Biseksuallıq və ya biseksualizm — həm kişi , həm də qadınlara, o cümlədən birdən çox genderə qarşı romantik cazibə, cinsi cazibə və ya seksual davranış.[1][2][3][4] Bu termin cinsiyyətindən və gender kimliyindən asılı olmayaraq insanlara romantik və ya cinsi cazibə bəsləmək mənasında da istifadə edilə bilər. Buna panseksuallıq da deyilir.[5][6][7]
Biseksual qürur bayrağı
Biseksuallıq termini əsasən kişilərə və qadınlara qarşı bəslənən romantik və ya seksual hissləri ifadə etmək üçün istifadə olunur.[1][2][8] Bu anlayış heteroseksuallıq və homoseksuallıq ilə birlikdə cinsi oriyentasiyanın üç əsas təsnifatından biridir. Biseksual kimlik hər iki cins üçün eyni cinsi cazibəyə bərabər olmaq məcburiyyətində deyil. Ümumiyyətlə, bir cinsdən digərinə nisbətən fərqli, lakin müstəsna olmayan cinsi seçimləri olan insanlar da özlərini biseksual hesab edirlər.[9]
Müasir elm adamları cinsi oriyentasiyanın dəqiq səbəbini bilmirlər. Buna baxmayaraq, onlar bunun genetik, hormonal və ekoloji amillərin mürəkkəb qarşılıqlı təsirindən qaynaqlandığını irəli sürürlər[10][11][12] və bunu seçim kimi qiymətləndirmirlər.[10][11][13] Cinsi oriyentasiyanın səbəbi ilə bağlı tək bir nəzəriyyə indiyədək geniş yayılmasa da, elm adamları biologiyaya əsaslanan nəzəriyyələrə üstünlük verirlər.[10] Xüsusilə kişilər üçün cinsi oriyentasiyanın bioloji səbəblərini dəstəkləyən daha çox dəlil var.[8][14][15]
Məlum tarix boyunca biseksuallıq müxtəlif insan cəmiyyətlərində[16] və heyvanlar aləmində[17][18][19] müşahidə edilmişdir. Buna baxmayaraq, biseksuallıq termini heteroseksuallıq və homoseksuallıq kimi XIX əsrdə ortaya çıxmışdır.[20]
Carroll JL. Sexuality Now: Embracing Diversity. Cengage Learning. 2015. səh.322. ISBN978-1305446038. 2021-11-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-09-23. Pansexuality is also sometimes included under the definition of bisexuality, since pansexuality rejects the gender binary and encompasses romantic or sexual attractions to all gender identities.
Rice, Kim. Pansexuality // Marshall Cavendish Corporation (redaktor). Sex and Society. 2. Marshall Cavendish. 2009. səh.593. ISBN978-0-7614-7905-5. 13 November 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 October 2012. In some contexts, the term pansexuality is used interchangeably with bisexuality, which refers to attraction to individuals of both sexes... Those who identify as bisexual feel that gender, biological sex, and sexual orientation should not be a focal point in potential relationships.
Soble, Alan. Bisexuality // Sex from Plato to Paglia: a philosophical encyclopedia. 1. Greenwood Publishing Group. 2006. səh.115. ISBN978-0-313-32686-8. Some bisexuals' attractions, however, appear to be gender 'blind'; that is, they are attracted to individuals independently of their sex- and gender linked attributes ... People with a gender-blind or 'pansexual' orientation are open not only to relations with men and women as traditionally figured in our society but also to relations with individuals who identify themselves as some combination of man/woman or some alternative gender entirely.
Lamanna, Mary Ann; Riedmann, Agnes; Stewart, Susan D. Marriages, Families, and Relationships: Making Choices in a Diverse Society. Cengage Learning. 2014. səh.82. ISBN978-1-305-17689-8. November 30, 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: February 11, 2016. The reason some individuals develop a gay sexual identity has not been definitively established – nor do we yet understand the development of heterosexuality. The American Psychological Association (APA) takes the position that a variety of factors impact a person's sexuality. The most recent literature from the APA says that sexual orientation is not a choice that can be changed at will, and that sexual orientation is most likely the result of a complex interaction of environmental, cognitive and biological factors...is shaped at an early age...[and evidence suggests] biological, including genetic or inborn hormonal factors, play a significant role in a person's sexuality (American Psychological Association 2010).
Gail Wiscarz Stuart. Principles and Practice of Psychiatric Nursing. Elsevier Health Sciences. 2014. səh.502. ISBN978-0-323-29412-6. November 30, 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: February 11, 2016. No conclusive evidence supports any one specific cause of homosexuality; however, most researchers agree that biological and social factors influence the development of sexual orientation.
Harper, Douglas. "Bisexuality". Online Etymology Dictionary. November 2001. 26 October 2004 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 February 2007.
Eva Cantarella. Bisexuality in the Ancient World, Yale University Press, New Haven, 1992, 2002. ISBN978-0-300-09302-5
Kenneth J. Dover. Greek Homosexuality, New York; Vintage Books, 1978. ISBN0-394-74224-9
Thomas K. Hubbard. Homosexuality in Greece and Rome, U. of California Press, 2003. ISBN0-520-23430-8
William Armstrong Percy, III. Pederasty and Pedagogy in Archaic Greece, University of Illinois Press, 1996. ISBN0-252-02209-2
Stephen O. Murray and Will Roscoe, et al. Islamic Homosexualities: Culture, History, and Literature, New York: New York University Press, 1997. ISBN0-8147-7468-7