From Wikipedia, the free encyclopedia
Алекса́ндр Серафи́мович Серафимо́вич (ысын фамилияһы — Попо́в; 1863 йылдың 7 [19] ғинуарында Дон казактары ғәскәре өлкәһенең Нижне-Курмоярская станицаһы — 1949 йылдың 19 ғинуары Мәскәү) — СССР яҙыусыһы. Беренсе дәрәжәләге Сталин премияһы лауреаты (1943). 1918 йылдан РКП(б) ағзаһы.
Александр Серафимович | |
![]() | |
Исеме: |
Александр Серафимович Попов |
---|---|
Тыуған урыны: |
Нижне-Курмоярская станицаһы, |
Вафат булған урыны: | |
Эшмәкәрлеге: | |
Йүнәлеше: |
социалистик реализм |
Жанр: | |
Әҫәрҙәре яҙылған тел: | |
Премиялары: | |
Наградалары: |
Ҡалып:Медаль "За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.", Ҡалып:Медаль "Мәскәүҙең 800-йыллығы" |
1863 йылдың 7(19) ғинуарында Нижнекурмоярская станицаһында (әлеге Ростов өлкәһе Цимлянский районы) тыуған. Атаһы- Дон казагы, полк казначейы, Дон казак ғәскәрҙәре яһауылы булған. Бала сағы Польшала, атаһы хеҙмәт иткән ерҙә үткән. 1873 йылда ғаиләләре менән Дон буйына, Усть — Медведицкая станицаһына ҡайталар.
Усть — Медведицкая гимназияһын тамамлай (1883). 1883 йылда Петербург университетының физика-математика факультетына ингәс, Александр Попов революционер студенттар араһына барып эләгә, түңәрәктә марксизм менән таныша. Революцион хәрәкәттә ҡатнашҡаны өсөн (А. И. Ульянов менән бергә һәм батша Александр III ғүмеренә янаған өсөн А.Попов ҡулға алына һәм Архангельск губернаһына һөрөлә. Һөргөндә Пинегала беренсе «Боҙ утрауында» («На льдине») тигән хикәйәһен яҙа, ул Серафимович псевдонимы менән «Русские ведомости» гәзитендә 1889 йылда донъя күрә. Һөргөндән һуң Серафимович Дон буйында полиция күҙәтеүе аҫтында йәшәй, әҙәби әҫәрҙәр ижад итеүен дауам итә.
1902 йылда Мәскәүгә күсеп килә, «Среда» исемле әҙәби түңәрәк ағзаһы булып тора.
Беренсе донъя һуғышы ваҡытында Серафимович «Русские ведомости» гәзитенең хәрби хәбәрсеһе була.
Октябрь революцияһын һис шикһеҙ ҡабул итә. 1918 йылда «Известия» гәзитенең әҙәби бүлеген етәкләй.
Серафимовичтың төп әҫәре — «Тимер дарьяһы» («Железный поток») повесы, ул Октябрь революцияһынан һуң иң мөһим әҙәби ваҡиғаларҙың береһе тип иҫәпләнә. Унда ысын булған ваҡиғалар, Е. И. Ковтух (романда Кожух) Тамань армияһының 1918 йылғы походы, тасуирлана.
1926 йылдың ноябренән 1929 йылдың авгусына тиклем «Октябрь» журналының баш редакторы булып эшләй. 1934 йылда СССР-ҙың Яҙыусылар союзының Президиумы ағзаһы итеп һайлана.
ВКП(б)-ның XVI съезы делегаты. 1934 йылда СССР-ҙың Яҙыусылар союзының Президиумы ағзаһы итеп һайлана.
1949 йылдың 19 ғинуарында вафат була. Мәскәүҙә Новодевичье зыяратында ерләнгән (1-се һанлы участка).
А. С. Серафимовичтың улы Анатолий Граждандар һуғышы ваҡытында һәләк булған.
1933 йылда Усть-Медведицкая станицаһының исеме Серафимович тип үҙгәртелә (хәҙерге Волгоград өлкәһендәге ҡала).
Серафимович ҡалаһында 1949 йылдың 17 майында яҙыусыға дача итеп бирелгән өйҙә А. С. Серафимовичтың әҙәби йорт-музейы асыла. 1989 йылда Усть — Медведицкаяның 400 йыллығына Усть — Медведицкая казактары тарихи дәүләт музейы асыла, уның составына Серафимовичтың музейы ла инә[1].
1949 йылда Волгоград дәүләт педагогия университетына яҙыусының исеме бирелә. 1981 йылда вуздың төп бинаһы алдында А. С. Серафимовичтың бюсы ҡуйыла. Университет яҙыусының исемен бер нисә тиҫтә йыл йөрөтә.
Серафимович урамдары Мәскәүҙә, Минскиҙа, Ҡазанда, Белгородта, Кировта, Энгельста (Саратов өлкәһе), Архангельскиҙа, Петрозаводскиҙа, Дондағы Ростовта, Геленджикта, Мәскәү өлкәһе Томилино ҡасабаһында, Новосибирскиҙа, Воронежда урам һәм тыҡырыҡ, Украинаның Донецк өлкәһе Макеевка ҡалаһында, Украинаның Луганск өлкәһе Брянка ҡалаһында бар.
Мезень ҡалаһында (Архангельск өлкәһендә), Владикавказда, шулай уҡ Ульяновскиҙа Серафимович урамы бар.
Яҙыусы 1896 йылдың 15 декабренән алып 1898 йылдың 18 ғинуарына тиклем Мариуполдә йәшәгән Георгиевская урамындағы 37 һанлы йортта иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылған. А. С. Серафимович исеме шулай уҡ ҡаланың Ильичевск районындағы бер урамға бирелгән.
Статья основана на материалах Литературной энциклопедии 1929—1939.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.