From Wikipedia, the free encyclopedia
Suriya səhrası (Suriya çölü; ərəb. بادية الشام, Eş-Şam[1]) — səhra Yaxın Şərqdə Suriya, İordaniya[2], İraq və Səudiyyə Ərəbistanı ərazisində yerləşir. Səhra çöllüklərdən və qumlu sahələrdən ibarətdir. Səhranın sahəsi 1 milyon km² təşkil edir.
Suriya səhrası | |
---|---|
ərəb. بادية الشام | |
![]() Suriya səhrası | |
Ümumi məlumatlar | |
Sahəsi | 1,000,000 km² |
Yerləşməsi | |
33°20′00″ şm. e. 38°50′00″ ş. u. | |
Ölkələr | |
|
|
|
|
![]() |
Suriya səhrası son 12 min il öncə meydana gəlmişdir[3]. Uzun zaman səhrada həyat olmamışdır. Şərqdən xalqların köçü sayəsində insanlar müasir Suriya ərazisinə köç etməli olmuşdur. İlk dəfə bura amoreylər sonradan arameylər onları əvəz edir. Ən sonda isə ərazi ərəblər tərəfindən məskunlaşılır[4]). Səhranın əhalisi əsasən ərəb dialektində danışan beduinlərdir.
Bu səhra qərbdən Aralıq dənizi sahilləri, şimal və şərqdən Fərat çayı, cənubdan Nefud səhrası, cənub qərbdən isə Neqrv ilə əhatələnir[5].
Daşlı, qumlu ərazilərdən ibarətdir. Səhranın xüsusi ilə şimal, qərb hissələrdə vulkanik suxurlar üstünlük təşkil edir. Yüksəklik isə artır. Şimal-şərqə doğru Fərat çayına doğru isə yükdəklik azalır. İllik yağıntı 50–80 mm arasında dəyişir. Şimal, şimal-qərb hissədə yağıntının miqdarı 200–300 mm təşkil edir. Quraq ərazilərdə əsasən maldarlıq yayılmışdır.
Subtropik iqlim qurşağında yerləşir. Yanvar ayında orta aylıq temperatur +7 °S, iyulda isə +29 °S təşkil edir. Şaxtalar hər il müşahidə edilir. Yağıntı olduqca az düşür.
Səhranın səthi elədə zəngin bitki örtüyünə malik deyildir. Xüsusi ilə ot və kol bitkilərinə rast gəlinir. Burada Saksaul, Anabasis salsa, Yovşan kimi bitkilər yayılmışdır. Onların çoxu qış yağıntıları dövründə bitir.
XX əsrdə Suriya səhrasında Dəvəquşular[6], Birhürgüclü dəvələr[7]), eşşəklər yayılmışdı. Bu yaxınlara qədər burada Asiya şirlərini görmək olardı.
Hələ qədim zamanlardan səhra Mesopotomya ilə Aralıq dənizi arasında yerləşən yolların üzərində olmuşdur. Hazırda isə Dəməşq və Palmira arasında müasir avtomobil yolu fəaliyyət göstərir (2011-ci ildən başlanan vətəndaş müharibəsi vəziyyəti kəskin sürətdə dəyişmişdir). Mühüm nəqliyyat vastələrindən biridə boru nəqliyyatıdır. Hazırda istər Suriyanın daxili hasilatı və İran körfəzində yerləşən neft Aralıq dənizinə daşıyır.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.