From Wikipedia, the free encyclopedia
Salvador Gutiérrez Ordóñez (22 de xunetu de 1948, Bimenes) ye un llingüista asturianu, caderalgu de Llingüística Xeneral de la Universidá de Llión y miembru de la Real Academia Española (RAE).
Salvador Gutiérrez Ordóñez![]() | |
---|---|
Vida | |
Nacimientu | Bimenes, 22 de xunetu de 1948 (76 años) |
Nacionalidá |
![]() |
Estudios | |
Estudios |
Universidá d'Uviéu Sorbona |
Nivel d'estudios | doctor |
Llingües falaes | castellanu[1] |
Alumnu de | Emilio Alarcos Llorach |
Oficiu | profesor universitariu, escritor, llingüista, filólogu |
Emplegadores |
Universidá d'Uviéu Universidá de Zaragoza Universidá de Lleón |
Premios |
ver
|
Miembru de |
Real Academia Española Comisión de Modernización del Lenguaje Jurídico (es) ![]() |
![]() |
Doctor en Filoloxía Hispánica pola Universidá d'Uviéu. El so tesis doctoral trató sobre la Semántica. Al traviés d'una beca de la Fundación Juan March amplió estudios en París con importantes llingüistes franceses como Bernard Pottier y Oswald Ducrot o semiólogos como Algirdas Julien Greimas. Tamién trató en La Sorbona al pernomáu llingüista André Martinet y foi collaborador de la Sociedá de Llingüística Funcional, presidida por esti postreru.[3]
Torna a la Universidá d'Uviéu onde da clases hasta que consigue una plaza por oposición a la Universidá de Zaragoza en 1981 y a la Universidá de Llión en 1983 onde ye caderalgu dende entós. Ente 1985 y 1993 foi decanu de la Facultá de Filosofía y Lletres y de 1993 a 2002 dirixió'l Departamentu de Filoloxía Hispánica de la mesma universidá.
Salvador Gutiérrez foi discípulu y continuador de la Escuela de Gramática d'Emilio Alarcos (direutor tamién de la so tesis doctoral), que sigue dirixendo na Universidá Internacional Menéndez Pelayo de Santander (UIMP).
Collaboró externamente dende 1999 cola RAE na ellaboración de la Nueva gramática de la llingua española que foi aprobada poles ventidós Academies el 24 de marzu de 2007 y el Diccionario panhispánico de dudas.
Escoyíu pal sillón (S) de la RAE'l 5 de xunetu de 2007, tomó posesión del mesmu'l 24 de febreru de 2008 con un discursu dedicáu a la Gramática: "Del arte gramatical a la competencia comunicativa", que foi respondíu por Ignacio Monte, tamién unu de los que-y presentaron xunto a Luis Mateo Díez y Francisco Rodríguez Adrados.
Esi mes de xunetu de 2007, recibió'l Premiu Asturianu del Mes, que-y foi concedíu pol diariu La Nueva España por cuenta de la so eleición como miembru de la RAE. En 2008 el Conceyu de Bimenes (Asturies) nomar fíu predilectu del conceyu.
Foi l'académicu responsable de la Nueva gramática básica de la llingua española (2011). Coles mesmes ye coautor de los llibros de testu de Llingua castellana y Lliteratura de Bachilleratu de la editorial Anaya. Participó nel Diccionariu Biográficu Español de la Real Academia de la Historia pal capítulu "Y. Alarcos Llorach".
Ta especializáu en sintaxis, semántica y pragmática de los qu'escribió llibros como: Llingüística y semántica. Aproximamientu funcional (1981), Introducción a la semántica funcional (1989), Estructures comparatives (1994), Temes, remes, focos, tópicos y comentarios (1997), Principios de sintaxis funcional (1997), La oración y les sos funciones (1997), De pragmática y semántica (2002), y Forma y sentíu en sintaxis (2002).
Amás d'entamar y dirixir numberosos congresos internacionales y cursos de gran sonadía y enorme ésitu, tamién ocupó cargos alministrativos (decanu de la Facultá de Filosofía y Lletres, direutor del Departamentu de Filoloxía Hispánica...) y foi miembru del comité de direición de delles revistes científiques venceyaes al mester filolóxicu.
Por Alcuerdu del Conseyu de Ministros de 30 d'avientu de 2010, foi designáu unu de los ocho vocales de la Comisión de modernización del llinguaxe xurídicu.
Escribió'l prólogu Memoria y Vida nel Homenaxe a Emilio Alarcos Llorach[4]
Nuna entrevista del añu 2011, na que se definió como "avaro afeutivu", respondió a la entruga "¿Qué supón ser llingüista güei día?": "Trabayar sobre'l mayor inventu del home: el llinguaxe. Nós trabayamos sobre'l preséu más perfectu creáu pol home" y afirmó que la forma de falar ta condicionada pol pensamientu y que, d'igual forma pero a la inversa, el pensamientu reflexar nel llinguaxe.[5]
Foi investido Doctor Honoris Causa n'ochobre de 2012 pola Universidá de Salamanca,[6] ocasión aparente en que Salvador Gutiérrez se refirió a los «tarrecibles» retayos que sufren les universidaes, la investigación y la cultura del país asegurando que lo «peor» ye que nun s'adicar una esperanza nel horizonte». Añadió coles mesmes naquella ocasión que los «llamaos retayos» a la docencia y a la investigación son «verdaderes amputaciones qu'afecten a les pilastres de la sociedá» y les sos consecuencies nun son momentanees, y nun se reparen como «la fatiga col descansu d'una nueche nin de munches nueches». Les universidaes, agoró, «van sumir» de toles llistes de clasificación, y la puxante vida que tien na actualidá la investigación va tardar en renacer, si ye que renaz, tanto como la de los montes xamuscaos. Ante un país en cayida llibre», hai que parase a pensar pa proponer alternatives, pero tamién ye precisu denunciar que s'avera un «enorme desastre n'educación ya investigación» dexando claro'l so compromisu intelectual en defensa de la Educación, la Universidá, les Humanidaes y, a última hora, la Cultura ().
N'abril de 2015 foi gallardoniáu col Premiu Castiella y Lleón de les Ciencies Sociales y Humanidaes 2014 pola so aportación a la conocencia de la llingua española como elementu de cohesión social y puntu de xunta d'una estraordinaria comunidá internacional que los sos llazos fortalecer al traviés d'una comunicación más intensa y dexen la fraternidá llingüística, amás de pola so trayeutoria docente y académica» ().
En xunu de 2015 foi l'encargáu de dar el pregón de les fiestes patronales de San Xuan y San Pedro de la ciudá de Llión con un emotivu y preciosu testu onde animaba a la mocedá inquieta y creadora a escorrer los sos suaños y llamentaba la fuga y exiliu forzáu al que se víen empuestos munchos mozos pola falta d'oportunidaes reclamando mayores esfuercios, especialmente a aquellos que remanen les riendes dende'l pescante (fiestes-de-leon-2015).
Al igual que Leonardo Gómez Torrego, ye miembru del Conseyu Asesor de la Fundéu y siempres amosó la so esmolición pola correición idiomática y el bon usu de la llingua considerando qu'esta ye la puerta qu'abre la conocencia a toles demás disciplines.
Ye direutor del Grupu SinCom, Sintaxis Comunicativa, qu'escuerre construyir les bases y los primeros desarrollos d'una Sintaxis comunicativa (o Sintaxis de sentíu) del idioma español. Trátase d'una sintaxis inversa, que toma como piedres o sillares fundamentales non la forma, sinón la significación (en tolos sos frentes: significáu, designación, referencia, deixis, predicación, cuantificación, modalidá, funciones semántiques, rellaciones argumentativas…) dando importancia a disciplines como la Semántica, la Pragmática, el Analís del Discursu o'l Analís Conversacional.
Foi presidente de la Sociedá Española de Llingüística y, na actualidá, ser de la Fundación Sierra-Pambley (dende avientu de 2011).[7] El 18 de marzu de 2016 participó nel panel Nuevos retos de la política llingüística panhispánica» del VII Congresu Internacional de la Llingua Española en San Juan de Puertu Ricu. En mayu de 2016 afirmó que l'arrequexamientu de les Humanidaes constituyiría un delitu de lesa humanidá.[8]
Coordinador:
Predecesor: Julián Marías |
![]() Real Academia de la Llingua Académicu de la Real Academia Española Sillón S 2008 – Anguaño |
Socesor: Nel cargu (cargu vitaliciu) |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.