From Wikipedia, the free encyclopedia
Seretse Khama (1 de xunetu de 1921, Serowe – 13 de xunetu de 1980, Gaborone) foi un políticu botsuano, primer presidente de Botsuana ente 1966 y 1980.
Seretse Khama![]() | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||
30 setiembre 1966 - 13 xunetu 1980 ← ensin valor - Quett Masire →
3 marzu 1965 - 30 setiembre 1966 ← ensin valor | |||||
Vida | |||||
Nacimientu | Serowe[1], 1 de xunetu de 1921[2] | ||||
Nacionalidá |
![]() Bechuanalandia | ||||
Muerte | Gaborone[1], 13 de xunetu de 1980[3] (59 años) | ||||
Causa de la muerte | cáncer de páncrees | ||||
Familia | |||||
Padre | Sekgoma II | ||||
Madre | Tebogo Kebailele | ||||
Casáu con | Ruth Williams Khama (1948 – )[4] | ||||
Fíos/es |
| ||||
Estudios | |||||
Estudios |
Universidá de Fort Hare Lovedale (en) ![]() Universidá del Witwatersrand Tiger Kloof Educational Institute (en) ![]() Balliol College (es) ![]() Adams College (en) ![]() | ||||
Nivel d'estudios | Grau n'Artes | ||||
Llingües falaes | inglés[5] | ||||
Oficiu | políticu, abogáu | ||||
Premios |
ver
| ||||
Creencies | |||||
Relixón | catolicismu | ||||
Partíu políticu |
Partido Democrático de Botsuana (es) ![]() | ||||
![]() |
Seretse Khama foi'l nietu de Khama III. Recibió un B.A na Universidá de Fort Hare en Sudáfrica en 1944, y foi estudiar na Universidá d'Oxford y nel Inner Temple. Tornó a Bechuanalandia pa participar en movimientos pola independencia del so país. Fundó'l Partíu Democráticu Botsuana en 1962 y convirtióse en Primer Ministru de Bechuanalandia en 1965. En 1966 tres el llogru de la independencia del so país, Khama pasó a ser el primer Presidente de Botsuana. Mientres la so presidencia'l país desenvuelvo un rápidu progresu económicu y social.[6]
Seretse Khama nació en 1921 en Serowe, nel entós Protectoráu de Bechuanalandia. Yera fíu de Sekgoma Khama II, el más importante xefe de la nación Bamangwato, y nietu del so rei Khama III. El nome "Seretse" significa "el magre que xune", y foi-y puestu pa celebrar la recién reconciliación ente'l so padre y el so güelu. Esta reconciliación aseguró l'ascensu de Seretse al tronu a la muerte del so vieyu padre en 1925. A la edá de cuatro años Seretse convertir en kgosi (rei), so la rexencia y guarda llegal del so tíu Tshekedi Khama.
Dempués de pasar la mayor parte de la so mocedá n'escueles d'internáu sudafricanas, Khama asistió a la Universidá de Fort Hare, graduándose como B. A. en 1944. Viaxó depués al Reinu Xuníu, onde pasó un añu nel Balliol College de la Universidá d'Oxford, antes de xunise al Inner Temple de Londres en 1946, onde estudió pa convertise en barrister.
En xunu de 1947 Khama conoció a Ruth Williams, una emplegada inglesa del Lloyd's of London, y casóse con ella dempués d'un añu de novialgu. Esti matrimoniu interracial desamarró la roxura del gobiernu racista sudafricano, qu'aplicaba'l apartheid, y de los vieyos tribales de los Bamangwato. Al ser informáu del casoriu Tshekedi Khama, el tíu de Seretse, esixó-y retornar a Bechuanalandia y anular el matrimoniu. Khama tornó a Serowe, pero depués d'una serie de kgotles (audiencies pùblicas), foi reconfirmado polos vieyos como kgosi en 1949. Ruth Williams, que viaxaba col so nuevu maríu, demostró ser igualmente popular. Almitiendo la so derrota, Tshekedi Khama abandonó Bechuanalandia, en tantu Seretse tornaba a Londres pa completar los sos estudios.
Sicasí, les consecuencies internacionales del so matrimoniu nun se resolveríen tan fácilmente. Sudáfrica, que prohibiera los matrimonios interraciales sol sistema del apartheid, nun podía dexase tener una pareya interracial como gobernantes xustamente na so frontera norte. Como Bechuanalandia yera entós un protectoráu británicu (non una colonia), el gobiernu sudafricano primió por que Khama fuera destituyíu del so lideralgu. El gobiernu llaborista británicu, aquel día gravemente empeñáu a consecuencies de la Segunda Guerra Mundial, nun podía dexase perder los suministros sudafricanos d'oru y uraniu a baxu preciu. Tarrecíase tamién que Sudáfrica pudiera tomar aiciones más direutes contra Bechuanalandia, como sanciones económiques o una incursión militar.[7][8] El gobiernu británicu lllevó a cabu una encuesta parllamentaria pa determinar si Khama yera aptu pal gobiernu. Magar la encuesta determinó que yera eminentemente aptu pa rexir Bechuanalandia, "si nun fora pol so desafortunáu matrimoniu",[9] el gobiernu ordenó que l'informe fuera suprimíu (habría de permanecer de callao por trenta años), y en 1951 exilió a Khama y a la so esposa de Bechuanalandia.
La sentencia nun duraría enforma. Dellos grupos protestaron contra esta decisión gubernamental, señalándola como prueba del racismu británicu. Nel mesmu Reinu Xuníu la decisión foi llargamente criticada y esixóse l'arrenunciu de Lord Salisbury, el ministru responsable.[10] Una delegación de seis bamangwatos viaxó a Londres pa entrevistar al exiliáu Khama y a Lord Salisbury, nun ecu de la delegación de trés kgosis ante la reina Sabela II, pero nun tuvo ésitu. Sicasí, cuando l'Alta Comisión Británica ordenó reemplazar a Khama, el pueblu negar a faelo.
En 1956 dexar a Seretse y Ruth Khama tornar a Bechuanalandia como ciudadanos particulares, dempués de qu'él arrenunciara al tronu tribal. Khama empezó un emprendimiento ensin ésitu como ganaderu, y incursionó na política llocal, siendo electu pal conseyu tribal en 1957. En 1960 diagnosticóse-y diabetes.
En 1961, sicasí, Khama saltó al sable políticu fundando'l Partíu Democráticu de Bechuanalandia (BDP), nacionalista. El so exiliu diéra-y una creciente credibilidá ente un electoráu que quería la independencia, y el BDP ganó a los sos rivales socialista y panafricanistes p'alzase coles eleiciones de 1965. Convertíu en Primer Ministru de Bechuanalandia, Khama siguió bregando pola independencia de Botsuana, dende l'apocayá establecida capital, Gaborone. En 1965 una constitución delineó un nuevu gobiernu de Botsuana, y el 30 de setiembre de 1966 el país llogró la so independencia, con Khama como primer presidente. En 1966 la reina Sabela II del Reinu Xuníu designar Caballero Comandante de la Bien Escelsa Orde del Imperiu Británicu.
Al independizase Botsuana topar ente los países más probes del mundu, per debaxo de la mayoría de los estaos africanos.[11][12][13]
Khama estableció un brengosu programa económicu que procuraba tresformar a Botsuana nuna economía basada nes esportaciones, construyida alredor de la carne vacuno, el cobre y los diamantes. El descubrimientu en 1967 del xacimientu diamantífero de Orapa ayudó a concretar esti programa. Otros países africanos tamién cunten con abondosos recursos, y sicasí ello nun llograron ameyorar les condiciones de probeza.[11]
Ente 1966 y 1980 Botsuana foi una de les economíes con más alta tasa de crecedera nel mundu. Una parte sustancial de les divises ingresaes invertir n'infraestructures, salú y educación, lo que redundó en mayor desenvolvimientu económicu. Khama tamién instituyó severes midíes contra la corrupción, un grave problema pa munchos de los otres naciones apocayá independizaes del África.
Fuentes amestaes al pensamientu económicu neolliberal y conservador señalen qu'a diferencia d'otros países africanos, el gobiernu de Khama adoptó polítiques de mercáu p'afalar el desenvolvimientu económicu. Khama prometió impuestos baxos y estables pa les compañíes mineres, liberalizó el comerciu y amontó les llibertaes públiques. Caltuvo tases marxinales baxes d'impuestu sobre les ganancies pa desanimar el fuximientu impositivu y la corrupción.[14]
Khama sostuvo los valores de la democracia lliberal y el non racialismo metanes una rexón solmenada por guerres civiles, disputes raciales y corrupción.[15] Nuna nota biográfica, Jeff Ramsay señala la so intelixencia, integridá y sentíu del humor.[15]
Pel llau de la política esterior, Khama dexó que les organizaciones de lliberación de Rodesia usaren Botsuana como base pa les sos incursiones contra'l gobiernu racista de la minoría blanca d'esi país. Poco primero de la so muerte, Khama tuvo un papel significativu na finalización de la guerra civil en Rodesia, que resultó na creación del Zimbabue independiente.
Khama permaneció na presidencia hasta la so muerte por cáncer d'entrellenzu en 1980, y foi asocedíu pol vicepresidente Quett Masire. Cuarenta mil persones asistieron al so funeral d'Estáu en Gaborone. Foi soterráu nel campusantu familiar, nuna colona de Serowe, nel Distritu Central de Botsuana.[16]
El 1 d'abril de 2008 Ian Khama, fíu de Seretse, convertir nel cuartu Presidente de Botsuana.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.