From Wikipedia, the free encyclopedia
Qriqor Hammam – IV Xaçın knyazı, Albaniya knyazı[2], alim, yazıçı.
Qriqor Hammam Գրիգոր Համամ | |
---|---|
IV Xaçın knyazı | |
IX əsrin II yarısı – | |
Əvvəlki | Atrnerseh |
Sonrakı | Smbat — Aşağı Xaçın hakimi Vasak — Yuxarı Xaçın hakimi Saak Sevada — Girdiman hakimi |
893 – 897 | |
893 – 897 | |
Əvvəlki | titul yaradıldı |
Sonrakı | II Atrnerseh (oğlu) |
Şəxsi məlumatlar | |
Doğum tarixi | ? |
Vəfat tarixi | ? |
Fəaliyyəti | dilçi |
Uşaqları | Apuli, Smbat, Saak Sevada[1], II Atrnerseh[1], Vasak |
Ailəsi | Arranilər |
Dini | xristian |
Atrnersehin oğlu idi. Nə vaxt doğulduğu haqda məlumat yoxdur.
Arranın böyük bir hissəsini özünə tabe edən Qriqor, özündən əvvəlki Xaçın knyazlarından fərqli olaraq Kambisenanı da idarə etmişdi.[3] O, qısa müddətə olsa da,"ləğv edilmiş Alban dövlətini bərpa etmişdi." Moisey Kalankatlı onun haqqında yazır:
"Bundan sonra mömin knyaz Hammam tənəzzül etmiş Alban knyazlığını bərpa etdi, necə ki, Aşot Baqratuni bunu Ermənistanda etmişdi. Bu iki hadisə eyni vaxtda olmuşdu. Həmin Hammam bu həyatin faniliyi eşqinə öz qardaşının qanının tökülməsinin banisi idi və Allaha qarşı olan öz böyük günahlarını yumaq üçün kilsələr tikdirdi, bütün kasıb və ehtiyacı olanlar üçün böyük işlər gördü."
— Kalankatlı, III, XXII
893-cü ildə Qriqor Hammam Sacilər sülaləsindən olan Azərbaycan əmiri Məhəmməd ibn Əbu Sac tərəfindən tutulmuş erməni katolikosu II Georqu böyük məbləğ qarşılığında azad edərək Ermənistana göndərmişdi.[4]
Qriqor Hammam eyni zamanda "Suallar və Cavablar" (856–865) traktatının müəllifidir. Onun bir neçə dini-liturgiya xarakterli şeirləri də dövrümüzə çatmışdır. O, Frakiyalı Dionisiyanın qrammatikasının tərcüməsinin[5][6] və bir neçə başqa əsərin müəllifidir.[7] Qriqor Hammamın adının qeyd edildiyi iki kitabə dövrümüzə çatmışdır ki, onlardan da biri, Qeqarqunikdə 881-ci ilə aid kitabə (bu kitabədə o, özünü Qrqor Atrnersexyan adlandırır[8]), digəri isə Gavurqalada arxeoloji qazıntılar zamanı R. M. Vahidov tərəfindən aşkarlanmış kitabədir.[9] Həmçinin Qriqori Hammam tərəfindən yazılmış bir neçə akrostix şeir də məlumdur.
Səhl ibn Sunbatın nəvəsi olan Qriqorun beş oğlu olmuşdu. Qriqor Hammamın ölümündən sonra 890-cı illərin ortalarından onun oğulları Baqratuni sülaləsinin idarə etdiyi Ani çarlığından vassal asılılığını qəbul etmişdilər.[3]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.