From Wikipedia, the free encyclopedia
Грузия халҡының дөйөм иҫәбе (өлөшләтә танылған Көньяҡ Осетия һәм Абхазиянан тыш) 2018 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 3 729 600 кеше тәшкил иткән[2], 2017 йылдың 1 ғинуарында — 3 726 400 кеше[2], 2016 йылдың 1 ғинуарында — 3 728 600 кеше[2], 2014 йылдың 1 ғинуарында — 4 490 500 кеше[2], 2013 йылдың 1 ғинуарында — 4 483 800 кеше[3].
Грузия халҡы | |
Дәүләт |
![]() |
---|---|
Урын | Грузия |
Имеет перепись населения | Перепись населения Грузии 2014[d] һәм Перепись населения Грузии 2002[d] |
Смертность | 15,504[1], 14,936[1], 14,534[1], 13,664[1], 12,923[1], 12,684[1], 12,09[1], 11,62[1], 10,931[1], 10,923[1], 10,515[1], 10,521[1], 10,333[1], 10,247[1], 10,128[1], 10,13[1], 10,127[1], 9,959[1], 9,988[1], 9,874[1], 9,817[1], 9,783[1], 9,903[1], 10,067[1], 9,918[1], 9,998[1], 10,267[1], 10,369[1], 10,634[1], 10,975[1], 11,012[1], 10,569[1], 10,652[1], 10,814[1], 11,125[1], 11,482[1], 11,409[1], 11,463[1], 11,633[1], 11,445[1], 11,876[1], 12,318[1], 12,194[1], 12,418[1], 12,783[1], 12,576[1], 12,531[1], 12,603[1], 12,963[1], 12,88[1], 13,976[1], 15,809[1], 15,403[1], 14,271[1], 13,98[1], 13,228[1], 12,506[1], 11,745[1], 11,134[1], 10,691[1], 10,049[1], 10,044[1], 10,157[1], 10,499[1], 10,73[1], 11,062[1], 11,188[1], 11,587[1], 12,347[1], 12,691[1], 12,411[1] һәм 15,166[1] |
![]() |
2014 йылдың 4 ноябренә ҡарата йән иҫәбен алыу һөҙөмтәләренә ярашлы Грузия халҡының һаны 3 713 804 кеше тәшкил иткән, шул иҫәптән ҡала халҡы — 2 122 623 кеше (57,15 %) һәм ауыл халҡы — 1 591 181 кеше (42,85 %)[4][5]
Ир-егеттәр халыҡтың 47,7 %, ә ҡатын-ҡыҙҙар 52,3 % тәшкил итә. Ир-егеттәрҙең уртаса ғүмер оҙонлоғо — 70,1 йәш, ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡы — 78,6 йәш, ә дөйөм уртаса күрһәткес 74,4 йәш тәшкил итә[6].
Грузия халҡы
иҫәбенең динамикаһы[2][7][8][9]
Йыл | бөтәһе мең кеше |
шул иҫәптән Көньяҡ Осетияһыҙ һәм Абхазияһыҙ |
1900 | 2 000,0 | ... |
1959 | 4 044,0 | 3 542,5 |
1970 | 4 686,4 | 4 099,0 |
1979 | 4 993,0 | 4 409,5 |
1989 | 5 499,9 | 4 875,8 |
1990 | 5424,4 | ... |
1991 | 5453,3 | ... |
1992 | 5467,4 | ... |
1993 | 5345,8 | ... |
1994 | 4929,9 | ... |
1995 | 4794,2 | ... |
1996 | 4674,5 | ... |
1997 | 4558,4 | ... |
1998 | 4504,9 | ... |
1999 | 4469,8 | ... |
2000 | 4435,2 | ... |
2001 | 4401,4 | ... |
2002 | 4371,5 | 4 361,9 |
2003 | 4342,6 | ... |
2004 | 4315,2 | ... |
2005 | 4321,5 | ... |
2006 | 4401,3 | 4 384,4 |
2007 | 4394,7 | 4 377,8 |
2008 | 4382,1 | 4 365,2 |
2009 | 4385,4 | 4 368,5 |
2010 | 4436,4 | 4 436,4 |
2011 | 4469,2 | 4 469,2 |
2012 | 4497,6 | 4 497,6 |
2013 | 4483,8 | 4 483,8 |
2014 | 4490,5 | 4 490,5 |
2015 | 3721,9 | 3 721,9 |
2016 | 3728,6 | 3 728,6 |
2017 | 3726,4 | 3 726,4 |
2018 | 3729,6 | 3 729,6 |
Халыҡ иҫәбе[10][2] | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 |
3 528 000 | ▲3 585 000 | ▲3 646 000 | ▲3 710 000 | ▲3 775 000 | ▲3 839 000 | ▲3 904 000 | ▲3 967 000 |
1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 |
▲4 031 000 | ▲4 044 000 | ▲4 129 200 | ▲4 189 900 | ▲4 258 000 | ▲4 325 000 | ▲4 389 000 | ▲4 450 000 |
1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 |
▲4 504 900 | ▲4 556 000 | ▲4 598 000 | ▲4 640 000 | ▲4 674 400 | ▲4 728 600 | ▲4 778 000 | ▲4 818 000 |
1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 |
▲4 856 000 | ▲4 895 400 | ▲4 920 000 | ▲4 960 000 | ▲4 986 000 | ▲4 993 182 | ▲5 029 100 | ▲5 071 000 |
1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 |
▲5 100 000 | ▲5 134 000 | ▲5 167 000 | ▲5 230 000 | ▲5 234 000 | ▲5 266 000 | ▲5 396 700 | ▲5 400 841 |
1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 |
▲5 424 400 | ▲5 453 300 | ▲5 467 400 | ▼5 345 800 | ▼4 929 900 | ▼4 794 200 | ▼4 674 500 | ▼4 558 400 |
1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 |
▼4 504 900 | ▼4 469 800 | ▼4 435 200 | ▼4 401 400 | ▼4 371 534 | ▼4 342 600 | ▼4 315 200 | ▲4 321 500 |
2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
▲4 401 292 | ▼4 394 702 | ▼4 382 070 | ▲4 385 429 | ▲4 436 400 | ▲4 469 200 | ▲4 497 617 | ▼4 483 800 |
I.2014 | XI.2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | ||
▲4 490 500 | ▼3 713 804 | ▲3 721 900 | ▲3 728 600 | ▼3 726 400 | ▲3 729 600 |
Грузия халыҡтары донъя конгрессының вице-президенты, Урыҫ һәм грузин халыҡтары берҙәмлеге фондының президенты В. К. Хомерики буйынса, Грузияла халыҡ һаны уның властары тарафынан бик юғары итеп күрһәтелгән (айырым әйткәндә һайлауҙар барышында махинайиялар уҙғарыу өсөн) һәм ысынында 2010 йылдың майында 3,5—3,7 млн кеше (1,6 миллиондан 2 миллионға тиклем граждандар сит илгә сыыҡан) тәшкил иткән, ә рәсми мәғлүмәттәргә ярашлы 2009—2010 йылдарҙа 4,39—4,44 млн кеше иҫәпләнгән[11][12].
Яңы властар тарафынан уҙғарылған 2014 йылғы йән иҫәбен алыу буйынса ысынлапта Грузия халҡының һаны 3,7 миллион кеше икәнен күрһәтте.
Грузияның төп халҡын тәшкил итәләр: грузиндар, әзербайжандар, әрмәндәр, урыҫтар, осетиндар, курдтар (езидтар), һәм шулай уҡ гректар, кистиндар (чечендар), украиндар, йәһүдтәр (шул иҫәптән грузин йәһүдтәре, курд йәһүдтәре (лахлухтар) һәм ашкеназдар), абхаздар, ассирийҙар, аварҙар һәм башҡалар.
Милләт | 1989 [13][14] | % | 2002 [15][14] | % | 2014 [16][17] | % |
---|---|---|---|---|---|---|
Бөтәһе | 5400841 | 100,00% | 4371535 | 100,00% | 3713804 | 100,00% |
Грузиндар | 3787393 | 70,13% | 3661173 | 83,75% | 3224564 | 86,83% |
Әзербайжандар | 307556 | 5,69% | 284761 | 6,51% | 233024 | 6,27% |
Әрмәндәр | 437211 | 8,10% | 248929 | 5,69% | 168102 | 4,53% |
Урыҫтар | 341172 | 6,32% | 67671 | 1,55% | 26453 | 0,71% |
Осетиндар | 164055 | 3,04% | 38028 | 0,87% | 14385 | 0,39% |
Езидтар[18] | 18329 | 0,42% | 12174 | 0,33% | ||
Украиндар | 52443 | 0,97% | 7039 | 0,16% | 6034 | 0,16% |
Кистиндар[19] | 7110 | 0,16% | 5697 | 0,15% | ||
Гректар | 100324 | 1,86% | 15166 | 0,35% | 5544 | 0,15% |
Ассирийҙар | 6206 | 0,11% | 3299 | 0,08% | 2377 | 0,06% |
Йәһүдтәр | 24795 | 0,46% | 3772 | 0,09% | ||
Абхаздар | 95853 | 1,77% | 3527 | 0,08% | ||
Курдтар | 33331 | 0,62% | 2514 | 0,06% | ||
Аварҙар | 4230 | 0,08% | 1996 | 0,05% | ||
Чечендар | 609 | 0,01% | 1271 | 0,03% | ||
Поляктар | 2014 | 0,04% | 870 | 0,02% | ||
Молдавандар | 2842 | 0,05% | 824 | 0,02% | ||
Немецтар | 1546 | 0,03% | 651 | 0,01% | ||
Белорустар | 8595 | 0,16% | 542 | 0,01% | ||
Сиғандар | 1744 | 0,03% | 472 | 0,01% | ||
Төрөктәр | 1375 | 0,03% | 441 | 0,01% | ||
Удиндар | 93 | 0,00% | 203 | 0,00% | ||
Болгарҙар | 671 | 0,01% | 138 | 0,00% | ||
Литвалар | 977 | 0,02% | 134 | 0,00% | ||
Латыштар | 530 | 0,01% | 91 | 0,00% | ||
Эстондар | 2316 | 0,04% | 59 | 0,00% | ||
Фарсылар | 123 | 0,00% | 46 | 0,00% | ||
Чехтар | 101 | 0,00% | 46 | 0,00% | ||
Лезгиндар | 720 | 0,01% | 44 | 0,00% | ||
Ингуштар | 170 | 0,00% | 0 | 0,00% | ||
Башҡалар | 21846 | 0,40% | 2349 | 0,05% | 14346 | 0,39% |
Күрһәтмәгән/яуап бирмәгән | 1104 | 0,03% |
Йән иҫәбен алыу йылы | Грузиндар | Әзербайжандар | Әрмәндәр | Урыҫтар | Осетиндар | Езидтар |
---|---|---|---|---|---|---|
1926[20] | 66,80% | 5,20% | 11,50% | 3,60% | 4,20% | |
1939[21] | 61,40% | 5,30% | 11,70% | 8,70% | 4,20% | |
1959[22] | 64,30% | 3,80% | 11,00% | 10,10% | 3,50% | |
1970[23] | 62,80% | 4,60% | 9,70% | 8,50% | 3,20% | |
1979[24] | 68,80% | 5,10% | 9,00% | 7,40% | 3,20% | |
1989[25] | 70,70% | 5,70% | 8,10% | 6,30% | 3,00% | |
2002 [26][27] | 83,80% | 6,50% | 5,70% | 1,50% | 0,80% | 0,42% |
2014[26] | 86,83% | 6,27% | 4,53% | 0,71% | 0,39% | 0,33% |
край | бөтә- һе | Гру- зин- дар | % | Әзер- бай- жан- дар | % | Әр- мән- дәр | % | Урыҫ- тар | % | Осе- тин- дар | % | Езид- тар | % | Ук- раин- дар | % | Кис- тин- дар | % | Грек- тар | % |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
ГРУЗИЯ | 3713804 | 3224564 | 86,83% | 233024 | 6,27% | 168102 | 4,53% | 26453 | 0,71% | 14385 | 0,39% | 12174 | 0,33% | 6034 | 0,16% | 5697 | 0,15% | 5544 | 0,15% |
Аджария | 333953 | 320742 | 96,04% | 340 | 0,10% | 5461 | 1,64% | 3679 | 1,10% | 101 | 0,03% | 81 | 0,02% | 793 | 0,24% | 4 | 0,00% | 575 | 0,17% |
Гурия | 113350 | 111168 | 98,07% | 34 | 0,03% | 1228 | 1,08% | 564 | 0,50% | 30 | 0,03% | 17 | 0,01% | 141 | 0,12% | 0 | 0,00% | 28 | 0,02% |
Имеретия | 533906 | 530288 | 99,32% | 106 | 0,02% | 709 | 0,13% | 1384 | 0,26% | 143 | 0,03% | 6 | 0,00% | 398 | 0,07% | 0 | 0,00% | 109 | 0,02% |
Кахетия | 318583 | 271298 | 85,16% | 32354 | 10,16% | 2191 | 0,69% | 1921 | 0,60% | 2526 | 0,79% | 504 | 0,16% | 202 | 0,06% | 5581 | 1,75% | 158 | 0,05% |
Мцхета-Мтианети | 94573 | 89343 | 94,47% | 2316 | 2,45% | 291 | 0,31% | 252 | 0,27% | 1327 | 1,40% | 61 | 0,06% | 80 | 0,08% | 2 | 0,00% | 55 | 0,06% |
Рача-Лечхуми һәм Түбәнге Сванетия | 32089 | 31977 | 99,65% | 1 | 0,00% | 9 | 0,03% | 29 | 0,09% | 28 | 0,09% | 0 | 0,00% | 9 | 0,03% | 0 | 0,00% | 7 | 0,02% |
Самегрело-Үрге Сванетия | 330761 | 328662 | 99,37% | 64 | 0,02% | 143 | 0,04% | 1173 | 0,35% | 46 | 0,01% | 1 | 0,00% | 312 | 0,09% | 0 | 0,00% | 55 | 0,02% |
Самцхе-Джавахетия | 160504 | 77498 | 48,28% | 89 | 0,06% | 81089 | 50,52% | 712 | 0,44% | 393 | 0,24% | 1 | 0,00% | 142 | 0,09% | 0 | 0,00% | 420 | 0,26% |
Квемо-Картли | 423986 | 217305 | 51,25% | 177032 | 41,75% | 21500 | 5,07% | 2631 | 0,62% | 810 | 0,19% | 305 | 0,07% | 510 | 0,12% | 25 | 0,01% | 2113 | 0,50% |
Шида-Картли | 263382 | 249479 | 94,72% | 5501 | 2,09% | 2072 | 0,79% | 758 | 0,29% | 4668 | 1,77% | 4 | 0,00% | 208 | 0,08% | 1 | 0,00% | 163 | 0,06% |
Тбилиси | 1108717 | 996804 | 89,91% | 15187 | 1,37% | 53409 | 4,82% | 13350 | 1,20% | 4313 | 0,39% | 11194 | 1,01% | 3239 | 0,29% | 84 | 0,01% | 1861 | 0,17% |
Совет осоронда төрөктәр-месхетиндар һәм понт гректары депортацияланған. 1980-се йылдар аҙағында төрөктәр этник низағтар һөҙөмтәһендә Үзбәкстанға ҡасырға мәжбүр булған, әммә Грузияға уларҙы индермәгәндәр — улар Краснодар крайында туҡталған, әммә урындағы властарға улар шулай уҡ кәрәкмәгән.
2004 йылдың февраленән Рәсәй һәм АҠШ хөкүмәттәре булышлығында, Миграция буйынса халыҡ-ара ойошма төрөк-месехтиндарҙы Краснодар крайынан АҠШ-ҡа күсереү буйынса программаны башлаған. Хәҙерге ваҡытта программа туҡтатылған[28].
2014 йылғы йән иҫәп мәғлүмәттәре буйынса Грузияла туған телдәр:[29]
2002 йылғы йән иҫәбе буйынса илдә һәм айырым милләттәрҙә туған тел:[31]
туған тел | бар- лығы | бөтә ил халҡынан % | гру- зин- дар | әзер- бай- жан- дар | әрмән- дәр | урыҫ- тар | осе- тин- дар | баш- ҡалар |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
грузин[30] | 3677995 | 84,14% | 3659413 | 934 | 5692 | 940 | 6189 | 4827 |
әзербайжан | 283632 | 6,49% | 71 | 283414 | 12 | 5 | 5 | 125 |
әрмән | 235653 | 5,39% | 15 | 19 | 235531 | 11 | 7 | 70 |
урыҫ | 83007 | 1,90% | 1493 | 385 | 7525 | 66652 | 389 | 6563 |
осетин | 31381 | 0,72% | 3 | - | 3 | - | 31372 | 3 |
башҡалар | 4256 | 0,10% | 178 | 9 | 166 | 63 | 66 | 3774 |
үҙ милләтенең теле | 4335202 | 99,17% | 3659413 | 283414 | 235531 | 66652 | 31372 | 58820 |
бөтә ил халҡы | 4371535 | 100,00% | 3661173 | 284761 | 248929 | 67671 | 38028 | 70973 |
2002 йылғы йән иҫәбен алыу буйынса туған телдән тыш башҡа телде ирекле белеүселәр:[31]
ирекле белеүселәр | бар- лығы | бөтә ил халҡынан % | гру зин- дар | әзер- бай- жан- дар | әр мән- дәр | урыҫ- тар | осе- тин- дар | баш- ҡалар |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
урыҫ | 1481481 | 33,89% | 1234293 | 75207 | 120543 | 742 | 13760 | 36936 |
грузин[30] | 221376 | 5,06% | 1243 | 43024 | 81414 | 36642 | 23527 | 35526 |
инглиз | 163333 | 3,74% | 153066 | 614 | 4018 | 3015 | 490 | 2130 |
немец | 51003 | 1,17% | 48749 | 161 | 744 | 789 | 151 | 409 |
әрмән | 21317 | 0,49% | 11852 | 517 | 6232 | 1281 | 112 | 1323 |
француз | 18764 | 0,43% | 17717 | 145 | 459 | 215 | 53 | 175 |
осетин | 8727 | 0,20% | 5214 | 16 | 52 | 54 | 3362 | 29 |
әзербайжан | 7518 | 0,17% | 4062 | 814 | 1075 | 485 | 94 | 988 |
башҡа | 38045 | 0,87% | 29290 | 1410 | 2560 | 1237 | 337 | 3211 |
үҙ милләтенең теле | 15970 | 0,37% | 1243 | 814 | 6232 | 742 | 3362 | 3577 |
бөтәһе | 2671585 | 61,11% | 2348539 | 181792 | 95618 | 27312 | 6038 | 12286 |
бөтә ил халҡы | 4371535 | 100,00% | 3661173 | 284761 | 248929 | 67671 | 38028 | 70973 |
2014 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы Грузияла артабанғы конфессиялар таралған:[32]
2014 йылдың 4 ноябренә ҡарата йән иҫәбен алыу һөҙөмтәләренә ярашлы Грузия халҡының һаны 3 713 804 кеше тәшкил иткән, шул иҫәптән ҡала халҡы — 2 122 623 кеше (57,15 %), шуларҙың 1 062 282 кешеһе Тбилисиҙа (регион-муниципалитет сиктәрендә — 1 108 717 кеше, йәғни ҡала халының яртыһынан күберәге (52,2 %)) йәшәй, 152 839 кеше Батумила, 147 635 кеше Кутаисила, 125 103 кеше Руставила, 48 143 кеше Горила, 42 998 кеше Зугдидила, 41 465 кеше Потила, 26 135 кеше Хашурила, 25 318 кеше Самтредиала, 21 596 кеше Сенакила, 20 814 кеше Зестафонила, 20 211 кеше Марнеулиҙа, 19 629 кеше Телавиа һәм башҡа тораҡ пункттарҙы йәшәй[4].
Картаның легендаһы:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.