From Wikipedia, the free encyclopedia
Nicosia (griegu: Λευκωσία, Lefkosia; turcu: Lefkoşa) ye la ciudá más grande de la islla de Xipre. Asitiada sobre'l ríu Pedieos, y al igual que la islla, la ciudá de Nicosia tamién ta estremada: la parte sur ye la capital de la República de Xipre, y la parte norte ye la capital de la República Turca del Norte de Xipre. Nos tiempos antiguos, la ciudá foi conocida como Ledra, y yera unu de los dolce reinos antiguos de la islla de Xipre. Nicosia foi la capital de la islla por más de mil años, y foi conquistada polos francos, los venecianos, los turcos y l'Imperiu británicu.
![]() | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||
| |||||
Alministración | |||||
País | ![]() | ||||
Distritu | Distritu de Nicosia | ||||
Tipu d'entidá | gran ciudá | ||||
Nome oficial |
Λευκωσία (el) Lefkoşa (tr) | ||||
Nome llocal | Λευκωσία (el) | ||||
Códigu postal |
1010–1107 | ||||
Xeografía | |||||
Coordenaes | 35°10′21″N 33°21′54″E | ||||
Superficie | 51.06 km² | ||||
Altitú | 220 m | ||||
Demografía | |||||
Población | 330 000 hab. (2015) | ||||
Porcentaxe |
100.92% de Distritu de Nicosia 28.92% de Xipre | ||||
Densidá | 6462,98 hab/km² | ||||
Más información | |||||
Prefixu telefónicu |
22 | ||||
Estaya horaria |
UTC+02:00 (horariu estándar) UTC+03:00 (horariu de branu) | ||||
Llocalidaes hermaniaes | Vilnius, Ámsterdam, Atenes, Ankara, Ciudá de Méxicu, Abu Dhabi, Lisboa, Estambul y Fuzhou | ||||
nicosia.org.cy | |||||
![]() |
El centru históricu de Nicosia ta zarráu dientro d'un gran muriu medieval construyíu polos venecianos. Esi muriu ye güei el monumentu más conocíu de la ciudá. Les puertes y los bastiones d'esi muriu güei afaen edificios importantes, como'l Conceyu. La parte norte de la ciudá ta ocupada pol gobiernu turcu chipriota, y funciona como capital de la República Turca del Norte de Xipre, un Estáu solu reconocíu per Turquía. Nicosia ye güei la única capital estremada del mundu.[1]
La ciudá desenvolver con un ritmu rápidu y tien un nivel de vida de los más altos nel mundu. Amás, ye la sede de la Universidá de Xipre y d'otros trés universidaes privaes.
El términu de Nicosia empieza a usase mientres la ocupación de la islla nel sieglu XII polos templarios , quien yeren incapaces de pronunciar Kallinikisis —nome de la ciudá mientres esa dómina—, polo que la empezaron a llamar Nicosia.[2]
Llocalmente úsase Leukosia o Lefkosia, que significa «ciudá blanca», en cuantes que Lefkoşa, nome que-y da la población turca, ye una mera deformación del segundu nome griegu.[ensin referencies]
Hai dos posibles oríxenes del nome griegu Lefkosia. Según la primer teoría, puede provenir de Lefkos, fíu de Ptolomeo I d'Exiptu, quien reconstruyó la ciudá nel sieglu III e. C. Alternativamente, el términu lefki significa "blancu" y podría faer referencia a los abondosos álamos blancos del ríu Pedieos.[2]
La ciudá tamién lleva'l nome de Lefkothea, diosa blanca.[2]
Nicosia foi fundada polos aqueos, provenientes de la rexón de la península de Peloponeso, llamada Acaya (en griegu clásicu Ἀχαΐα, Achaïa; griegu modernu Αχαΐα), dempués de la Guerra de Troya.
Conocida como Ledra o Ledrae en tiempos antiguos, la ciudá foi la sede de los reis de la Casa de Lusignan dende 1192. Pasó a formar parte de la República de Venecia en 1489 y cayó en manes de los turcos en 1571.
Nicosia sufrió un periodu d'estrema violencia antes d'independizase, y dende la invasión turca en 1974, parte de la zona norte de la ciudá tuvo dientro de les llendes d'una zona xixilada pola ONX na llamada Llinia Verde o "llinia Atila".
Magar les devastaciones provocaes polos invasores turcos,[ensin referencies] Nicosia, como les otres principales ciudaes de Xipre, caltién restos arqueolóxicos griegos yá dende'l llamáu periodu "arcaicu". A estos suman les interesantes arquitectures gótiques edificaes polos equivocadamente denominaos "francos" o "llatinos" a partir de les cruzaes y hasta la ocupación turca. Ente estes edificaciones destácase la catedral de Nicosia d'estilu góticu.
Como capital de la república, Nicosia ye'l centru políticu, económicu y cultural de Xipre. L'área del Gran Nicosia ta estremada en siete municipios, pero l'autoridá metropolitana ye'l mesmu conceyu de Nicosia -dientro de que les sos llendes establez la Constitución que tienen de tar los principales edificios gubernamentales. Los demás conceyos na ciudá son Strovolos, Lakatamia, Latsia, Aglandjia, Engomi y Dhometios Agios. Según la Constitución de Xipre, la ciudá de Nicosia estremar nun sector griegu y turcu, con dos alcaldes: un representante de la comunidá griega, que yera la mayoría, y una segunda representación de la comunidá turca. Los alcaldes y los miembros del Conseyu son nomaos pol Presidente de la República. Dende 1986, escoyer a los alcaldes y los miembros del Conseyu. L'alcalde y los conceyales son escoyíos por sufraxu popular direutu, pero en votaciones separaes -una pal alcalde y l'otru pa tolos conceyales. Les eleiciones municipales celébrense cada cinco años.
El Conceyu de Nicosia ta agora lideráu pola alcaldesa Eleni Mavrou (miembru enantes del partíu comunista AKEL), sofitáu pol so propiu partíu políticu, el Partíu Socialista EDEK y el Partíu Democráticu. El Conseyu ta compuestu de 26 conceyales, unu de los que ye teniente d'alcalde. El sector norte, pela so parte, tien el so propiu conceyu dende 1958.[3] Conceyos separaos pa les comunidaes grecochipriota y turcochipriota fueren establecíos pola alministración colonial británica antes de la fundación de la República de Xipre. Güei el Conceyu turcu de Nicosia sirve como'l Conceyu de Nicosia Norte, parte de la República Turca del Norte de Xipre.
L'alcalde y los conceyales exercen tolos poderes conferíos pola Llei de Sociedaes Municipales. Los sub-comités integraos polos miembros del Conseyu Municipal actúen namái nun nivel d'asesoramientu y d'alcuerdu a los procedimientos y regulaciones emitíes pol Conseyu.
L'alcalde ye l'autoridá executiva del conceyu, exerz un control xeneral y xestiona el Conseyu Municipal. El Conseyu ye responsable del nomamientu del personal contratáu pol conceyu. Tolos conceyos de la República de Xipre son miembros de la Unión de Conceyos de Xipre. El Comité Executivu ye l'órganu de gobiernu de la Unión. Esti Comité ye designáu d'ente los representantes de los conceyos por un periodu de dos años y mediu. L'alcalde de Nicosia ye'l Presidente de la Unión y el Presidente del Comité Executivu.
En cada unu de los lladrales del claustru, l'arcada que s'abrir al esterior presenta variaciones, reflexando la evolución de l'arquiteutura cisterciense a lo llargo de les obres del monesteriu. Asina, na galería más antigua, l'apertura al patiu faise al traviés d'arcos quebraos, que se vuelven trilobulados en tramos posteriores. L'arcada doble asitiar en columnes arrexuntaes con capiletes de variada ornamentación alegórica y vexetal.
Nicosia ye'l centru financieru, alministrativu y educativu de la República de Xipre y unu de los centros económicos y financieros más importantes del Mediterraneu oriental.
Na ciudá atopen les sedes de tolos Bancos Chipriotes como'l Bancu Marfin Popular, Bancu de Xipre Plantía:Griegu, Bancu Helénicο Plantía:Griegu y el Bancu Central de Xipre Plantía:Griegu.
En Nicosia tamién s'alluguen grandes empreses d'auditoría, fiscales y d'asesoramientu llegal como PWC, Deloitte, KPMG y Ernst & Young.
Según un estudiu recién d'UBS (agostu 2011), en términos de poder de paridá adquisitivu Nicosia ye la ciudá más rica del Mediterraneu y la décima del mundu en 2011.[4]
La ciudá de Nicosia cunta con establecimientos d'educación cimera públicos y privaos, a entrambos llaos de la Llinia Verde. Estos pueden clasificase n'instituciones universitaries y non universitaries.
Les primeres ufierten los graos de llicenciatura, magister y doctoráu, ente les cualos pueden cuntase a la Universidá de Xipre, Universidá de Nicosia, Universidá Frederick, Universidá Abierta de Xipre, Universidá Europea de Xipre.[5]
La Universidá de Xipre foi fundada en 1989 y l'ingresu de los primeros estudiantes foi en 1992. Tenía aproximao 5.300 estudiantes mientres el periodu 2007-2008, partíos en seis facultaes.
La Universidá de Xipre xunto cola Universidá Abierta de Xipre y la Universidá de Teunoloxía de Xipre (allugada en Limassol) son les úniques trés Universidaes públiques de la República de Xipre.[6]
La ciudá de Nicosia allugar en 35º 10' N 33º 21' Y, nel distritu de Nicosia, aproximao nel centru de la islla de Xipre. Alcontrar nel valle de Mesaoria o Mesarya, que ta delimitado pel norte pola cadena montascosa de Kyneria –tamién llamada montes Besparmak- y pel sur pelos montes de Troodos; d'orientación esti a oeste, ta formáu por depósitos sedimentarios d'orixe fluvial y algama poco altor, alredor de 180 msnm en Nicosia.[7]
![]() ![]() | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Mes | Xin | Feb | Mar | Abr | May | Xun | Xnt | Ago | Set | Och | Pay | Avi | añal |
Temperatura máxima media (°C) | 15.5 | 15.9 | 19.2 | 24.3 | 29.7 | 34.3 | 37.2 | 36.9 | 33.5 | 29.0 | 22.1 | 17.0 | 26.2 |
Temperatura media (°C) | 10.6 | 10.6 | 13.1 | 17.1 | 22.3 | 26.9 | 29.7 | 29.4 | 26.2 | 22.3 | 16.3 | 12.0 | 19.7 |
Temperatura mínima media (°C) | 5.7 | 5.2 | 7.0 | 10.2 | 14.8 | 19.4 | 22.2 | 21.9 | 18.8 | 15.6 | 10.4 | 7.1 | 13.2 |
Precipitación total (mm) | 54.7 | 41.6 | 28.3 | 19.9 | 23.5 | 17.6 | 5.8 | 1.3 | 11.7 | 17.4 | 54.6 | 65.8 | 342.2 |
Díes de precipitaciones (≥ 1 mm) | 7.3 | 6.5 | 5.4 | 3.5 | 2.7 | 1.3 | 0.5 | 0.1 | 0.6 | 2.8 | 4.7 | 7.7 | 43.1 |
Hores de sol | 182.9 | 200.1 | 238.7 | 267.0 | 331.7 | 369.0 | 387.5 | 365.8 | 312.0 | 275.9 | 213.0 | 170.5 | 3314.1 |
Fonte: Meteorological Service (Cyprus)[8] |
La ciudá de Nicosia cunta con un estadiu de fútbol, l'Estadiu GSP, con capacidá pa más de 22,000 espectadores. Nesti estadiu de fútbol xueguen los equipos locales APOEL Nicosia, Olympiakos Nicosia FC y AC Omonia.
En baloncestu destaquen equipos locales como Achilleas, APOEL BC y Omonia BC.
Les ciudaes hermaniaes con Nicosia son les siguientes:[9]