ||||
Паштовыя індэксы: | 213971 | ||||
СААТА: | 7223551000 | ||||
Нумарны знак: | 6 | ||||
Геаграфічныя каардынаты: | 54°7′10″ пн. ш. 31°5′35″ у. д. | ||||
Дрыбін на мапе Беларусі ± ![]() ![]() Дрыбін | |||||
![]() |
Дрыбін — даўняе мястэчка гістарычнай Амсьціслаўшчыны, вядомае тутэшымі шапаваламі, якія распрацавалі ўласную ўмоўную мову — «катрушніцкі лемезень».
Упершыню Дрыбін упамінаецца ў XVI ст. як шляхецкае ўладаньне ў Амсьціслаўскім ваяводзтве. У XVII ст. існаваў Новы Дрыбін. Канцлер Леў Сапега ў сваім тэстамэнце 1633 году ўпамянуў «вёску і пушчу Дрыбінскую»[2].
У вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) Дрыбін апынуўся ў цэнтры баявых дзеяньняў: 8 кастрычніка 1660 году непадалёк ад яго абаронцы Вялікага Княства Літоўскага пад камандаю гетмана вялікага Паўла Яна Сапегі здабылі перамогу над маскоўскімі захопнікамі. За часамі Вялікай Паўночнай вайны (1700—1721) у 1708 годзе мястэчка спалілі расейскія войскі[3].
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) Дрыбін апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Чавускім павеце Магілёўскай губэрні. Мястэчка было цэнтрам маёнтку Цеханавецкіх. На 1784 год тут быў 181 двор, дзеяла царква, працавалі 25 крамаў і млын. У 1830 годзе ў Дрыбіне заснавалі вінакурню. У 1845 годзе выбухнула выступленьне сялянаў супраць прыгоннага права, жорстка здушанае расейскімі салдатамі[3].
На 1848 год у Дрыбіне было 95 двароў, дзеяла драўляная царква, існаваў мост на сваях цераз раку Проню. На 1860 год у мястэчку было 167 драўляных дамоў, дзеялі царква і 2 малітоўныя дамы, працавала вінакурня. У 1862 годзе адкрылася расейская народная вучэльня (у 1889 годзе тут навучаліся 50 хлопчыкаў і 16 дзяўчынак). За часамі нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) 24 красавіка 1863 году на шляху да Расна ў Дрыбіне на адпачынак спыняўся Горацкі паўстанцкі аддзел пад камандаю Л. Зьвяждоўскага. У 1872 і 1883 гадох у мястэчку заснавалі 3 маслабойні. У 1877 годзе Дрыбін перайшоў у валоданьне Ўрангеля фон Гюбэнталя. На 1880 год тут было 250 двароў, дзеялі царква і 2 малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, школа пісьменнасьці, лякарня, 2 млыны і 30 крамаў; штогод праводзіўся кірмаш. Апроч сельскай гаспадаркі, жыхары займаліся промысламі, найбольш вядомымі былі дрыбінскія шапавалы, якія распрацавалі сваю ўмоўную мову — «катрушніцкі лемезень». У 1890 годзе ў мястэчку заснавалі другую вінакурню, у 1899 годзе — яшчэ адну. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у Дрыбіне было 330 двароў, дзеялі царква, 4 сынагогі і малітоўны дом, працавалі школа граматы, народная вучэльня, валасная ўправа, хлебазапасны магазын, вадзяны млын, 34 крамы і 2 шынкі. У 10-ю пятніцу па Вялікдні адбываўся кірмаш. Побач зь мястэчкам існавалі фальварак Дрыбін (3 двары, капліца і млын) і вёска Стары Дрыбін (81 двор), а таксама сядзіба сьвятара Дрыбінскай царквы. З 1903 году ў мястэчку дзеяла пажарнае таварыства, у 1910—1911 гадох адкрыліся пошта і ашчадная каса. На 1909 год у Дрыбіне было 315 драўляных будынкаў.
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Дрыбін абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Дрыбін вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам раёну (з 16 верасьня 1959 да 29 сьнежня 1989 году быў цэнтрам сельсавету). На 1926 год у мястэчку было 427 двароў. У 1930-я гады тут працавалі вадзяны і нафтавы млыны, кузьня, кравецкая майстэрня «Чырвоная ігла» (з 1907 году; 22 работнікі), шавецкая майстэрня, арцель «Смычка» (з 1930 году; 16 работнікаў), смалакурны завод, арцель «Смалапрадукцыя» (з 1927 году; 23 работнікі), хлебапякарня (з 1930 году; 2 работнікі), крухмальны завод (з 1929 году), масларобча-сыраварны завод (з 1929 году), шапавальны завод[4]. На 1941 год у Дрыбіне было 320 двароў. У Другую сусьветную вайну з 14 ліпеня 1941 да 2 кастрычніка 1943 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.
На 1985 год у Дрыбіне было 612 двароў. У лістападзе 1996 году да яго далучылі вёску Стары Дрыбін. У 1997 годзе Дрыбін атрымаў афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу, у гэты час тут было 1103 двары. 26 сакавіка 2003 году афіцыйна зацьвердзілі герб мястэчка.
У Дрыбіне працуюць сярэдняя школа, школа мастацтваў.
Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляюць лякарня і паліклініка.
Дзеюць 2 бібліятэкі, палац культуры.
Папярэдні праект забудовы і плянаваньня Дрыбіна распрацавалі ў 1982 годзе. Мястэчка мае прастакутны плян. Галоўная вуліца арыентуецца з захаду на ўсход. На ёй разьмяшчаюцца асноўныя мураваныя грамадзкія будынкі. На поўнач і поўдзень ад галоўнай праходзяць другарадныя вуліцы. Забудова двухбаковая, шчыльная. Жылыя дамы пераважна драўляныя сядзібнага тыпу. У 1990-я гады ў зьвязку з аднаўленьнем Дрыбінскага раёну і наданьнем мескага статусу ў Дрыбіне разгарнулася значнае будаваньне.
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці.
Дзее Дрыбінскі гістарычна-этнаграфічны музэй. Спыніцца можна ў гасьцініцы «Дрыбін»[13].
За 1 км на паўднёвы захад ад мястэчка знаходзіцца старажытны курган і 2 археалягічныя стаянкі каменнага веку.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.