From Wikipedia, the free encyclopedia
Шәтт-әл-Ғәрәп[1] (ғәр. شط العرب; рус. Шатт-эль-Ара́б — һүҙмә-һүҙ «Ғәрәп яры»; фарсыса اروندرود — Эрвендруд) — Ираҡтағы һәм Ирандағы йылға, Ираҡтың Эль-Курн ҡалаһы эргәһендә Тигр менән Евфрат ҡушылған урында барлыҡҡа килгән. Оҙонлоғо — 195 км. Бассейн майҙаны 1 млн км² ашыу (Тигр һәм Евфрат бассейндарын үҙ эсенә ала)[2].
Шәтт-әл-Ғәрәп | |
---|---|
ғәр. شط العرب, фарсы اروندرود | |
![]() Шәтт-әл-Ғәрәп Бәсра янында | |
Характеристика | |
Оҙонлоғо | 195 км |
Һыу сығымы | 1500 м³/с |
Һыу ағымы | |
Инеше | ҡушылған йылғалар: Тигр менән Евфрат |
· Урынлашыуы | Эль-Курна ҡалаһы яны |
· Координаталар | 31°00′15″ с. ш. 47°26′32″ в. д._type:river&title=%D0%A8%D3%99%D1%82%D1%82+%D3%99%D0%BB-%D2%92%D3%99%D1%80%D3%99%D0%BF%2C+%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%88 HGЯO |
Тамағы | Фарсы ҡултығы |
· Урынлашыуы | Эль-Кишла янында |
· Бейеклеге | 0 м |
· Координаталар | 29°56′13″ с. ш. 48°36′28″ в. д.HGЯO |
Урынлашыуы | |
Һыу бассейны | Фарсы ҡултығы |
Илдәр | ![]() ![]() |
Шәтт-әл-Ғәрәп Викимилектә |
Уртаса һыу сығымы-1500 м³/с[2] . Көньяҡ-көнсығышҡа табан, тәүҙә Ираҡ территорияһы буйлап, артабан Әбү әл-Хәсиб ҡалаһынан һуң — Ираҡ менән Иран араһындағы сик буйлап аға. Ираҡ ҡалаһы Фао янында Фарсы ҡултығына ҡоя.
Йылға инде тарихи осорҙа Фарсы ҡултығы кимәленең әкренләп түбәнәйеүе һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән. Ул барлыҡҡа килгәнгә тиклем Тигр һәм Евфрат ҡултыҡҡа бойондороҡһоҙ рәүештә ҡойған[3].
Тигр һәм Евфрат бассейндары һыуҙарын ауыл хужалығы биләмәләрен һуғарыуға, электр энергияһы етештереүгә интенсив рәүештә тотоноу һәм һыуҙы таҙартып торған һаҙлыҡтарҙы киптереү урындағы экосистемаларҙы емерә, һыу тоҙлолоғоноң артыуына килтерә (2010 йылдарға ул 2 промилленән аша, ауыл хужалығы культураларынан бындай һыу тоҙға иң сыҙамлы финик пальмаһы сорттары өсөн генә яраҡлы)[4][5].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.