paraxe históricu, Bien d'Interés Cultural From Wikipedia, the free encyclopedia
La Santa Cueva de Cuadonga ye un santuariu católicu asitiáu nel Principáu d'Asturies. Trátase d'un covarón nes estribaciones del Monte Auseva, que da nome a la parroquia de Cuadonga nel conceyu de Cangues d'Onís.
Santa Cueva de Cuadonga | |
---|---|
Bien d'Interés Cultural | |
cueva, santuario mariano (es) ![]() | |
![]() | |
Llocalización | |
País | ![]() |
Autonomía | ![]() |
Provincia | ![]() |
Conceyu | ![]() |
Coordenaes | 43°19′N 5°04′W |
Patrimoniu | |
BIC | RI-54-0000027[1] |
Web oficial | |
![]() |
El significáu de «Cuadonga», vien de «Cova de onnica» y significa la fonte de la cueva. El sufixu onnika, fonte, deriva del célticu onna, "ríu", y conforma na zona numberosos topónimos como Isongo "fonte del Is", Triongo "tres fuentes", Candongo "fonte blanca", etc.[2]
Según dellos estudiosos, la versión tradicional que fai venir el nome del llatín «Cova Dominica», o «Cueva de la Señora» (por tar el llugar dedicáu al cultu de la Virxe de Cuadonga) ye pocu probable, y daría n'asturianu «Covadominga».[3] Sicasí, Nun orde cronolóxicu sobre les cróniques que faen referencia a la monarquía asturiana y a la so hestoria, la de mayor antigüedá ye la Crónica albeldense, y de siguío la Crónica d'Alfonso III. D'esta postrera, la primer «versión» ye la Crónica rotense, asina llamada por haber se topáu na Catedral de San Vicente de Roda de Isábena yá amosaba les pallabres combayadura domínica, que na Baxa Edá Media evolucionó hasta'l nome actual de Cuadonga pasando polos estadios entemedios de covadómnica, covadónnica y covadónega.[4]
L'orixe de la cueva como llugar de cultu ye revesosu. La tradición afirma que don Pelayo, escorriendo a un malfechor que s'abellugaría nesti covarón, atopar con un ermitañu que daba cultu a la Virxe María. L'ermitañu rogó a Pelayo que perdonara al malfechor, yá que s'acoyera a la proteición de la Virxe, y díxo-y que llegaría'l día en qu'él tamién tendría necesidá de buscar amparu na Cueva. Dellos historiadores dicen que lo más creíble ye que Pelayo y los cristianos, abellugaos na Cueva de los musulmanes, llevaren consigo dalguna imaxe de la Virxe y dexar ellí dempués de la so victoria na Batalla de Cuadonga.
Les cróniques musulmanes sobre la Batalla de Cuadonga dicen que nesta Cueva abellugar les fuercies de Pelayo, alimentándose del miel dexáu poles abeyes nes hendiduras de la roca. Les cróniques cristianes afirmen que la intervención milagrusa de la Virxe María foi decisiva na victoria, al repeler los ataques contra la Cueva.
La primer construcción na Santa Cueva data de tiempos d'Alfonso I, el Católicu quien, pa conmemorar la victoria de don Pelayo ante'l musulmanes, mandó construyir una capiya dedicada a la Virxe María, que daría orixe a la advocación de la Virxe de Cuadonga (conocida popularmente como la Santina). Amás del altar a la Virxe construyeron otros dos pa San Xuan Bautista y San Andrés. Alfonso I fixo entrega d'esta ilesia a los monxos benedictinos.
La cueva taba recubierta de madera pero en 1777 una quema destruyó la talla orixinal de la Santina. L'actual talla data del sieglu XVIII y foi donada al Santuariu pola catedral d'Uviéu en 1778. La talla de la Virxe ye de madera policromada, de duces facciones, sostién al Neñu y una rosa d'oru.
Mientres la guerra civil la imaxe de la Virxe sumió, y foi atopada na embaxada d'España en Francia en 1939. La capiya actual, una recreación historicista d'estilu neorrománico, ye obra del arquiteutu Luis Menéndez-Pidal y Álvarez.
Los personaxes reales que recibieron sepultura en Cuadonga, según afirmen diversos historiadores, fueron los siguientes:[5]
El rei don Pelayo finó en Cangues d'Onís, onde tenía la so corte, nel añu 737. El so cadabre recibió sepultura na ilesia de Santolaya, asitiada na llocalidá asturiana d'Abamia, na que primeramente fuera soterrada la so esposa, la reina Gaudiosa. Nel llau del Evanxeliu de dicha ilesia, caltener na actualidá'l sepulcru, vacíu, que contuvo los restos del rei, y enfrente, asitiáu nel llau de la Epístola, atópase'l que contuvo los restos de la so esposa. El cronista Ambrosio de Morales dexó constancia na so obra de que Alfonsu X el Sabiu, rei de Castiella y Llión, ordenó treslladar los restos del rei don Pelayo y los de la so muyer a la Santa Cueva de Cuadonga, anque, sicasí lo anterior, numberosos historiadores cuestionaron l'autenticidá del treslláu d'esos restos a Cuadonga.[5]
Nos sepulcros nos que se supón que xacen los restos del rei don Pelayo, y los del so xenru, Alfonso I el Católicu, coles sos respeutives esposes, atópense grabaos, respeutivamente, estos epitafios:[6]
AQVI XAZ EL SEÑOR REI DON PELAIO, ELLETO L'AÑU DE 716 QU'EN ESTA MILAGROSA CUEBA COMENZO LA RESTAVRACION D'ESPAÑA BENCIDOS LOS MOROS; FALLECIO AÑU 737 Y ACOMPAÑA SS M/gEr Y ErMANA
AQVI YAZE EL CATOLICO Y SANTU REI DON ALONSO EL PRIMERU I SV MVJER DOÑA ERMENISINDA ERMANA DE DON FAVILA A QVIEN SVCEDIO. GANO ESTI REI MVCHAS VITORIAS À LOS MOROS. FALLECIO EN CANGAS AÑU DE 757.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.