From Wikipedia, the free encyclopedia
Horus ("l'eleváu") yera'l dios celeste na mitoloxía exipcia. Considerábase-y como'l iniciador de la civilización exipcia. Yera'l dios del cielu, de la guerra y de la caza.[ensin referencies] El so nome exipciu yera Hor (Ḥr); Horus ye'l so nome helenizado (Ώρος). La deidá griega asociada foi Apolo Febo. Yera'l fíu de Isis y Osiris.
Horus | ||
---|---|---|
![]() | ||
Información | ||
Sexu | masculín | |
Conexones | Mitoloxía exipcia | |
Cónxuxe | Hathor | |
Padres |
Osiris, Geb (es) ![]() ![]() ![]() | |
Fíos |
Quatre fills d'Horus (es) ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |
[editar datos en Wikidata] |
Horus foi representáu como un ferre o un home con cabeza de ferre, cola Corona Doble. Tamién, como un discu solar con ales de ferre esplegaes, sobre les puertes y nes sales de los templos; y con forma d'esfinxe como Harmajis. El símbolu xeroglíficu del ferre posáu sobre una percha emplegar dende la dómina predinástica, pa representar la idea de dios.
Hor - Hur (Horus) en xeroglíficu | ||||||
|
Horus yera yá conocíu en periodu predinástico. Yera un dios venceyáu a la realeza que tutelaba a los monarques tinitas, que'l so centro de cultu yera Hieracómpolis. Dende l'Imperiu Antiguu, el faraón ye la manifestación de Horus na tierra, anque al morrer va convertir en Osiris, y va formar parte del dios creador Ra. Mientres l'Imperiu Nuevu acomuñóse-y al dios Ra, como Ra-Horajti. Forma parte troncal de la Gran Enéada. Forma parte de la tríada osiriaca: Osiris, Isis y Horus.
Según la mitoloxía heliopolitana (Heliópolis), Geb (la tierra d'Exiptu) y la so esposa y hermana Nut (el cielu), dan vida a dos varones, Osiris y Seth y a dos muyeres: Isis y Neftis. Osiris casóse con Isis, y Seth con Neftis. La lleenda da cuenta de los innumberables enfrentamientos ente Osiris y el so hermanu Seth. Gracies a un engañu, Seth llogra asesinar a Osiris, estazar en 14 partes y despinta los sos restos pa evitar qu'atopen el so cuerpu, tremándolos por tou Exiptu. La so muyer, Isis, enterada de lo asocedío, busca cada cachu, día y nueche, por tolos rincones d'Exiptu. Finalmente, Isis llogra recuperar tolos restos del so difuntu home Osiris. Isis utilizó los sos poderes divinos pa resucitar al so home Osiris, qu'a partir d'entós encargaríase de gobernar nel país de los muertos, la Duat.
Tamién, utilizando poderes divinos, Isis pudo concebir un fíu del resucitáu Osiris: a Horus. Al poco tiempu de nacer, Horus, fíu d'Osiris, foi escondíu pola so madre Isis y dexar al cuidu de Tot, dios de la sabiduría, que lo instruyó y crio hasta convertise nun escepcional guerreru. Al llegar a la mayoría d'edá, ayudáu polos Shemsu Hor lluchó contra Seth pa recuperar el tronu del so padre, asesináu por aquel. Seth quedó como'l dios del Alto Exiptu y Horus del Baxu Exiptu. Darréu Horus foi dios de too Exiptu, ente que Seth yera dios del desiertu y de los pueblos estranxeros. Esti mitu representa la llucha ente la fertilidá del valle del Nilu (Osiris) y la aridez del desiertu (Seth).
Más palantre dexó'l gobiernu a los reis míticos, denominaos Shemsu Hor, según la tradición.
Como dios solar, Horus defende la barca de Ra, cola ayuda de Seth, contra la gran culiebra Apep. Amás ye'l proteutor d'Osiris nel inframundu exipciu, o Duat. Mientres el xuiciu d'Osiris, según el Llibru de los Muertos, ye'l mediador ente'l fináu y Osiris.
El so cultu afacer al mitu d'Osiris nun intentu de sincretismu relixosu, siendo munchos los dioses que s'encarnaron y fundieron con Horus en diverses llocalidaes exipcies.
Horus apaecía en munches formes, siendo representáu como:
Símbolu solar:
En Heliópolis, Jepri, Ra-Haractes y Atum son trés formes de la mesma divinidá que simbolicen el sol naciente, el del mediudía y el sol poniente.[1]
Horus neñu:
Horus adultu:
Tamién como:
Amás foi acomuñáu a dos planetes, como:
Conocíu dende la dómina predinástica, ye probable que'l so cultu tuviera orixe nel delta del Nilu anque foi veneráu en tou Exiptu con importantes templos en Hieracómpolis, Edfu y Letópolis.
Foi veneráu como:
El so cultu estender pol Mediterraneu, como Harpócrates, venceyáu a la so madre la diosa Isis. Destaca la veneración alcanzada na Antigua Grecia, tantu na forma de ferre, como de neñu acompañáu de Isis, o como amuleto proteutor rellacionáu cola divinidá, el llamáu "Güeyu de Horus".
Tuvo los epítetos de:
Nos tronos d'El Lisht apaez como «Horus, señor de Mesen» y «Horus de Behdet», o «el behdetita», en referencia a dos llocalidaes del baxu Exiptu.
Dende la dómina predinástica incluyeron el so nome la mayoría de los faraones, formando parte del so titulatura como nome de Horus y nome de Hor-Nub.